سخنرانی امیرحسین ترکاشوند با عنوان «ابعاد مبارزه با گناه در نگاه سنتی»

سخنرانی امیرحسین ترکاشوند با عنوان «ابعاد مبارزه با گناه در نگاه سنتی» در نشست «نابودیِ گناه»

امیرحسین ترکاشوند در سخنرانی‌ای با عنوان «ابعاد مبارزه با گناه در نگاه سنتی» به تعریف گناه و حوزه‌های دربرگیرنده گناه از نگاه قدما می‌پردازد و سپس مجازات گناهکاران در نگاه سنتی را مورد بررسی قرار می‌دهد.

ادامه مطلب “سخنرانی امیرحسین ترکاشوند با عنوان «ابعاد مبارزه با گناه در نگاه سنتی»”

فضل‌الرحمان و ابرمساله تجدد در جهان اسلام در گفت‌وگو با مهرداد عباسی

فضل‌الرحمان و ابرمساله تجدد در جهان اسلام در گفت‌وگو با دكتر مهرداد عباسی

فضل‌الرحمان یکی از مهم‌ترین متفکران جهان اسلام است . او در سال ۱۹۱۹ در هزاره پاکستان (البته در دورانی که هنوز این کشور از هند جدا نشده بود) به دنیا آمد. مقدمات علوم اسلامی را نزد پدرش مولانا شهاب الدین که از بزرگان فقهای اهل سنت در پاکستان بود، آغاز کرد. برای ادامه تحصیلات خود به دانشگاه آکسفورد رفت و در مقطع دکتری فارغ‌التحصیل شد او سپس در دانشگاه‌های مختلفی چون مک‌گیل، دورهام و… به تدریس پرداخت و بر زبان‌های یونانی، لاتین، آلمانی و فرانسوی تسلط پیدا کرد.

مدتی پس از جدایی پاکستان از هند و تشکیل این کشور به دعوت مسؤولان در کشور خود سکنی گزید و ریاست مؤسسه تحقیقات اسلامی را بر عهده گرفت، اما نتوانست با پیروان تفکر سنتی اسلامی در پاکستان میانه خوبی برقرار کند و ناچار به بازگشت به نظام آکادمیک غربی شد. او در سال ۱۹۸۸ درگذشت.دو کتاب او با عناوین «مضامین اصلی قرآن» و «اسلام و مدرنیته: تحول یک سنت فکری» به ترتیب با ترجمه فاطمه علاقه‌بندی و زهرا ایران‌بان در سال گذشته در مجموعه اسلام پژوهی نشر کرگدن منتشر شدند. این مجموعه را مهرداد عباسی سرپرستی می‌کند. عباسی دارای مدرک دکترای رشته علوم قرآن و حدیث است و هم‌اکنون به عنوان عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات و همچنین پژوهشگر بنیاد دایره‌المعارف اسلامی به تدریس و پژوهش اشتغال دارد. ازجمله مهم‌ترین کتاب‌های منتشر شده با ترجمه و ویراستاری او می‌توان به «نگرش‌هایی به اسلام در مطالعات ادیان»، «رویکردهایی به تاریخ تفسیر قرآن» و «رهیافت‌هایی به قرآن» اشاره کرد. به مناسبت طرح دوباره اندیشه‌های فضل‌الرحمان در ایران با مهرداد عباسی به گفت‌وگو نشستیم. ادامه مطلب “فضل‌الرحمان و ابرمساله تجدد در جهان اسلام در گفت‌وگو با مهرداد عباسی”

درس‌گفتارهای «درآمدی بر هرمنوتیک» از مسعود علیا

درس‌گفتارهای «درآمدی بر هرمنوتیک» از مسعود علیا

اصطلاح هرمنوتیک هم فن و هم نظریۀ فهم و تفسیر بیان‌های زبانی و غیرزبانی را در بر می‌گیرد. پیشینۀ سنت هرمنوتیکی، به مثابۀ نظریه‌ای در باب تفسیر، به فلسفۀ یونان باستان بر می‌گردد. در سده‌های میانه و دورۀ نوزایی، هرمنوتیک به منزلۀ شاخۀ بسیار مهمی از مطالعات مربوط به کتاب مقدس پدیدار می‌شود. بعدها مطالعۀ فرهنگ‌های باستانی و کلاسیک را نیز در بر می‌گیرد.
با پیدایی ایده‌باوری و رمانتیسم آلمانی، وضعیت هرمنوتیک دستخوش تغییر می‌شود. هرمنوتیک فلسفی می‌شود. بدون این دیگرسانی، که به دست شلایرماخر، دیلتای و برخی دیگر آغاز شد، نمی‌توان تصوری از چرخش هستی‌شناختی در هرمنوتیک داشت که در اواسط دهۀ ۱۹۲۰ با «هستی و زمان» هایدگر شروع شد و به دست شاگرد وی، گادامر ادامه یافت. ادامه مطلب “درس‌گفتارهای «درآمدی بر هرمنوتیک» از مسعود علیا”

