گزارش محسن آزموده در روزنامه اعتماد از همایش بین المللی جان رالز

گزارش محسن آزموده در روزنامه اعتماد از همایش بین المللی جان رالز

محسن آزموده: در میان فیلسوفان سده بیستم، به ویژه در جبهه راست‌گرایان و متفکران موسوم به لیبرال، جان رالز (۲۰۰۲-۱۹۲۱م.) بدون تردید، محبوب‌ترین و جذاب‌ترین چهره است. فیلسوف سیاست و اخلاق امریکایی که خوشبختانه نه فقط مهم‌ترین آثارش چون «نظریه‌ای درباب عدالت» (ترجمه مرتضی نوری)، «لیبرالیسم سیاسی» (ترجمه موسی اکرمی)، «قانون ملل» (ترجمه محمد فوجیان و مرتضی بحرانی) و «عدالت به مثابه انصاف» (ترجمه عرفان ثابتی) به فارسی ترجمه شده است و آثار فراوانی درباره دیدگاه‌هایش نوشته شده، بلکه آثار و اندیشه‌های برخی از برجسته‌ترین شاگردانش مثل تامس نیگل و جاشوا کوئن نیز به فارسی ترجمه شده و برای مخاطبان ایرانی شناخته شده است. حالا هم با گذشت بیش از ۱۵ سال از مرگ او، رالز و اندیشه‌هایش به همت انجمن علوم سیاسی ایران مهمان تهران است. روز پنجشنبه ۲۲ آذر، این انجمن همایش بین‌المللی یک‌روزه‌ای برگزار کرد با عنوان «جان رالز: با نگاهی به عدالت، توسعه، صلح و دموکراسی». در این همایش که استادان جواد حیدری، قدیر نصری و حسین هوشمند کمیته علمی آن بودند و علی اسماعیلی اردکانی، دبیر اجرایی آن بود، شمار قابل توجهی از اساتید و پژوهشگران علوم سیاسی در ایران مقاله ارایه دادند و برخی جستارهای‌شان را در قالب سخنرانی بیان کردند، از آن میان می‌توان به سید علیرضا بهشتی، قاسم فنایی و حسین واله اشاره کرد. همچنین در این همایش مقالاتی از تامس نیگل (با ترجمه جواد حیدری)، پل ویتمن (با ترجمه امیرحسین خداپرست) و جاشوا کوئن، در زمینه نقد و بررسی و معرفی اندیشه‌های رالز ارایه شد. در صفحه اندیشه امروز، ضمن ارایه مقاله سعید حجاریان در این نشست، خلاصه‌ای از برخی سخنرانی‌ها را خواهیم خواند.

ادامه مطلب “گزارش محسن آزموده در روزنامه اعتماد از همایش بین المللی جان رالز”

همایش بین المللی جان رالز ؛ با نگاهی به عدالت، توسعه، صلح و دموکراسی

همایش بین المللی جان رالز؛ با نگاهی به عدالت، توسعه، صلح و دموکراسی

پنج‌شنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۷ «همایش بین‌المللی جان رالز ؛ با نگاهی به عدالت، صلح، توسعه و دموکراسی» به همت انجمن علوم سیاسی ایران در سالن فردوسی خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد. در این همایش که از ساعت ۸ تا ۱۸ این روز ادامه داشت، علاوه بر سخنرانانی نظیر سعید حجاریان، ابوالقاسم فنایی و محمدرضا بهشتی، چند تن از اساتید شناخته شده بین‌المللی در زمینه رالز پژوهی نیز از طریق ارائه مقاله اختصاصی و یا ویدئو کنفرانس با برگزارکنندگان همراهی کردند. از جمله این سخنرانان تی.ام. اسکنن استاد فلسفه دانشگاه هاروارد بود که مقاله اختصاصی او برای این همایش در پنل اول نشست با ترجمه نرگس سلحشور ارائه شد. ادامه مطلب “همایش بین المللی جان رالز ؛ با نگاهی به عدالت، توسعه، صلح و دموکراسی”

چرا حقیقت نظر ما را تغییر نمی‌دهد؟

چرا حقیقت نظر ما را تغییر نمی‌دهد؟

به سال ۱۹۷۵ محققین دانشگاه استنفورد، از گروهی از دانشجویان مقطع لیسانس در خواست کردند در یک آزمایش در باب خودکشی شرکت کنند. به هر کدام از شرکت‌کنندگان دو یادداشت خودکشی داده می‌شد. یکی به صورت رندوم نوشته شده بود و دیگری واقعی بود و نویسنده‌اش متعاقب نوشتن یادداشت، اقدام به خودکشی کرده بود. در ادامه از دانشجوها درخواست شد که یادداشت اصل را از یادداشت مجعول تشخیص دهند.

