اولین مجموعه از برنامه ۳:۵۹

اولین مجموعه برنامه «۳:۵۹»

در روزگاری که میانگین حوصله آدم‌ها چند ثانیه و چندین کلمه است، مجموعه برنامه‌های ۳:۵۹ تلاشی است برای رفتن به عمق. برای پیوند کسانی که کارشان یاد دادن است با آنها که می‌خواهند یاد بگیرند. برای زدن جرقه‌ای در ذهن و ایجاد سوال. ۳:۵۹ نقطه آغاز است. هدفش برانگیختن کنجکاوی است، نه ارایه پاسخ قطعی. می‌خواهد پنجره‌ای باز کند به دیدنی‌هایی که هر روز نمی‌بینیم. در هر بخش از مجموعه ۳:۵۹، متفکران، محققان، نویسندگان و روشنفکران معاصر موضوعی را به انتخاب خود، در سه دقیقه و پنجاه و نه ثانیه برای مخاطب شرح می‌دهند. این ده برنامه اولین مجموعه ۳:۵۹ است. مجموعه بعدی در راه است. ادامه مطلب “اولین مجموعه از برنامه ۳:۵۹”

استدلال علیه واقعیت

استدلال علیه واقعیت مصاحبه با دونالد .اچ هافمن

ما در زندگی هر روزه ی خود تمایل داریم فرض کنیم که ادراکات ما—[از] دیده ها، اصوات، بافت ها، مزه ها—بازنمود بسنده ای از جهان واقعی هستند. البته که وقتی درنگ می کنیم و در این باره می اندیشیم—و یا وقتی خود را فریفته ی یک خطای  بصری می یابیم—با تعجب در می یابیم که آنچه که ما ادراک می کنیم هیچ گاه به طور مستقیم جهان [واقع] نیست،  بلکه بهترین گمانه زنی مغز ماست درباره ی آنچه که جهان به آن شبیه است، نوعی شبیه سازی درونی از یک واقعیت خارجی. با این همه، ما به این واقعیت که شبیه سازی ما به طرز معقولی بسنده است اتکا می کنیم. اگر اینگونه نبود، آیا تکامل تا کنون ما را از بین نبرده بود؟ بعید نیست که واقعیتِ راستین [فی نفسه] برای همیشه فراسوی دسترس ما باشد، اما مطمئنا حواس ما حداقل تتمّه ای از واقعیتِ راستین را بر ما عرضه می کنند. ادامه مطلب “استدلال علیه واقعیت”

ساز و کار روانی کمک به فقرا

ساز و کار روانی کمک به فقرا

روانشناسی اخلاق، شاخه ای از روان شناسی است که سعی می کند به این پرسش پاسخ دهد که در روان آدمی، چه می گذرد که سبب می شود انسان، عمل اخلاقی ای را انجام بدهد یا ندهد؟

تمامی مولفه ها و عواملی که در گرایش یا وازنش به عمل اخلاقی در انسان وجود دارند، از منظر روانشناسی اخلاق مورد تحقیق قرار می گیرند.

روانشناسی اخلاق، فقط به عوامل موثر در عمل کردن یا عمل نکردن به اخلاق نمی پردازد، بلکه اعمال اخلاقی خاص را هم مورد بحث خود قرار می دهد.

یکی از این اعمال اخلاقی خاص، دستگیری از مستمندان و نیازمندان است.

چه ساز و کارهایی اگر در ضمیر انسان فعال شود، موجب می شود که انسان به نیازمندان توجه کند و نسبت به کمک به آن ها فعال باشد؟

چه وضع و حال روحی ای، انسان را به سمت توجه به نیازمندان سوق می دهد و منجر به رفع حاجت و نیاز مستمندان از سوی دیگر انسان ها می شود؟

حضور هر یک از مولفه های زیر در انسان، کافی است تا او حالتی را پیدا کند تا به نیازمندان توجه کند و از آن ها دستگیری کند. حضور بیش از یک مولفه، موجب تاکید بر این حالت در انسان می شود و فعالیت عملی او را در این راستا افزایش می دهد:

ادامه مطلب “ساز و کار روانی کمک به فقرا”

