تٲمّلی دربارهٔ «خلّاقیت» و تفاوت خلّاقیت الاهی و خلّاقیت بشری

تٲمّلی دربارهٔ «خلّاقیت» و تفاوت خلّاقیت الاهی و خلّاقیت بشری

تٲمّلی دربارهٔ «خلّاقیت» و تفاوت خلّاقیت الاهی و خلّاقیت بشری ادامه مطلب “تٲمّلی دربارهٔ «خلّاقیت» و تفاوت خلّاقیت الاهی و خلّاقیت بشری”

ده نقد به سخنان اباذری درباره‌ی نئولیبرالیسم و فاشیسم

ده نقد به سخنان اباذری درباره‌ی نئولیبرالیسم و فاشیسم

سخنرانیِ اخیر استادِ عزیز و دانشمندم، دکتر یوسف‌ اباذری، درباره‌ی فاشیسم و نئولیبرالیسم در ایران و آمریکا، منشاء گفتگوهای مبارکی در عرصه‌ی عمومی ایران شد. این سخنرانی انتقادیِ استاد هم، مثل چند سخنرانی پیشین‌اش، حاوی تحذیرها، بیدارباش‌ها و بینش‌های ارزشمند و مهمی بود و در عین حال پاره‌ای از ادعاهای محوری‌اش با داده‌ها و شواهد تجربی سازگاری نداشت و نوعی شلختگی و عدم دقت در داوری و استفاده از مفاهیم و داده‌ها در آن دیده می‌شد. با توجه به ضرورت جدی گرفتنِ تحذیرهای اباذری، علاوه بر نکاتی که منتقدان دیگر طرح و منتشر کرده‌اند و تکرار نمی‌کنم، در ادامه به چند نقد یا نکته اشاره می‌کنم.

ادامه مطلب “ده نقد به سخنان اباذری درباره‌ی نئولیبرالیسم و فاشیسم”

فرق بین «اعتقاد به خداوند غیرمتشخص» و «ماتریالیسم» چیست؟

فرق بین «اعتقاد به خداوند غیرمتشخص» و «ماتریالیسم» چیست؟

مصطفی ملکیان : به زبان ساده می توان گفت تفاوت این دو دیدگاه این است که کسانی که به خداوند غیرمتشخص معتقدند به نوعی نیک خواهی حاکم بر هستی باور دارند. این است که در ارتباطات چندگانه اثر می گذارد. در ماتریالیسم صرف، غیر از ماده چیزی به عنوان «آگاهی» یا «نیک خواهی» وجود ندارد اما کسانی که به وحدت وجود باور دارند نوعی «نیک خواهی» و « آگاهی» منتشر در هستی را باور دارند. ماحصل این نگرش وحدت وجودی این است که «نظام جهان اخلاقی است» و در نگرش ماتریالیستی اینگونه نیست. ادامه مطلب “فرق بین «اعتقاد به خداوند غیرمتشخص» و «ماتریالیسم» چیست؟”

پورن و اخلاق ؛ لذت جنسی یا صنعتی تجاری؟

پورن و اخلاق ؛ لذت جنسی یا صنعتی تجاری؟

پورنِ مدرن، به خاطر وجود اینترنت، بیش از هر زمان دیگری در زندگی انسانها جای خود را باز کرده است. در شبکه‌های اجتماعی و تلگرام از استکیر گرفته تا کانال‌ها و گروهها تصور اینکه بتوان از پورن در امان ماند تصوری نا به جا است. رواج پورن حتی بر ادبیات و تخیل نشریاتی مانند یالثارات نیز تاثیر خود را گذاشته است و جوانان با چهره، نام و خصوصیات پورن استارها آشنا هستند و تصور اینکه پورن استارها در آینده سلبریتی‌هایی باشند که بر فرآیندهای سیاسی مانند رای‌گیری تاثیر بگذارند چندان هم دور از ذهن نیست.

ادامه مطلب “پورن و اخلاق ؛ لذت جنسی یا صنعتی تجاری؟”

رونویسی تاریخ، بازگشت فاشیسم − گفت‌وگو با مراد فرهادپور

رونویسی تاریخ، بازگشت فاشیسم − گفت‌وگو با مراد فرهادپور

مصاحبه‌ی پیش‌رو، گفت‌وگویی است بی‌مقدمه  و بدون آمادگی که در آستانه‌ی انتخابات آمریکا و به بهانه‌ی آن با مراد فرهادپور صورت پذیرفت، و دامنه‌ی آن به مسائلی همچون شکست پوپولیسم چپ و خطرات پوپولیسم راست در ابتدای قرن بیست و یکم کشیده شد. مراد فرهادپور، متفکر و روشنفکر مترجم آثاری همچون «دیالکتیک روشنگری» تئودور آدورنو، «تجربه‌ی مدرنیته»‌ی مارشال برمن، و نویسنده مجموعه مقالات «پاره‌های فکر»، «بادهای غربی» و «عقل افسرده» است.