سخنرانی مصطفی ملکیان؛ «زندگی اصیل در مقابل زندگی غیر اصیل و عاریتی»

سخنرانی مصطفی ملکیان با موضوع «زندگی اصیل در مقابل زندگی غیر اصیل و عاریتی»

با عرض سلام محضر خانم‌ها و آقایان و ابراز خوشحالی از حضور در این جمع. موضوع بحث، زندگی اصیل با توجه به قطعاتی از نهج‌البلاغه و قطعاتی از تأملات مارکوس اورلیوس فیلسوف رواقی است. برای پرداختن به این بحث، الزامی است که ابتدا به این مسئله بپردازم که چرا مکتب رواقی از نیمه دوم قرن بیستم به این‌طرف، این‌چنین مورد اقبال مجدد در جهان قرار گرفته است؛ زیرا با نپرداختن بدان، این اشکال مطرح است که اولویت توجه به مارکوس اورلیوس نسبت به دیگر فرزانگان چیست؟ برای بیان این مسئله به چند نکته می‌پردازم. ادامه مطلب “سخنرانی مصطفی ملکیان؛ «زندگی اصیل در مقابل زندگی غیر اصیل و عاریتی»”

ملاحظاتی انتقادی درباره ترجمه کتاب «مفهوم آیرونی» سورن کرکگور

ملاحظاتی انتقادی درباره ترجمه کتاب «مفهوم آیرونی» سورن کرکگور

ملاحظاتی انتقادی درباره ترجمه کتاب «مفهوم آیرونی» سورن کرکگور

محمد مصطفی بیات (دانش‌آموخته زبان و ادبیات انگلیسی و فلسفه)

*نسخه کامل این مقاله به صورت pdf در اینجا قابل دریافت است.

مقدمه

در این مقاله می‌کوشم نشان دهم که ترجمه صالح نجفی از کتاب «مفهوم آیرونی» سورن کرکگور ترجمه‌ای قابل‌قبول نیست و نمی‌توان آن را منبعی معتبر برای فهم دقیق و بی‌کم‌وکاست اندیشه کرکگور و بالتبع، منبعی معتبر برای نوشتن مقاله و پایان‌نامه درباره اندیشه وی دانست. تلاشم بر این است که ذیل شش عنوانْ شواهدی متعدد و متنوع ارائه و به کمک آنها مدعای خود را مستدل کنم. آن شش عنوان از این قرارند: «ترجمه غیردقیق یا ترجمه نادرست یا ترجمه غیردقیق و نادرست»، «واژه یا عبارات یا جملات ترجمه‌نشده»، «فقدان وحدت در ترجمه»، «فقدان پانویس و واژه‌نامه برای واژه‌های ترجمه‌شده، مخصوصاً واژه‌های فنی»، «مشکلات ویرایشی یا زبان فارسی نارسا» و «عدم ترجمه بسیاری از یادداشت‌های مفید مترجمان انگلیسی». همچنین ذیل عنوانِ «نامشخص‌بودن سهم مترجم فارسی و مترجمان انگلیسی، به تفکیک از یکدیگر، در گردآوری اطلاعات مندرج در برخی از پانویس‌ها»، یعنی عنوان هفتم، شواهدی را ارائه خواهم کرد که مترجم فارسی در ارجاع‌دهی حق مترجمان انگلیسی را ادا نکرده است. مشخصات متن انگلیسی‌ای که من برای بررسی ترجمه فارسی مبنا قرار داده‌ام از این قرار است: «The Concept of Irony, with Continual Reference to Socrates»، نوشته «Soren Kierkegaard»، ترجمه «Howard V. Hong and Edna H. Hong»، نشر «Princeton University»، سال انتشار ۱۹۸۹٫ مشخصات ترجمه فارسی بررسی‌شده از این قرار است: «مفهوم آیرونی با ارجاع مدام به سقراط»، نوشته «سورن کیرکگور»، ترجمه «صالح نجفی»، نشر «مرکز»، سال انتشار ۱۳۹۵٫ ترجمه فارسی را به طور کامل بررسی کرده‌ام، منتها در این مقاله تنها به خطاهای مترجم تا صفحه ۳۰۵ اشاره کرده‌ام (کل کتاب ۳۵۴ صفحه است). همچنین به تمامی خطاها اشاره نکرده‌ام، بلکه کوشیدم به بخشی از مهم‌ترین آنها اشاره کنم (این مقاله نسخه‌ای طولانی‌تر نیز دارد که در آن شواهد بیشتری ارائه شده و برخی شواهدِ ارائه‌شده در همین مقاله نیز با تفصیل بیشتر آورده شده‌اند). خطاها و کاستی‌ها را نیز براساس شماره صفحات کتاب ترجمه فارسی طبقه‌بندی کرده‌ام نه براساس کیفیت خطاها و کاستی‌ها، بنابراین داوری دقیق درباره مدعیات اصلی این مقاله، متوقف بر خواندن تمام متن و مشاهده تمام شواهد است. شایان ذکر است خواننده گاه ممکن است برخی شواهد یک عنوان را ذیل عنوان دیگر نیز ببیند: از جمله در بخش «ترجمه غیردقیق یا ترجمه نادرست یا ترجمه غیردقیق و نادرست» گاه در جمله یا جملات بررسی‌شده، شواهد «فقدان وحدت در ترجمه» و «واژه یا عبارات یا جملات ترجمه‌نشده» و «زبان فارسی نارسا» نیز دیده می‌شود.

