مقاله «آیا فلسفه صرفا سخت‌تر از علم است؟» از دیوید پاپینیو

مقاله «آیا فلسفه صرفا سخت‌تر از علم است؟» از دیوید پاپینیو

آیا فلسفه صرفا سخت‌تر از علم است؟[۱] دیوید پاپینیو[۲] مترجم: علی مسعودی غایت فلسفه چیست؟ آلفرد وایتهد فلسفه را پاورقی‌هایی بر افلاطون می‌داند؛ این موضع او البته قابل فهم است، چرا که، علی‌الظاهر، در این دوهزار و پانصد سالی که از زمان نگارش گفتگوهای افلاطون می‌گذرد پیشرفت چندانی در فلسفه نمی‌بینیم و فیلسوفان روزگار ما […]

سخنرانی میلاد نوری با عنوان «الهیات در عصر علم»

سخنرانی میلاد نوری با عنوان «الهیات در عصر علم»

آغاز دورۀ مدرن تلاش برای تعلیم و تربیت آزاد فنون و افزایش سعادت این-جهانی است؛ و پایان آن، به تعبیر نیچه، مرگ خدا است. خداوند در جهان کنونی غایب است و دیگر نه موضوع معرفت، بلکه موضوع گاه به گاه تجربۀ دینی است. تجربه‌ای که خود تأییدی بر غیاب الوهیت از زیست معرفتی آدمیان است. […]

دومین مدرسه‌ی تابستانی گروه مطالعات علم مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه ایران با عنوان «نسبی‌انگاری و منتقدانش؛ علم، فلسفه و اخلاق»

دومین مدرسه‌ی تابستانی گروه مطالعات علم مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه ایران با عنوان «نسبی‌انگاری و منتقدانش؛ علم، فلسفه و اخلاق»

مدرسه‌ی تابستانی «نسبی‌انگاری و منتقدانش؛ علم، فلسفه و اخلاق» دومین مدرسه‌ی تابستانی‌ای بود که به توسط گروه مطالعات علم مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد. این مدرسه که در شهریور ۱۳۹۸ برگزار شد شامل پانزده سخنرانی بود که پانزده استاد متفاوت، چهارده استاد داخلی و یک استاد خارجی، آن‌ها را ایراد کردند. سخنرانی […]

برنامه گفت‌وگو محور «در زمانه‌ی ما»

برنامه گفت‌وگو محور «در زمانه‌ی ما»

یاسر میردامادی: “«در زمانه‌ی ما» (In Our Time) نام برنامه‌ا‌ی گفت‌وگو محور است که هر هفته (به جز دو ماه تابستان‌) از شبکه‌ی چهار رادیو بی‌بی‌سی انگلیسی پخش می‌شود. این برنامه‌ بیش از دو میلیون شنونده در سراسر جهان دارد و یکی از موفّق‌ترین برنامه‌های رادیویی بی‌بی‌سی است. «در زمانه‌ی ما» به کندوکاو در تاریخ […]

علم و اخلاق در گفت‌وگو با دکتر موسی اکرمی

علم و اخلاق در گفت‌وگو با دکتر موسی اکرمی

محسن آزموده: آقای دکتر اکرمی، ضمن تشکر برای زمانی که به این بحث اختصاص داردی، در کنار اهتمام به مباحث متنوع از فلسفه و اندیشه سیاسی و ادبیات و … که به آنها پرداخته اید، یکی از حوزه‌های مورد علاقه شما بحث دانشگاه است. بحث اصلی ما موضوع اخلاق در دانشگاه به طور خاص و […]

علم و سواد، میل و عمل

علم و سواد، میل و عمل

در مقایسه‌ میان افراد، و برترداشت یکی بر دیگری، استناد به علم و دانش آنها همواره متکای متینی بوده است. حُکَما از قدیم علم را از اهم نمادهای کمال می‌دانسته‌اند، و نزد آنان برتری عالم بر جاهل یا اعلم بر عالم بدیهی بوده است. تعابیر “کمال” و “بدیهی” نکته‌ای در خود دارد حاکی از این‌که […]

لب کلام در کتاب ذهن و عالم

لب کلام در کتاب ذهن و عالم

این مقاله خلاصه نقطه نظراتی است که از آنها به طور مشروح تری در کتابم “ذهن و عالم: چرا درک ماده گرایانه نئو داروینی از طبیعت تقریبا به طور حتم خطا است،” که سال گذشته توسط انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر شد، دفاع کرده ام.  از آن زمان، این کتاب توجه انتقادی قابل ملاحظه‌ای را به […]

چرا حقیقت نظر ما را تغییر نمی‌دهد؟

چرا حقیقت نظر ما را تغییر نمی‌دهد؟

به سال ۱۹۷۵ محققین دانشگاه استنفورد، از گروهی از دانشجویان مقطع لیسانس در خواست کردند در یک آزمایش در باب خودکشی شرکت کنند. به هر کدام از شرکت‌کنندگان دو یادداشت خودکشی داده می‌شد. یکی به صورت رندوم نوشته شده بود و دیگری واقعی بود و نویسنده‌اش متعاقب نوشتن یادداشت، اقدام به خودکشی کرده بود. در […]

دین چه چیزی به ما می‌دهد که علم نمی‌تواند بدهد؟

دین چه چیزی به ما می‌دهد که علم نمی‌تواند بدهد؟

دین چیزی به ما می‌دهد که علم نمی‌تواند بدهد: دین قوی‌ترین واکنش به زندگیِ عاطفیِ عالمگیری است که همه‌ی ما را به یکدیگر وصل می‌کند. این در حالی است که دفاع از دین در این زمانه کار دشواری شده است.

رابطهٔ «علم» و «فلسفه» و نسبت آنها با اندیشیدن «پیش‌روانه» و «پس‌روانه»

تأمّلی دربارهٔ رابطهٔ «علم» و «فلسفه» و نسبت آنها با اندیشیدن «پیش‌روانه» و «پس‌روانه»

۱- دانایی‌های کوچک، جزئی و دقیق ما، یعنی «علم»٬ محصور میان نادانی‌های بزرگ، کلی و عمیق ما٬ یعنی «فلسفه»، است. بدین معنا، ۲- کارِ «علم» توسعهٔ دانایی از طریق «تعویق» و «تقلیل» در حیطهٔ پرسش‌ها، و همچنین «تحقیق» و «تطبیق» و «تدقیق» در حیطهٔ پاسخ‌ها است. و ۳- کارِ فلسفه توسعهٔ نادانی از طریق «تعلیق» […]