معنای زندگی نزد سهراب سپهری

معنای زندگی نزد سهراب سپهری

آیا زندگی خالی از معنا است؟ پاسخ سهراب سپهری منفی است: «زندگی خالی نیست». اما چه چیزهایی زندگی را برای او سرشار می‌کند؟ «در این جهان ظلمانی، در این روزگار سرشار از فجایع، در این دنیای پر از کینه»(مارگوت بیکل، ترجمه احمد شاملو)، چه آویزگاه‌های استواری به چشم می‌خورد که شاعر را مجاب می‌کند که «دلخوشی‌ها کم نیست»؟

ادامه مطلب “معنای زندگی نزد سهراب سپهری”

گزارش تفصیلی زلزله آذربایجان شرقی

گزارش تفصیلی زلزله آذربایجان شرقی

محمدمهدی اردبیلی: وقتی مردم به همۀ نهادها، حتی بخش اعظم نهادهای مدنی و خیریه، بی‌اعتماد می‌شوند، تنها می‌توان به خود «مردم» اعتماد کرد. اینجا مردم فقدان کاراییِ نهادهای فَشَل و فاسد را با توانِ خودشان جبران می‌کنند. سیلِ فعالیت‌های شخصی، اعم از کرایه کردن وانت، انتشار شماره‌حسابهای شخصی، و نمونه‌های مشابه شواهدی‌اند بر این مدعا. در وضعیت انسداد و اختلال نهادها، تنها به شرطی می‌توان به آینده این مردم امید بست که هنوز چنین توانی برایشان باقی مانده باشد. توانِ بدل کردن انفعالِ ناشی از مواجهه با ناکارآمدی نهادی، به فعالیت‌های فردی یا جمعیِ کوچک ادامه مطلب “گزارش تفصیلی زلزله آذربایجان شرقی”

فقه، حکمرانی حزبی و نظام انتخابات در ایران امروز

فقه، حکمرانی حزبی و نظام انتخابات در ایران امروز

نشست نقد و بررسی کتاب «فقه و حکمرانی حزبی» اثر دکتر داود فیرحی با عنوان «فقه، حکمرانی حزبی و نظام انتخابات در ایران امروز» با حضور محمدمهدی مجاهدی، داود فیرحی، مهدی براتعلی پور و سید رضا حسینی یکشنبه ۲۱ آبان‌ماه ۹۶ در مرکز مطالعات خاورمیانه برگزار شد. ادامه مطلب “فقه، حکمرانی حزبی و نظام انتخابات در ایران امروز”

چه کسی مسئول است؟ بررسی اراده آزاد از دید نوروساینس

چه کسی مسئول است؟ بررسی اراده آزاد از دید نوروساینس

مایکل گازانیگا محقق برجسته و استاد دانشگاه سانتا باربارا در کالیفرنیا ، پدر علم «نوروساینس شناختی» محسوب می‌شود. پروفسور گازانیگا در این کتاب به بررسی به وجود آمدن آگاهی در مسیر تکاملی انسان می‌پردازد. و سعی می‌کند با رویکردی علمی اراده آزاد را مطالعه کند.


اغلب تصور می‌شود که مغز به نحوی در آگاهی و اراده مؤثر است اما واقعاً مغز انسان چگونه کار می‌کند؟ اگرچه هزاران سال است که مغز به‌عنوان محملی برای آگاهی شناخته می‌شود، تنها اخیراً دانشمندان درک واضح‌تری از مکانیسم عملکرد مغز پیداکرده‌اند. به‌عنوان‌مثال در قرن ۱۶ ام باور عمومی بر این بوده که آدمک کوچکی در سر انسان‌ها زندگی می‌کرده که عملکرد مغز را تحت کنترل دارد.


