روشن‌فکران دینی از منظر سکولاریسم ، بابک احمدی

روشن‌فکران دینی از منظر سکولاریسم ، بابک احمدی

بابک احمدی در ابتدای گفتار، پیشینه تاریخی جریان روشن‌فکری در غرب را مطرح می‌نماید و معتقد است که این مفهوم از نظر تاریخی مربوط به دوران مدرن (بعد از قرن ۱۹) است و به طور عمده در فرهنگ غرب، اولین بار از جانب متفکران روسیه مطرح شد. وی در ادامه جریان روشن‌فکری در ایران را مورد مطالعه قرار می‌دهد و عمده بحث خود را متوجه «روشن‌فکری دینی» می‌نماید. ایشان پس از نقل اقوال مختلف پیرامون «روشن‌فکری دینی» با ارائه یک تعریف از روشن‌فکر معتقد است که با توجه به این تعریف «روشن‌فکری دینی» وجود عینی و خارجی دارد و در سیر تحولات اندیشه‌ای نیز تأثیرگذار بوده‌اند. ادامه مطلب “روشن‌فکران دینی از منظر سکولاریسم ، بابک احمدی”

درسگفتار روانشناسی اگزیستانس از حسین دباغ

درسگفتار روانشناسی اگزیستانس از حسین دباغ

سلسله جلسات «درسگفتار روانشناسی اگزیستانس» طی چهار جلسه در آکادمی اگزیستانسیل برگزار شده است. ادامه مطلب “درسگفتار روانشناسی اگزیستانس از حسین دباغ”

چکیده‌ای از نظریه «میدان معنایی» ایزوتسو در تشخیص معنای واژگان دینی

چکیده‌ای از نظریه «میدان معنایی» ایزوتسو در تشخیص معنای واژگان دینی

یکی از نظریه‌های معناشناختی مشهور، نظریه میدان معنایی است.  بحث‌های زبان‌شناسی امروز از نیمه های قرن نوزدهم و به ویژه قرن بیستم توسعه بسیار فراوانی پیدا کرده است؛ به‌طوری که وسعت و قلمرو این دانش اساسا با دستاورهای گذشته در ادبیات و منطق سنتی قابل مقایسه نیست. برخی اندیشمندان، حوزه‌های مختلف زبان‌شناختی را به هفت یا هشت گروه مطالعاتی تقسیم می‌کنند. یکی از این شاخه‌ها حوزه معناشناختی یا سمنتیک است. حوزه‌ای که تمرکزش رابطه بین لفظ و معنا است و به دنبال این است که الفاظ با مقوله معنا چه ارتباطی پیدا می‌کنند و ما چگونه می‌توانیم به معنای الفاظ و زبان راه پیدا کنیم. اساساً تولید معنا در زبان چگونه صورت می‌گیرد، تحول معنای زبان چه فرآیندی دارد و … . البته بعضی نظریه‌های معناشناختی فراتر از حوزه معنا می‌روند، و به حوزه شناخت هم می‌پردازند و گاهی از بحث‌های جامعه‌شناسی زبان یا مردم‌شناسی زبان هم سخن به میان می‌آید. در حوزه بحث‌های معناشناختی رویکردهای مختلفی وجود دارد و توافقی بر سر تقسیم‌بندی رویکردها وجود ندارد. از حیث معناشناسی می‌توان سه رویکرد بنیادی را از هم جدا کرد تا خاستگاه نظریه میدان‌های معنایی معلوم شود: رویکرد ذات‌گرایانه؛ رویکرد زمینه‌ای، و رویکرد کارکردی… ادامه مطلب “چکیده‌ای از نظریه «میدان معنایی» ایزوتسو در تشخیص معنای واژگان دینی”

درسگفتار فلسفه سیاست از دکتر شیرزاد پیک حرفه

523-min

صوت درسگفتار فلسفه سیاست از دکتر شیرزاد پیک حرفه ادامه مطلب “درسگفتار فلسفه سیاست از دکتر شیرزاد پیک حرفه”

تأثیرپذیری آکوئیناس از اندیشمندان مسلمان در ارائه پنج راه اثبات وجود خدا

تأثیرپذیری آكوئیناس از اندیشمندان مسلمان در ارائه پنج راه اثبات وجود خدا

این نوشتار، به اجمال به بررسی تأثیرپذیری توماس آکوئیناس از اندیشمندان مسلمان، در یکی از اساسی‌ترین دیدگاه‌های خود، یعنی ادله اثبات وجود خداپرداخته و وامداری او را به فیلسوفان مسلمان نشان داده است. اولاً، آکوئیناس اثبات وجود خدا با استدلال را امری ضروری می‌داند… ادامه مطلب “تأثیرپذیری آکوئیناس از اندیشمندان مسلمان در ارائه پنج راه اثبات وجود خدا”

درس‌گفتار آلبر کامو از رامین جهانبگلو (انجمن فلسفی آگورا)

درس‌گفتار آلبر کامو از رامین جهانبگلو (انجمن فلسفی آگورا)

