انسان شناسی در فلسفه اگزیستانسیالیستی مارسل

انسان شناسی در فلسفه اگزیستانسیالیستی گابریل مارسل

در این نوشتار، دیدگاه گابریل مارسل در باب انسان‏ شناسى در فلسفه اگزیستانسیالیسم، با بهره‏ گیرى از روش مطالعات کتابخانه‏ اى و تحلیلى مورد بررسى قرار گرفته است. وى براى شناخت حقیقت انسان، طریق راز، تأمل ثانویه و در خود فرو رفتن را پیش مى‏ گیرد و شرط اساسى انسان شدن را بودن در جهان، و حیات انسان را نیز در نسبت او با دیگر انسان‏ها مى‏داند. همچنین نسبت «من ـ تو» را که در ارتباط با دیگران جاى دارد، در امتداد نسبتى اساسى، یعنى نسبت من و توى مطلق، یعنى خدا، برمى ‏شمرد و براى دست‏یافتن به شناخت ملموس‏تر حقیقت انسان به برخى از ویژگى ‏هاى اساسى او از جمله آزادى و اختیار، عشق، وفا و امید مى‏ پردازد و وجود اختیار را در تمامى عملکرد هاى انسانى به عنوان اصلى مسلم در نظر گرفته و آن را از مقوله‏ هاى راز مى‏ داند.

ادامه مطلب “انسان شناسی در فلسفه اگزیستانسیالیستی مارسل”

سخنرانی مصطفی ملکیان در نشست «پاتریشیا کرون» با نگاهی به زندگی و آثار او

سخنرانی مصطفی ملکیان در نشست «پاتریشیا کرون» با نگاهی به زندگی و آثار او

نشست «پاتریشیا کرون» از سلسله نشست‌های ایران‌شناسی و ایران‌شناسان است با حضور مسعود جعفری و مصطفی ملکیان به عنوان سخنران برگزار شد.

پاتریشیا کرون، پژوهشگر، نویسنده و شرق‌شناس، در ۱۹۴۵ در دانمارک متولد شد. کرون در سال ۱۹۷۷ به‌عنوان مدرس تاریخ اسلام به دانشگاه آکسفورد رفت. همچنین در سال ۱۹۹۰، به‌عنوان دستیار مطالعات اسلامی، به کالج گانویل و کیز در دانشگاه کیمبریج رفت. او در کیمبریج از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۴ در رشته مطالعات اسلامی تدریس کرد و از ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۷ نیز به تدریس تاریخ اسلام مشغول بود.

 او سپس به مؤسسه مطالعات پیشرفته در دانشگاه پرینستون رفت و در سال ۲۰۰۲ هم به عضویت هیأت تحریریه مجله تکامل اجتماعی و تاریخ درآمد. کتاب‌های جامعه‌های ماقبل صنعتی، تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام و مقنع و سپیدجامگان از جمله آثار اوست که هر سه به قلم مسعود جعفری جزی به فارسی ترجمه شده‌اند. ادامه مطلب “سخنرانی مصطفی ملکیان در نشست «پاتریشیا کرون» با نگاهی به زندگی و آثار او”

تأمّلی دربارهٔ مفهوم «خرافه» و نسبت «تردیدگرایی» و «ایمان‌گرایی»

تأمّلی دربارهٔ مفهوم «خرافه» و نسبت «تردیدگرایی» و «ایمان‌گرایی»

 لازمهٔ تردیدگرایی، لزوماً، همیشه و همه‌جا، تردید داشتن نیست، بلکه، همیشه و همه‌جا، تردید را روا داشتن است. به عبارت دیگر، تردیدگرا فردی نیست که دربارهٔ هر موضوعی موضعِ تردید دارد، بلکه کسی است که بطلانِ همهٔ مواضع خود، اعم از یقینی و غیریقینی، را محتمَل می‌داند و بدین معنا همهٔ باورهای خویش را محل تردید می‌داند. ادامه مطلب “تأمّلی دربارهٔ مفهوم «خرافه» و نسبت «تردیدگرایی» و «ایمان‌گرایی»”

فهمِ مدرن از حافظ در مشربِ هرمنوتیک

فهمِ مدرن از حافظ در مشربِ هرمنوتیک

گفت-و-گویِ داریوش آشوری با هفته‌نامه‌یِ کرگدن درباره‌یِ کتاب «عرفان و رندی در شعرِ حافظ» با عنوان فهمِ مدرن از حافظ در مشربِ هرمنوتیک ادامه مطلب “فهمِ مدرن از حافظ در مشربِ هرمنوتیک”

