بررسی کتاب «مفاهیم قدیم و اندیشه جدید» در سلسله نشست های گفتار و اندیشه

بررسی کتاب «مفاهیم قدیم و اندیشه جدید» در سلسله نشست های گفتار و اندیشه

کتاب «مفاهیم قدیم و اندیشه جدید» بر آن است تا به شکلی انضمامی سرچشمه فضای عمومی اندیشه در دوره قاجار و تأثیر این اندیشه بر ساختار فکری مشروطه ایران را واکاوی کند. این اثر را همچنین می‌توان تأملی نظری درباره نحوه حضور مفاهیم قدیم فکری در عصر مشروطیت و بررسی توان این مفاهیم برای انتقال آگاهی از وضعیت دوران جدید دانست. ادامه مطلب “بررسی کتاب «مفاهیم قدیم و اندیشه جدید» در سلسله نشست های گفتار و اندیشه”

مقاله «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران» از آرش نراقی

مقاله «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران» از آرش نراقی

روشنفکران یا نواندیشان دینی در ایران پس از انقلاب اسلامی از جمله گروه های فکری و سیاسی بودند که کوشیدند در برابر نظریه ولایت مطلقه فقیه نظریه بدیلی برای یک حکومت مطلوب در جامعه ایرانی پیشنهاد کنند.

در این نوشتار مایلم به اختصار نکات برجسته نظریه حکومت روشنفکران یا نواندیشان دینی را توضیح دهم،‌ و بر آن مبنا درباره نقش ایشان در آینده سیاسی ایران پیشنهادهایی را در میان بگذارم. در بخش نخست به اختصار به نظرات دو تن از چهره های این جریان، عبدالکریم سروش و محسن کدیور، اشاره می کنم، در بخش دوم نظرات ایشان را به کوتاهی مورد بررسی قرار می دهم،‌ و در بخش سوم درباره جایگاه و نقش روشنفکری دینی در آینده سیاسی ایران پیشنهاداتی را مطرح خواهم کرد. ادامه مطلب “مقاله «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران» از آرش نراقی”

افراط گرایی و ترور

افراط گرایی و ترور

تری ایگلتون، دانشور بریتانیایی، تروریسم را یک «عقیده-کنش» معرفی می نماید. بدین معنا که ترور ، عملی آگاهانه و مبتنی بر نوعی پیشینه و عقبه فکری است. به همین خاطر است که به قول این نویسنده، یک شخص به دلیل خشم آنی ناشی از بلندی صدای تلویزیون همسایه و بدون داشتن زمینه فکری پیشین، خانه او را منفجر نمی کند. (ایگلتون و دیگران،۱۳۹۰: ۹) من در این گفتار، ابتدا به هستی شناسی و گونه شناسی تروریسم می پردازم و سپس عقبه های فکری افراط گرایی در خاورمیانه را مورد کنکاش قرار خواهم داد. ادامه مطلب “افراط گرایی و ترور”

سخنرانی آذرخش مکری در سمپوزیوم رشک و حسد

سخنرانی آذرخش مکری در سمپوزیوم رشک و حسد

هشتمین نشست از سلسله نشست‌های ماهیانه‌ی انجمن علمی روان‌درمانی ایران، از ساعت ۹:۰۰ تا ۱۳:۰۰ روز پنج‌شنبه ۷ تیرماه ۱۳۹۷، در سالن آمفی‌تئاتر بیمارستان روزبه برگزار شد. بر اساس تصمیم هیأت مدیره‌ی انجمن برای پربار کردن نشست‌های ماهیانه‌ی انجمن، تلاش خواهد شد تا این جلسات به شکل سمپوزیوم‌های موضوعیِ یک‌روزه، با امتیاز بازآموزی، برنامه‌ریزی شوند، و در این سمپوزیوم‌ها صاحب‌نظران و متخصصان از جنبه‌های مختلف به موضوع سمپوزیوم بپردازند. موضوع سمپوزیوم تیرماه انجمن علمی روان‌درمانی ایران «رشک و حسد» بود. ادامه مطلب “سخنرانی آذرخش مکری در سمپوزیوم رشک و حسد”