ادامه مطلب “ملاحظاتی انتقادی درباره ترجمه کتاب «مفهوم آیرونی» سورن کرکگور”

عباسعلی منصوری: جفایی که نظام آموزشی ما بر کتاب مقدس کرد

عباسعلی منصوری: جفایی که نظام آموزشی ما بر کتاب مقدس کرد

در فاصله تعطیلی کلاس های درس تا شروع امتحانات در تیرماه امسال این توفیق را داشتم که انجیل را بخوانم. این مطالعه لحظات خوبی را برایم رقم زد و دست آوردهای خوبی برایم داشت ، این دست آوردها مرا بر آن داشت که مطلب کوتاهی در باب نحوه مواجه اشتباه ما با متون مقدس یهود و مسیحیت بنویسم.

در نظام آموزش دینی، بر حق همه ما جفای بزرگی شد. و آن جفا، از اعتبار انداختن تورات و انجیل در چشم ما است.

ما ایرانیان  از مقطع ابتدایی که وارد نظام آموزشی شدیم ، به انحا مختلف این سخن را خواندیم و شنیدم که تورات و انجیل تحریف شده اند. اینقدر این سخن برای ما تکرار شد که ما را به این نتیجه رساند که لابد در این دو کتاب خیری نیست و  حتما این دو کتاب مملو از تحریفات و دستنوشته های انسانی هستند و ضرورتی برای خواندن آنها وجود ندارد.. این اندیشه و الغا هیچ شوق و میلی برای مطالعه این کتاب ها برای ما باقی نگذاشت. ادامه مطلب “عباسعلی منصوری: جفایی که نظام آموزشی ما بر کتاب مقدس کرد”

فلسفه تحلیلی، زمینه‌ها و گرایش‌های آن در گفت‌وگو با محمدمهدی مجاهدی

فلسفه تحلیلی، زمینه‌ها و گرایش‌های آن در گفت‌وگو با محمدمهدی مجاهدی

اشاره:

سجاد صداقت: داستان مصاحبه پرونده فلسفه تحلیلی فرهیختگان از ایران شروع و به هلند ختم شد. در شرایطی که برای این پرونده قصد داشتیم با یکی از اساتید داخل کشور مصاحبه کنیم اما او به دلیل مخالفت با کشاندن بحث‌های فلسفه به درون صفحه‌های روزنامه‌ها از آن سر باز زد. به صورت همزمان و با امید کمتری سؤالات را برای دکتر محمدمهدی مجاهدی فرستادم. دکتر مجاهدی با طبعی بلند و تواضعی بی‌نظیر در حالی که به شدت درگیر سفر و چند سخنرانی پی‌در‌پی بود به وعده خویش وفا کرد. پاسخ‌های او را هم‌اینک در ادامه خواهید خواند. فهم خاص این «استاد مدعو فلسفه سیاسی دانشگاه لیدن هلند» چنان در این گفت‌وگو مشخص است که حوزه فلسفه تحلیلی با همه پیچیدگی‌هایش را می‌توان به زبان ساده‌تری فهم کرد. گفت‌وگوی فرهیختگان با دکتر مجاهدی را از دست ندهید.  ادامه مطلب “فلسفه تحلیلی، زمینه‌ها و گرایش‌های آن در گفت‌وگو با محمدمهدی مجاهدی”

درس‌گفتارهای ایده‌آلیسم آلمانی از سیدحمید طالب‌زاده – ترم اول

درس‌گفتارهای «تحلیل گفتمان» از آرش حیدری

ایده‌آالیسم آلمانی، نام جنبشی در فلسفۀ آلمان است که در دهۀ هشتاد سدۀ هجدهم میلادی آغاز و در دهۀ چهل سدۀ نوزدهم پایان یافت. مشهورترین نمایندگان این جنبش، کانت، فیشته، شلینگ، و هگل هستند. هرچند تفاوت‌های بزرگی میان این چهره‌هاست، اما همگی در پذیرش ایده‌آلیسم، مشترکند.