مشخص شد یک عده‌ای از دانشجوها در این کار استعداد خارق‌العاده‌ای دارند و مثلاً از بین ۲۵ یادداشت می‌توانند ۲۴ تا را به درستی تشخیص دهند. از آن طرف مشخص شد یک عده‌ای از دانشجوها هم در این کار موفقیت چندانی ندارند و مثلاً می‌توانند ۱۰ تا از ۲۵ تا را به درستی تشخیص دهند. منتها مثل بیشتر تحقیقات روان‌شناختی، واقعیت جز این بود.

البته که واقعاً نیمی از یادداشت‌ها واقعی بودند و از دفتر پزشکی‌قانونی شهر لس‌آنجلس تهیه شده‌بودند. ولی امتیاز‌هایی که به هریک از دانشجوها اعلام شده بود دروغ بود. هیچ کدام از دانشجوهایی که بهشان گفته شده بود همه را درست گفته‌اند لزوماً امتیاز بهتری کسب نکرده بودند. آن‌هایی هم که امتیاز کمتری کسب کرده بودند به همین منوال امتیازهایشان واقعی نبود. ادامه مطلب “چرا حقیقت نظر ما را تغییر نمی‌دهد؟”

زمین از دریچه ‎آسمان در گفت‌وگو با مصطفی ملکیان

زمین از دریچه ‎آسمان در گفت‌وگو با مصطفی ملكیان

محسن آزموده: بیش از یک دهه است که مصطفی ملکیان، بر طرح عقلانیت و معنویت تاکید می‌کند و در گفتارها و نوشتارهای کثیر و پرمخاطبش از آن سخن می‌گوید. ماحصل آنچه را که این روشنفکر و نواندیش نام‌آشنای معاصر می‌گوید، می‌توان در اندیشه اصالت فرهنگ فردی تبیین کرد، یعنی این آموزه کلی که برای نیل به رشد و توسعه و پیشرفت جامعه و فرد، بیش و پیش از ساختارهای سیاسی و اقتصادی و اجتماعی، باید به درون انسان‌ها بازگشت و برای اصلاح باورها و احساسات و خواسته‌های آنها تلاش کرد. حالا او یک گام فراتر گذاشته و می‌خواهد به طور مشخص و ایجابی از چیستی و چگونگی این اصلاح سخن بگوید. یعنی تا پیش از این عمده کوشش او مصروف اثبات و نشان دادن اصالت فرهنگ فردی بود و حالا می‌خواهد به طور مشخص نشان بدهد که چگونه و چطور می‌توان باورها و احساسات و عواطف و خواسته‌ها را دگرگون کرد. چه باورهایی صادق و چه باورهایی کاذبند، کدام یک از احساسات و عواطف بجا و کدام آنها نابجایند، خواسته‌های معقول کدامند و امیال نامعقول کدام. او برای پاسخ به این پرسش‌ها به آموزه‌های آنها که به تعبیر خودش «معنویان» می‌خواند، رجوع می‌کند و در درسگفتارهای «زمین از دریچه آسمان» در موسسه سروش مولانا سعی کرده به تفصیل درباره این آموزه‌ها سخن بگوید. معنویان از دید ملکیان کسانی هستند که اولا به صرف جهان محسوس و مادی اکتفا نمی‌کنند، ثانیا معتقدند جهان و انسان در وضعیت کنونی مطلوب نیست و باید برای رسیدن به وضع مطلوب تکاپو و تلاش کرد و ثالثا این وضعیت به دست‌آمدنی است. این درسگفتارها به تازگی توسط انتشارات سروش مولانا با همین عنوان یعنی «زمین از دریچه آسمان» منتشر شده است. البته همان طور که ملکیان خود اذعان می‌دارد، این کتاب بخشی از یک طرح کلی‌تر است و باید تکمیل شود. به مناسبت انتشار این کتاب، نزد این استاد و پژوهشگر فلسفه و اخلاق و روانشناسی رفتیم از او درباره اهم مدعیات آن پرسیدیم.