ادامه مطلب “رونویسی تاریخ، بازگشت فاشیسم − گفت‌وگو با مراد فرهادپور”

روشنفکران دینی، بازسازی فکر دینی یا دین‌سازی ؟

روشنفکران دینی، بازسازی فکر دینی یا دین‌سازی؟

کسانی که آثار مدرسه‌ روشنفکری دینی ایرانی را دنبال می‌کنند، اخیرا شاهد اختلاف نظری جدی میان برخی چهره‌های اصلی این جریان فکری بوده‌اند. در یک سوی این اختلاف نظر، چهره‌هایی مانند محسن کدیور، اکبر گنجی و آرش نراقی قرار دارند. این گروه، در عین اختلاف نظری که میان خودشان وجود دارد، معتقدند سیر فکری اخیر روشنفکری دینی، به ویژه در طرح فکری عبدالکریم سروش و محمد مجتهد شبستری، باورهای اصلی و مشترک مسلمانان (مانند اوصاف خدا، وحی، عصمت، نبوت و قرآن) را چنان به نحو رادیکالی به دست تجدیدنظر سپرده است که از نظر این گروه نهایتا از محتوای دین اسلام، در عمل، چیز چندانی باقی نمانده است. ادامه مطلب “روشنفکران دینی، بازسازی فکر دینی یا دین‌سازی ؟”

سخنرانی مصطفی ملکیان با عنوان «مولانا و دنیای امروز ما»

سخنرانی مصطفی ملکیان با عنوان «مولانا و دنیای امروز ما»

خلاصه سرفصل وار از سخنرانی مصطفی ملکیان با عنوان «مولانا و دنیای امروز ما»
– سه مبحث کلی در عرفان:
1 آموزه های عرفانی (جهان شناسی عرفانی)
2 عرفان عملی (روشها یا اخلاق)
3 تجربه عرفانی ادامه مطلب “سخنرانی مصطفی ملکیان با عنوان «مولانا و دنیای امروز ما»”

فلسفه و علم‌گرایی: قدرت تبیین علوم اعصاب شناختی

فلسفه و علم‌گرایی: قدرت تبیین علوم اعصاب شناختی

در اذهان عمومی، علوم اعصاب به بلندآوازه ترین شاخه علمی تبدیل شده است. مدعاهایی که در علوم اعصاب مطرح می شوند اغلب اغراق شده و سراسیمه هستند. میخواهم دستاوردهای اصیل و سردرگمی‌های علوم اعصاب را مشخص کنم و مدعاهای آنها را بررسی کنم. علم‌گرایی تلاشی است برای فراتر بردن علم از حوزه‌ای که در آن قدرت تبیین دارد و به کار بردن روش‌های علوم طبیعی برای پدیده‌هایی که به روش‌های تبیین دیگری نیاز دارند. نتیجه علم‌گرایی تبیین‌های تقلبی و فریب فکری است.

ادامه مطلب “فلسفه و علم‌گرایی: قدرت تبیین علوم اعصاب شناختی”

Open theism یا خداباوری باز چيست؟

Open theism یا خداباوری باز چيست؟

این نوشتارِ موجز می­كوشد، یكی از مواضعِ دینی كه به نوبه خود موجب بروز بحثها و ارائه راهكارهایی خاص در باب علم مطلق الهی شده، معرفی نماید. همچنان كه از عنوان مقاله برمی­آید، آن موضع دینی كه در خلال این نوشته، مورد بررسی قرار گرفته، موضع خداباوری باز/open theism است. بقول بروس ئی وِیر –از طرفدارانِ این مسلك- “خداباوری باز می­كوشد تا به معتقدانِ به خدای واحد، طرز فكری را معرفی كند كه از آن طریق با نگاهی حداكثری و بدون سختگیری­های خاص به مبحث علم الهی بنگرند”. اساس سخن آنان در خصوص علم الهی مشتمل بر این ادعا است كه خدا علم مطلق دارد، لیكن علم مطلق خدا محدود به زمان حال می­باشد و لاغیر. خدا به همه جوانب مربوط به زمان حال، عالم محض است لیكن در خصوص زمان آینده علم خویش را محدود ساخته تا اختیار آدمی لطمه نخورد و انسان موجودی مختار به معنای حقیقی به شمار آید. مولفِ این مقاله موجز، در قبال خداباوری باز، نگاهی انتقادی دارد و می كوشد آن را ردّ نماید. ادامه مطلب “Open theism یا خداباوری باز چيست؟”

تاثیرگذارترین فیلسوف زنده‌ی اخلاق: جهان در حال تبدیل شدن به مکانی بهتر است

تاثیرگذارترین فیلسوف زنده‌ی اخلاق: جهان در حال تبدیل شدن به مکانی بهتر است

پیتر سینگر فیلسوفی که معمولا در صدر لیست تاثیرگذارترین افراد دنیا قرار می‌گیرد به خاطر دیدگاه فایده گرایی بحث برانگیز و در عین حال بسیار قانع کننده‌اش شناخته شده است. اخلاق فایده‌گرایانه بر این باور است که نتایج یک عمل مشخص کننده اخلاقی یا غیراخلاقی بودن آن عمل است. سینگر بر اساس این دیدگاه در موضوعات زیر،علاوه بر موضوعات دیدگاه، به بحث پرداخته است.

ادامه مطلب “تاثیرگذارترین فیلسوف زنده‌ی اخلاق: جهان در حال تبدیل شدن به مکانی بهتر است”