ایده‌آلیسم آلمانی برخلاف نامی که دارد واقعیت عالم مدرن را بیان می‌کند. فیلسوفان این دوره از تاریخ تفکر مانند جغد مینروا بر روی خرابه‌های ویران شده، پرواز کردند. دورانی که واقعیت توسط هیوم دست‌نیافتنی شده بود و متافیزیک گذشته دیگر پاسخ‌گوی سؤالات جدید مطرح‌شده نبود، عالم تفکر برای استبقای خویش نیازمند طرحی جدید بود. طرحی که با کانت آغاز شد و همو ستون‌های اصلی آن را بنا کرد. کانت در این طرح جدید با گذر از متافیزیک گذشتگان، متافیزیک جدیدی بنا کرد. در این نگرش دیگر بحث انطباق عالم خارج و عالم ذهن مطرح نبود، بلکه سوژه با توجه به امکاناتی که دارد خود جهان بیرون را شهود می‌کند. این طرح توسط فیخته و شلینگ رشد پیدا می‌کند، عنصر سوژه و من استعلایی در آن پروارنده می شود و با هگل به اوج خود می رسد. ادامه مطلب “درس‌گفتارهای ایده‌آلیسم آلمانی از سیدحمید طالب‌زاده – ترم اول”

درس‌گفتارهای «تحلیل گفتمان» از آرش حیدری

درس‌گفتارهای «تحلیل گفتمان» از آرش حیدری

تحلیل گفتمان در معنای رایج به نوعی تکنیک فروکاسته شده است. فروکاست تحلیل گفتمان به تکنیک و تهی کردن آن از تاریخ‌مندی موجب شده است که این نظریه و چشم‌انداز انتقادی از خصلت‌های خودش تهی شود و همچون تکنیکی پوزیتیویستی در خدمت سری دوزی بسیاری از متون در بیاید. درس‌گفتارهای پیش رو تلاش دارد قرائتی تاریخ‌مند از تحلیل گفتمان ارائه کنند و علیه این ایده است که تحلیل گفتمان را به تکنیک فرو بکاهد. ادامه مطلب “درس‌گفتارهای «تحلیل گفتمان» از آرش حیدری”

برنامه پرگار تحت عنوان «خداناباوری و زمینه‌ی گسترش آن» با حضور: عرفان کسرایی و یاسر میردامادی

برنامه پرگار تحت عنوان «خداناباوری و زمینه‌ی گسترش آن» با حضور: عرفان کسرایی و یاسر میردامادی
آتئیسم یا خداناباوری چیست و چرا گفته می شود در کشورهایی چون ایران و افغانستان در حال گسترش است؟ جان شلنبرگ فیلسوف معاصر می گوید اگر خدایی وجود داشت خداناباوران را بیشتر دوست می داشت چرا که قوایی که به آن‌ها داده را به کار می برند تا در مورد او موشکافی کنند و پرسش در مورد او را تا حد انکار وجودش جدی می‌گیرند. اما خداناباوری همیشه نتیجه به کارگیری قوایی نیست که خداباوران معتقدند منشاء الهی دارد. نتیجه‌ی شرایط زیست و عوامل سیاسی نیز هست. یک نظر سنجی جدید نشان داده که درترکیه شمار کسانی که می‌گویند به وجود خدا باور ندارند در ده سال اخیر سه برابر شده است. در ایران و افغانستان امکان چنین نظرسنجی‌هایی دشوار است اما امکانات ارتباطی جدید باعث شده خداناباوران عقایدشان را صریح تر بیان کنند. ولی آیا خداناباوری در میان جوانان عاصی بیشتر ناشی از گریز از دین به ویژه دین رسمی نیست و آیا آنچه که گسترش خداناباوری خوانده می‌شود بخشی از روندی نیست که به تنوع اشکال دینداری نیز انجامیده است؟

ادامه مطلب “برنامه پرگار تحت عنوان «خداناباوری و زمینه‌ی گسترش آن» با حضور: عرفان کسرایی و یاسر میردامادی”