“حاج آخوند”، معیاری برای روحانیتِ امروز

"حاج آخوند"، معیاری برای روحانیتِ امروز

هنر اگر یکی از مهمترین راه های انتقال اندیشه در دنیای امروز نباشد، بی شک یکی از محبوبترین و بهترینِ آنهاست. روشنفکران دینی مدتی است به این مهم التفات دارند و بعضاً می کوشند تا آراء خود را در پیوند با هنر نیز عرضه کنند. چندی پیش حسن محدثی کتاب “مشرکی در خانواده پیامبر” را نگاشت و در قالبی داستانی، مرام مداراجویانه و رواداری پیامبر را به تصویر کشید. اخیراً اما عطاالله مهاجرانی کتاب “حاج آخوند” را به رشته تحریر در آورده است تا سیمای یک روحانی پاک نهاد را به تصویر کشد. روحانی ای که می تواند الگو و معیار ممتازی برای روحانیتِ امروز لقب گیرد. حاج آخوند فردی معنوی و اخلاقی است که در روستایی زندگی می کند و مهاجرانی در ایام کودکی و نوجوانی با وی معاشرت داشته و از او ادب دینداری را آموخته است. به تعبیر نویسنده، حاج آخوند فرد وارسته ای است که همچنان می تواند دلها را تکان دهد، روح ها را برآشوبد و چشم ها را به اشک بنشاند. نَفَس گرمش به زندگی معنی می دهد. ادامه مطلب ““حاج آخوند”، معیاری برای روحانیتِ امروز”

برنامه پرگار با عنوان «روان‌درمانگری چیست و چقدر موثر است؟»

برنامه پرگار با عنوان «روان‌درمانگری چیست و چقدر موثر است؟»
پرگار: بعد از افشای آزار جنسی دانش آموزان توسط یک معلم در مدرسه ای در تهران، یکی از نظراتی که کم تر دیده شد این بود که در اجتماع سالم، این معلم در اولین مراحل آگاهی خود به چنین تمایلاتی، به یک روان‌درمانگر مراجعه می کند. روان‌درمانگری چیست و تا چه حد کارآمدست؟
مهمان‌های برنامه: شهرزاد پورعبدالله روان‌درمانگر ، علی معینی روانپژشک و مهدی نسرین انترن مشاور روانشناسی. بحث ” روان‌درمانگری چیست و چقدر موثر است؟ “

ادامه مطلب “برنامه پرگار با عنوان «روان‌درمانگری چیست و چقدر موثر است؟»”

هفتمین مدرسهٔ تابستانی فلسفهٔ تحلیلی

هفتمین مدرسهٔ تابستانی فلسفهٔ تحلیلی

پژوهشکدهٔ فلسفهٔ تحلیلی پژوهشگاه دانش‌های بنیادی (IPM) هفتمین دوره مدرسه تابستانی فلسفه تحلیلی را با عنوان «مباحثی در فلسفه ذهن، زبان، اخلاق و متافیزیک» از ۴ تا ۷ شهریور برگزار می‌کند. در این دوره استادان وهمکاران پژوهشگاه دانش‌های بنیادی چهار کلاس آموزشی را در فلسفه ذهن، فلسفه زبان، فلسفه اخلاق و متافیزیک برگزار می‌کنند. (عنوان دقیق و تاریخ کلاس‌ها در برنامه پیوست آمده است).
از علاقه‌مندان به شرکت در این مدرسه تابستانی دعوت می‌شود حداکثر تا تاریخ ۱۵ مرداد با نشانی الکترونیکیدبیرخانه مدرسه تابستانی (phil@ipm.ir) تماس بگیرند. لطفاْ، در ایمیل ارسالی، ضمن ذکر نام و سوابق تحصیلی، رزومهٔ متقاضی نیز پیوست شود. هدف اصلی این مدرسه تابستانی کمک به بهبود وضعیت آموزشی در فلسفه تحلیلی است؛ متقاضیان بر اساس این هدف پذیرفته خواهند شد. با این همه، با توجه به محدودیت فضای محل‌برگزاری مدرسه تابستانی، ممکن است پژوهشکده قادر نباشد تمام متقاضیان را برای مدرسه بپذیرد. ادامه مطلب “هفتمین مدرسهٔ تابستانی فلسفهٔ تحلیلی”

فرهنگ، سدی در برابر پیشرفت!

فرهنگ، سدی در برابر پیشرفت!