توضیح سایت انجمن فلسفی آگورا پیرامون درس‌گفتار آلبر کامو : درچهاردهمین فصل از سلسله جلسات آگورا پیرامون آثار و اندیشه های آلبر کامو، نویسنده-فیلسوف فرانسوی گفتگو میکنیم. رامین جهانبگلو در معرفی این فصل اینگونه می گوید: هر چند که بیش از ۵۵ سال از مرگ کامو می‌‌گذرد، او همچنان  معاصر ماست. کامو با تاکید بر این نظر که “انسان‌ها می‌‌میرند و خوشبخت نیستند” از طریق نگرشی تراژیک به جهان حس همدردی و همدلی خود را با انسان‌ها بیان می‌‌کند. این تجربه شفقت و این اخلاق همدردی با مبارزه‌ای خستگی‌ ناپذیر برای عدالت در آثار کامو همراه است.عدالت برای آنهایی که تحت سلطه قدرت به سکوتی اجباری دعوت شده اند. کامو از خواندگان خود می‌‌خواهد که در رویا رویی با جهانی پوچ و بی‌ معنا به عصیانی متافیزیکی روی بیآورند و با گفتن “نه” به ضرورت و الزام ناشکیبای تاریخ، با کمک هنر کرامت جهانشمول انسان را به اوباز گردانند. شاید کمتر نویسنده‌ای در دوران مدرن تا این حد به خستگی‌ روحی‌ بشریت و راه عبور از آن‌ از طریق همبستگی‌ متافیزیکی پی‌ برده است. ادامه مطلب “درس‌گفتار آلبر کامو از رامین جهانبگلو (انجمن فلسفی آگورا)”

دکتر عبدالکریم سروش با منتقدانش چه می‌کند؟ (بخش دوم و پایانی)، محمد سهیمی

دکتر عبدالکریم سروش با منتقدانش چه می‌کند ؟ محمد سهیمی

محمد سهیمی:

آقای دکتر سروش و آقای مراد فرهادپور: آقای فرهادپور، نویسنده، مترجم، و از چهره‌های “چپ نو” هستند. آقای دکترسروش در مقاله “حضور بی رحم تیشه ی تخریب” (مهر ماه ۱۳۸۷) خطاب به آقای فرهادپور می گوید :
“تو که نمی خواهی از نردبان پوسیده ی پوپر ستیزی بالا بروی و مثل آن[رضا داوری] جدال گر سالهای نخستین انقلاب (که از قضا او را باید ایدئولوگ جریان حاکم بخوانی که ریشه ایده ولایت را در افلاتون می‌‌ جست) پست ها و پاداش‌های کلان بگیری؟ “با پادشه بگوی که روزی مقدر است”.این گونه سخن گفتن هر اسمی و صفتی داشته باشد نقد عالمانه و منصفانه نیست . تخریب و تخفیف و اهانت و بی‌ انصافی است و بد سرمشقی است برای جوانانی که بدین ویرانگری‌ها نظر می کنند و اثر می‌ پذیرند. نمی دانم که نویسندگان ما تا کی‌ می ‌‌خواهند در پوپر ستیزی با هم مسابقه بگذارند و در گرداب این گفتمان گرفتار بمانند؟ آنکه آغازگر این حمله های هیستریک بود اینک خود پشیمان و پریشان است و به جدال خصمانه و نا عالمانه خود شرمسارانه اعتراف می ‌کند و با نوشتن مقاله و کتاب می کوشد آبروی بر خاک ریخته خود را به جوی خوش نامی‌ باز گرداند ، چه جای مقلدان و معربدان”. ادامه مطلب “دکتر عبدالکریم سروش با منتقدانش چه می‌کند؟ (بخش دوم و پایانی)، محمد سهیمی”

زمان در اندیشه بشری در گفتگو با محمد ضیمران

زمان در اندیشه بشری در گفتگو با محمد ضیمران

زمان که در زبان فرانسه به Temps و در زبان انگلیسی با واژه Time از آن یاد می‌شود از ریشه لاتینی Tempus مشتق شده است. بعضی ریشه زمان را از دیدگاه اساطیری از اسطوره کرونس (Chronos) نشأت یافته‌ می‌دانند. قبل از اینکه مطالبی را به عرض برسانم. گفتنی است که در کهن‌ترین اساطیر و افسانه‌ها که نمودی از بینش انسان سپیده‌دم تاریخ است زمان دارای معنا و ماهیت خاص بوده و با زمان به معنای مدرن آن اختلاف فاحشی داشته است و گاه شماری او با زمان کمی در زمان حال هیچ گونه ارتباطی نداشته است. زمان اساطیری داری گوهری کیفی و در برخورد با رویدادهای اساطیری معنای خود را به دست می‌آورده است و بنابراین در این بینش همه چیز از جمله زمان و مکان فی حدالذاته دارای معنا نبوده است… ادامه مطلب “زمان در اندیشه بشری در گفتگو با محمد ضیمران”

تأملاتی فیلسوفانه درباره عشق، مصطفی سلیمانی

تأملاتی فیلسوفانه درباره عشق، مصطفی سلیمانی

عشق همیشه مایه تشویش خاطر است، همیشه با احساس سعادت و حرمان، ملازم است و چندان با ازدواج که وضعیتی توأم با خوشی و آرامش است، جور در نمی‌آید. مردم برای آن ازدواج نمی‌کنند که شبانه‌روز فقط و فقط به یکدیگر فکر کنند، بلکه ازدواج می‌کنند تا در کنار هم وظایف مدنی خود را ایفا کنند.
احتمالاً در جهان جدید مهم‏‌ترین تحولى که در قلمرو عشق‏‌شناسى رخ داده است غلبه عشق مجازى بر عشق حقیقى است. عشق‌‏شناسى قدما عموماً «عشق حقیقى» یا «عشق الهى» را بر صدر مى‌‏نشاند، و عشق مجازى را به دیده تحقیر مى‏‌نگریست، یا صرفاً آن را وسیله‏‌اى (ولو ارزشمند و حتى جایگزین‏‌ناپذیر) مى‏‌دانست براى نیل به عشق حقیقى. اما در عشق‏‌شناسى جهان مدرن، عشق حقیقى همان است که در چشم پیشینیان مجازى تلقى مى‏‌شد…

ادامه مطلب “تأملاتی فیلسوفانه درباره عشق، مصطفی سلیمانی”