ادامه مطلب “زمین از دریچه ‎آسمان در گفت‌وگو با مصطفی ملکیان”

گزارشی درباره کودکان زلزله

گزارشی درباره کودکان زلزله

وقتی نوشته «از مصطفی پیت‌استیل تا کودکان زلزله» منتشر شد، با توجه به اهمیت موضوع و احتمال از دست رفتن زمان طلایی درمان، امیدوار بودم از سوی دستگاه‌های مسئول حرکت جدی‌ای برای شناسایی و درمان کودکان گرفتار (PTSD اختلال استرسی پساحادثه) در مناطق زلزله‌زده سرپل‌ذهاب صورت پذیرد. حتی وزیر وقت رفاه، در تلگرام برایم نوشت که نوشته را خوانده است و از طرح مسئله سپاسگزاری کرد و گفت که حتماً پیگیری می‌کند. اما ماه‌ها گذشت و علی‌رغم اینکه پیگیری کردیم، هیچ خبری نشد و هیچ تحرک قابل قبولی در دستگاه‌های متولی مشاهده نشد. می‌دانستم که به مقامات نباید امید بست. آن بیچاره‌ها از یک سو هم تحت فشار مأموریت‌ها و محدودیت‌های مقامات بالاتر از خود هستند و هم تحت فشار پاسخگویی به خواسته‌ها و انتظارات نمایندگان مجلس؛ از سوی دیگر نیز هم با کمبود شدید بودجه روبه‌رو هستند و هم با یک دستگاه اداری کرخت‌شده و کارکنان بی‌انگیزه. پس از مدتی دانستیم که به جماعت دولتیان امیدی نمی‌توان بست. ادامه مطلب “گزارشی درباره کودکان زلزله”

گفتگوی محسن آزموده با مهرداد پارسا درباره سایمون کریچلی

گفتگوی محسن آزموده با مهرداد پارسا درباره سایمون كریچلی

محسن آزموده: سایمون کریچلی ، فیلسوف معاصر بریتانیایی در سال‌های اخیر در ایران بسیار مورد توجه قرار گرفته است هم از سوی علاقه‌مندان به رویکردهای چپ‌گرا و قاره‌ای در فلسفه و هم از سمت کسانی که نگاهی غیرتخصصی و غیرحرفه‌ای به فلسفه دارند و به واسطه پرسش‌هایشان در حوزه‌های عمومی به سمت مطالعات فلسفی سوق یافته‌اند و در آثار کریچلی با فیلسوفی آشنا شده‌اند که به پرسش‌های انضمامی و دغدغه‌های وجودی(نه الزاما به معنای اگزیستانسیال بلکه بیشتر به معنای روزمره) می‌پردازد و نگاهی تجربی به فلسفه دارد. برای این اقبال می‌توان دلایل بسیاری برشمرد، زبان روشن و صریح و در عین حال انتقادی کریچلی، موضوعات مبتلابه و جذابی که به آن می‌پردازد، ایده‌های درخشان او، ذهن تیز و انتقادی‌اش و … مهرداد پارسا نیز در سالیان اخیر، دو کتاب از آثار کریچلی یعنی کتاب «چگونه از زندگی دست بشوییم و دلشوره آغاز کنیم»(پاییز ۱۳۹۶) و کتاب «چیزها صرفا هستند: فلسفه در شعر والاس استیونس»(۱۳۹۷) هر دو را با نشر شوند، ترجمه کرده است. کتاب نخست شامل گفت‌وگوهایی جذاب و خواندنی با کریچلی درباره زندگی او، نگاهش به فلسفه و مهم‌ترین درونمایه‌هایی است که در آثارشان به آنها پرداخته مثل مرگ، سیاست و … کتاب دوم نیز اثری کوچک اما خواندنی با نگاهی فلسفی به اشعار والاس استیونس(۱۹۵۵-۱۸۷۹) شاعر برجسته امریکایی است. بر این اساس با او به گفت‌وگو پرداختیم: ادامه مطلب “گفتگوی محسن آزموده با مهرداد پارسا درباره سایمون کریچلی”

