صدانت

با ظهور اسلام، تمرکز بر مطالعه ی قرآن کریم نه فقط به قصد فهم خود آن که برای فهم اسلام آغاز شد. در طی چهارده قرن پس از ظهور قرآن تا کنون، عارفان و اندیشمندان و متفکّران و اسلام‌شناسان و صاحب‌نظران به این امید «که حلقه‌ای ز سر زلف یار» بگشایند، قرآن را مورد تدقیق و تأمل قرار داده‌اند. اهل نظر در این رازگشایی راه‌های گوناگونی پیموده و پیشنهاد کرده‌اند. پس از طرح مباحث و شیوه‌های نقد جدید ـ از جمله هرمنوتیک و پدیدارشناسی و … ـ متفکران در حوزۀ اسلامی نیز با استعانت از طرح چنین مباحثی، به راه‌های تازه‌ در فهم قرآن روی آورده‌اند، چنان که اخیراً بحث‌هایی‌ در این زمینه درگرفته است که آیا قرآن را باید همچون یک متن نوشتاری مورد بررسی قرار داد و با آن مواجه شد، یا گفتاری؟ و البته کسانی هم زبان قرآن را زبان کنایه و تمثیل و استعاره و تشبیه و… دانسته‌اند. ادامه مطلب “درباره نظریه “رؤیاهای رسولانه” عبدالکریم سروش، نیّر طهوری”

حسنی: این عکس کیه؟
شرکت کننده: عکس یک خانم… مری بارت.
حسنی: فهمیدی زنه، نه؟ اون سه تا دیگه نیست؟
شرکت کننده: نه
حسنی: خیلی باهوشیا. فهمیدی یک زن گذاشتیم وسطش… گفتی، گفتم دیگه… نه؟ یعنی ما انقدر خنگ به نظر میایم که اسم سه تا مرد و بنویسم بغل یک زن! بعد تو هم راحت بیای اینجا جایزه بگیری. نه واقعا در مورد ما چی فکر کردی؟ یعنی نگاه به هیبت من و مصطفی شریفی کردی. نخالگی در ما دیدی؟ ها؟
شرکت کننده: نه ادامه مطلب “یادداشتی درباره مسئله فرزاد حسنی و مسئله زرشک”

ولش کن ثبات ندارد!

آیا تغییر عقیده همیشه نامطلوب است؟ ادامه مطلب “رگ حرف 10 ، آیا تغییر عقیده همیشه نامطلوب است؟”

آیا اسلام درباره کیفیت زندگی اجتماعی و سیاسی مسلمانان، دستورات معین و لازم‌الاجرا دارد؟ آیا از اسلام می‌توان قوانین حکومتی و اجتماعی یا قانون خانواده استخراج کرد؟ آیا در اسلام، زن باید از مرد اطاعت کند؟ آیا از اسلام می‌توان دستوراتی برای جنگ و صلح با کشورهای دیگر استنباط کرد؟ آیا مجازات‌هایی مانند بریدن دست و پا را می‌توان قوانین اسلامی دانست؟ آیا قصاص را باید حکمی برای همه زمان‌ها و مکان‌ها دانست؟ آیا در اسلام اعتقادات دینی انسان بر همه چیز مقدم است؟ ادامه مطلب “آیا قوانین اجتماعی اسلام را باید قوانین الهی و واجب الاجرا دانست؟”

مقالۀ زیر ترجمۀ کاوه بهبهانی از مدخل عینیت (objectivity) در دانشنامۀ فلسفی راتلج است. در این مقاله فیلسوفِ نا‌مبردارِ اخلاق الکساندر میلر انواع رویکردها به عینیت را به اختصار شرح کرده است. البته برای خواندن بخش انتهایی این یادداشت آشنایی با مفهوم “پیروی از قاعده” نزد ویتگنشتاین متأخر راه گشاست. ادامه مطلب “مقاله ی عینیت از الکساندر میلر با ترجمه ی کاوه بهبهانی”

مقاله «کدام لاله در رهگذار باد است؟ نقد امیر صائمی بر کتاب “در رهگذار باد و نگهبان لاله نوشته مصطفی ملکیان” در دومین شماره «فصلنامه تخصصی نقد کتاب اخلاق، علوم تربیتی و روانشناسی» منتشر شده است. ادامه مطلب “نقد امیر صائمی بر کتاب «در رهگذار باد و نگهبان لاله»”

خداباوری و خداناباوری هر يک در درون خود گونه‌های متنوعی دارند. محمود عبائی مهمترين و شناخته‌شده‌ترين گونه‌های خداباوری را در جدولی با توجه به ويژگی‌ها و سيمای خدا، آموزه‌های بنيادی، چهره‌های تأثيرگذار، و هژمونی آن‌ها به نمايش درآورده است. همچنين گونه‌های خداناباوری در جدولی مشابه با ذکر مشخصات اصلی، نظريات بنيادی، چهره‌های تأثيرگذار، و ادبيات محوری آن‌ها آمده است.  ادامه مطلب “جدول گونه‌شناسیِ خداباوری و خداناباوری، محمود عبائی”

آقای دینانی بر عنصر عقل در تفکر فلسفی و دینی تأکید زیادی دارد. به نظر ایشان عقل در صورت های متنوع و متعددی جلوه گر می شود و نباید آن را در منطق ارسطویی خلاصه کرد. از جمله تجلی های عقل، ظهور آن در جامه تجربی است، تجربه نیز دو قسم ظاهری و باطنی دارد. عقل می تواند معنای تجربه درونی و دینی را دریابد و آن را از طریق زبان به دیگران منتقل کند. معرفت حقیقی از خدا به خداست، نه از انسان به خدا. ادامه مطلب “عقل و تجربه دینی ، گفتگو با غلامحسین ابراهیمی دینانی”