آقای صدیق قطبی در کانال تلگرامی خود (عقل آبی) در متن کوتاهی تحت عنوان: “حرفِ اصلی شما چیست؟”  نوشته بودند هر شاعر یا نویسنده‌ای یک حرف اصلی بیشتر ندارد. یک حرف که در تمام آثار او تکثیر می‌شود و من با خواندن آن متوجه شدم که بیش از بیست سال است مطلبی را در دو کتاب و بیش از بیست مقاله بصورتهای گوناگون تکرار کرده ام.  و آن مطلب چنین است:

” رفتارهای فردی و اجتماعی، آداب و عادات و رسومی را که اجداد ما در راستای تنازع بقای خویش در زیر فشارهای سه گانه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کسب کرده اند و من آنها را فرهنگ می خوانم، امروز به مانعی در برابر پیشرفت جامعه ما تبدیل شده اند”.

داریوش شایگان در کتاب زیر آسمانهای جهان به این نکته چنین اشاره می کند: در کشورهایی مانند کشور ما نوعی جامعه شناسی شکست های واقعی وجود دارد. تعداد شکست هایی را که از بیش از یکصد سال پیش تاریخ ما را انباشته اند بشمارید. این شکست ها از کجا آمده اند؟ اینکه – چنانچه غالبا می گویند فلان کس را مسئول بهمان شکست بدانیم ، کمال ساده لوحی است زیرا شکست ها در کمال لجاجت و با نظمی ساعت آسا تکرار می شوند گویی از تقدیری رام نشدنی به بار می آیند، شکست نهضت مشروطیت (۱۲۸۵) شکست خیابانی (۱۲۹۹)، شکست مصدق (۱۳۳۲). وقتی که شکست به این صورت تکرار شود، از بیماری ای حکایت می کند که عمیقا در فرهنگ ما لانه دارد.

ادامه مطلب “فرهنگ، سدی در برابر پیشرفت!”

سخنرانی محمد فاضلی پیرامون کتاب «اصلاحات برای خروج از دام اجتماعی»

معرفی کتاب «دام های اجتماعی و مسئله اعتماد» توسط دکتر محمد فاضلی

بسیار خوشبختم که در این جمع حضور دارم و این فرصت هست که در مورد کتاب «دام‌های اجتماعی و مساله‌ اعتماد» حرف بزنم. برای من این بحث بیش از آنکه معرفی کتابی باشد، ادامه‌ی پروژه‌ای فکری است. پروژه‌ی فکری‌ای که در اسفند ماه سال گذشته، با سخنرانی‌ای که دکتر محسن رنانی با عنوان «افسانه‌ی پیل و پراید» از آن یاد کرد به نوعی عمومی شد. بحث امروز البته ایجابی‌تر از آن است. ابتدا مفاهیم و تعاریفی را که در کتاب مطرح شده بیان می‌کنم و بعد از آن به پروژه‌ی فکری خودم می‌پردازم. ادامه مطلب “سخنرانی محمد فاضلی پیرامون کتاب «اصلاحات برای خروج از دام اجتماعی»”

داریوش شایگان از نگاه رامین جهانبگلو و مهدی خلجی

داریوش شایگان از نگاه رامین جهانبگلو و مهدی خلجی

کانونِ کتابِ تورنتو نشست یکصد و سی‌ام خود را، که چندی پیش برگزار شد، به یابود داریوش شایگان اختصاص داد. رامین جهانبگلو و مهدی خلجی دو سخنران این نشست بودند. سعید حریری، مدیر کانون، پیش از آغاز سخنرانی‌ها دو پرسش زیر را طرح کرد که هر دو سخنران، ضمن نکات دیگر، مورد توجه قرار دادند:

فیلسوفی که می‌تواند هم در زمان شاه و هم در این زمان محبوب دو نظام حاکم باشد چگونه فیلسوفی است؟ آیا می‌توان گفت که دلیلش این است که این فیلسوف اساساً به مشکلات و معضلات مردم توجهی نداشته است؟

آیا می‌توان گفت که آقای شایگان قلبش برای ایران و ایرانیان می‌تپیده یا اینکه ایشان بیشتر شخصیتی جهانی بوده و قلبش برای جهان می‌تپیده؟ ادامه مطلب “داریوش شایگان از نگاه رامین جهانبگلو و مهدی خلجی”