نقدی کوتاه بر دانشنامه‌ای فراخ / دکتر علی غزالی‌فر

نقدی کوتاه بر دانشنامه‌ای فراخ / دکتر علی غزالی‌فر

حدود سه سال است که از انتشار مجموعه ترجمه مدخل‌های دانشنامه فلسفی استنفورد می‌گذرد. این کار که به همت انتشارات معتبر ققنوس انجام شده است، خدمت دیگری به عرصه نحیف علوم انسانی در کشور ماست. از محاسن و مزایای این مجموعه چیزی نمی‌گوییم که دیگران بسیار گفته‌اند. اما تاکنون هیچ بررسی قابل توجهی در مورد آن صورت نگرفته است و کسی آن را در ترازوی نقد سبک و سنگین نکرده است. آری، از آغاز انتشار این مجموعه تعریف و تحسین بسیاری در مورد آن مطرح شده است و همچنان نیز ادامه دارد. نگارنده این سطور هم نه تنها با این حکم کلی مخالف نیست و از انتشار آن در کل تقدیر می‌کند، اما نمی‌توان برخی از اشکالات مهم را نادیده گرفت. اگر این اشکالات را به وضوح مشخص نکرد، بیم آن می‌رود که به ضرر دانشجویان فلسفه تمام شود؛ کسانی که ظاهرا مخاطبان اصلی تلقی شده‌اند. ادامه مطلب “نقدی کوتاه بر دانشنامه‌ای فراخ / دکتر علی غزالی‌فر”

درس‌گفتار سلوک دیندارانه از عبدالکریم سروش

درس‌گفتار سلوک دیندارانه از عبدالکریم سروش

درس‌گفتار سلوک دیندارانه از عبدالکریم سروش ادامه مطلب “درس‌گفتار سلوک دیندارانه از عبدالکریم سروش”

مقایسه اسراءنیوز میان آرای برخی روشنفکران با آیت‌الله جوادی آملی پیرامون ازدواج

مقايسه اسراءنیوز ميان آرای برخی روشنفكران با آیت الله جوادی آملی پیرامون ازدواج

ازدواج ماجرایی است که از بدو پیدایش بشر، وجود داشته است. شکلها و راه و رسوم آن در طول تاریخ تحولاتی یافته اما اصل این ماجرا مورد خدشه قرار نگرفته است. در دوران معاصر هم مباحثی در خصوص این مقوله‌  فربه بشری در گرفته و به سرزمین ما نیز رسوخ یافته است. ادامه مطلب “مقایسه اسراءنیوز میان آرای برخی روشنفکران با آیت‌الله جوادی آملی پیرامون ازدواج”

میزگرد معرفت شناسی

ميزگرد معرفت شناسی با حضور مصطفی ملکیان ، محمدتقی مصباح یزدی ، غلامرضا فیاضی و محمد لگنهاوزن

میزگرد معرفت شناسی با حضور مصطفی ملکیان ، محمدتقی مصباح یزدی ، غلامرضا فیاضی و محمد لگنهاوزن و …. ؛ در دهه هفتاد در موسسه امام بیش از صد جلسه برگزار گشته است ( البته در ادامه جلسات اساتید دیگری مانند صادق لاریجانی و … شرکت می کنند ). این مباحث در بالاترین سطح تخصصی خود برگزار شده است بنابراین شاید برای برخی دوستان تحلیل و فهم مباحث طرح شده قدری مشکل باشد. ادامه مطلب “میزگرد معرفت شناسی”

معرفی کتاب ادب گفت‌وگو اثر مهدی ایرانمنش

معرفی کتاب ادب گفت‌وگو اثر مهدی ایرانمنش

بی‌شک آقای مهدی ایرانمنش در این پژوهش ارزشمند خود به یکی از مهمترین موضوعات مورد نیاز جامعۀ ما پرداخته‌ است. این پژوهشگر نه تنها مسئله را از حیث نظری و شناسائی عوامل اجتماعی و درونیِ مورد نیاز برای تحقق گفت‌و‌گو،  به  خوبی مورد بررسی قرار داده‌، که  شیوه‌های تحقق عملی گفت‌و‌گو در جامعه،  دغدغۀ  مهمتر  ایشان بوده است.
جالبتر اینکه به نقش این مسئله در تحقق جهات اخلاقی و معنوی آدمیان توجه درخوری شده است تا آنجا که مؤلف بخشی از کتاب را به «ادبِ گفت‌و‌گو با خداوند»» اختصاص داده است. از اینرو این کتاب هم به دلیل استحکام نظری و شناسائی زیربناها و هم از نظر تناسب آن با فرهنگ دینی جامعه و توجه به جهات معنوی و اخلاقی، از امتیازات خاصی برخوردار است.
مطالعه کتاب نشان می‌دهد  این پژوهشگر،  منابع بیشماری را در این خصوص از نظر گذرانده و از منظر جامعه‌شناسانه، روان‌شناسانه و دین‌شناسانه به تحلیل مسائل پرداخته است.
ادامه مطلب “معرفی کتاب ادب گفت‌وگو اثر مهدی ایرانمنش”