برنامه پرگار با عنوان “اینترنت و انسان معاصر”

برنامه پرگار با عنوان "اینترنت و انسان معاصر"

اینترنت دیگر تنها یک تکنولوژی نیست. اینترنت زیست انسانی را متحول کرده است. مایه‌ی شگفتی نخواهد بود اگر تاریخ نگاران و انسان شناسان بعدها در دسته بندی اعصار تاریخی از انسان اینترنتی سخن بگویند. همانگونه که با آغاز کشاورزی، بشر متفاوتی پدید آمد با آغاز اینترنت هم تفاوتی بنیادی در زیست انسانی پدید آمده ست. فرصت ها و چالش های اینترنت چیست؟ مهمانان برنامه: در پنل اول غلام خیابانی و عرفان ثابتی. هومن مقراضی و طوبی زکی پور در پنل دوم. ادامه مطلب “برنامه پرگار با عنوان “اینترنت و انسان معاصر””

چرا عقب مانده‌ایم؟

چرا عقب مانده‌ایم؟

چرا عقب مانده‌ایم ؟ چرا حقوق‌مان پای‌مال می‌شود ؟ چرا آزادی و مردم‌سالاری، در جامعهی ما پا نمی‌گیرد ؟ آیا فکر کرده‌ایم که بابت توهین و بی‌احترامی به حقوق یک‌دیگر چه بهایی می‌پردازیم… ؟

ادامه مطلب “چرا عقب مانده‌ایم؟”

معضل مطالبات کوچک !

معضل مطالبات کوچک

به نظرم، یکی از معضلات بنیادین جامعۀ ما این است که «عموم مطالباتی که در سطح عملیاتی طرح و پیگیری می‌شوند، بسیار کوچک هستند» و لذا حتّی اگر تمامی مطالبات مطرح و پیگیری شده محقق شوند، در محیط پیرامونی و سطح زندگی-مان تفاوت محسوسی ایجاد نمی‌شود. منظور از طرح و پیگیری «در سطح عملیاتی»، آن وقتی است که مطالبه‌گران اوّلاً، واقعاً می‌خواهند برخی مطالبات را پیگیری کنند و ثانیاً، واقعاً فکر می‌کنند که مطالباتشان قابل پیگیری بوده و امکان تحقق آنها وجود دارد، ولو بخشی از مطالباتشان. ادامه مطلب “معضل مطالبات کوچک !”

معرفی و بررسی رمان سور بُز در سلسله نشست های گفتار و اندیشه

معرفی و بررسی رمان سور بُز در سلسله نشست های گفتار و اندیشه

ادبیات آمریکای لاتین کاملا به سیاست آمیخته شده است و وجه سیاسی و اجتماعی، در آن غالب است. آثار داستانی یوسا و فوئنتس نمونه‌هایی هستند که ضمن نظر به تاریخ و هویت و اجتماعِ کشورهای این منطقه، به سیاست و نقد آن نیز پرداخته‌اند. ادبیات داستانی در آمریکای لاتین با وجود در هم‌ آمیختگیِ حداکثری با سیاست و با دوری از شعارگونگی و تبلیغ افراطی، همچنان ادبیات خوانده می‌شود و نه یک مانیفست سیاسی صریح. علاوه بر آن، این آثار پرخواننده است و جهانی شده و به زبانهای متعددی ترجمه شده‌اند. حال آنکه ادبیات در ایران (در دهه‌های سی و چهل) صرفا بار سیاسی پیدا کرد و از این طریق آسیب دید و بسیار بسیار کمتر خوانده شد.عبدالله کوثری مترجم بنام، که بیش از سی جلد از آثار داستانی لاتین را ترجمه کرده، در جلسه‌ی سی‌ام از نشست‌های گفتار و اندیشه واقع در حزب اتحاد ملت ایران (منطقه فارس)، با مروری کوتاه به تاریخ آمریکای لاتین به بررسی علل رشد و شکوفایی ادبیاتِ آن پرداخت. ادامه مطلب “معرفی و بررسی رمان سور بُز در سلسله نشست های گفتار و اندیشه”