حتی تا سال‌های اخیر دانشمندان تصور می‌کردند که اگر هر بخشی از مغز آسیب ببیند، بخش دیگری عملکرد آن بخش را به عهده می‌گیرد و جایگزین آن بخش خواهد شد. هرچند هم‌اکنون بامطالعه بیمارانی که پس از یک ضایعه مغزی دچار فلج دست‌وپا می‌شوند (
quadriplegia) میدانیم که این جایگزینی به‌سادگی در همه موارد روی نمی‌دهد. چراکه در این صورت این بیماران باید می‌توانستند مجدداً کنترل اندام‌های خود را به دست آورند.
ادامه مطلب “چه کسی مسئول است؟ بررسی اراده آزاد از دید نوروساینس”

چرا سواد رسانه‌ای؟

چرا سواد رسانه ای؟

برخلاف تصور عموم سواد تنها به سواد خواندن و نوشتن – سواد از راه نظام آموزش و پرورش – و داشتن مدرک تحصیلی محدود نمی­ شود. انسان باسواد در دنیای امروز انسانی است که از سوادهای عاطفی، بهداشتی، ارتباطی، مالی، رایانه‌­ای، تفکر انتقادی، استفاده از تلفن همراه، پژوهشی، فرهنگی، آموزشی و پرورشی، حقوقی، بصری و به ویژه سواد رسانه­‌ای بهره‌مند باشد.

با توجه به تاثیر رسانه­‌ها در زندگی بشر، سواد رسانه­‌ای را می­‌توان یکی از مهم­ترین انواع سواد دانست که داشتن اطلاعات و سواد حداقلی برای انسان­‌های که در ارتباط با رسانه­‌ها هستند ضروری است. در مباحث سواد رسانه­‌ای تلاش بر این است که نحوه برخورد و استفاده از رسانه­‌ها را بیاموزد تا افراد در برابر رسانه­‌ها کاملا منفعل و تأثیرپذیر نباشند. ادامه مطلب “چرا سواد رسانه‌ای؟”

کثرت‌گرایی: زمینه‌های فلسفی و پیامدهای اجتماعی

کثرت‌گرایی: زمینه‌های فلسفی و پیامدهای اجتماعی

برگرفته از کانال محمدمهدی اردبیلی: نشست علمیِ «کثرت‌گرایی: زمینه‌های فلسفی و پیامدهای اجتماعی» در ۱۶ آبان ۱۳۹۶ با حضور دکتر مهدی پارسا، دکتر غلامرضا ذکیانی و من در دانشکده ادبیات دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد. فایل صوتی کل این نشست در لینک بالا قابل دریافت و استماع است. البته متاسفانه به دلیل کمبود زمان و گستردگی موضوع، در این نشست، واقعاً گفتگویی بین سخنرانان شکل نگرفت و به جای ایجاد دیالوگ یا پُلی‌لوگ میان سخنرانان با سه مونولوگ متمایز مواجه بودیم، لذا فایل صوتی تقطیع‌شده سخنان من و بخشی از پرسش‌و پاسخ‌هایی که در آنها مشارکت داشتم در قالب یک فایل واحد در لینک زیر در دسترس است. نهایتاً لازم است از دانشجویان کوشای فلسفۀ دانشگاه علامه، آقای شایان اویسی به واسطه برگزاری و مدیریت جلسه، و آقای آریان شبگرد برای تدوین فایل تقطیع‌شده سپاسگزاری کنم. ادامه مطلب “کثرت‌گرایی: زمینه‌های فلسفی و پیامدهای اجتماعی”

شاعر رنج ، «رنج های قیصر در قصر تنهایی اش» به روایت مصطفی ملکیان

شاعر رنج «رنج های قیصر در قصر تنهایی اش» به روایت مصطفی ملكیان

یکی از چالش های شناخت فرد در دانش فلسفه و روانشناسی این است که سراغ چه بخشی از وجود فرد بروم که اگر آن بخش را نیک بشناسیم در واقع به شناخت او رسیده باشیم. از قدیم ، این مساله در میان فرزانگان تاریخ، محل اختلاف بوده است. در این گفتار قصد داریم نکاتی را بگویم که برخی فیلسوفان و روان شناسان برای شناخت فرد مطرح می کنند. (البته من، خود با نگاه روانشناسان همدل تر هستم) آیا می توان برای شناخت فرد به «گفتار» و «کردار» او رجوع کرد؟ شکی نیست که گفتار و کردار فرد نمی تواند بازگوکننده تمامی شخصیت و منش آدمی باشد؛ حتی باورهای درونی آدمی هم از این نظر ملاک خوبی نیستند. «دیوید هیوم» در میان فیلسوفان و «ویلیام جیمز» در میان روانشناسان معتقدند برای شناخت افراد باید «احساسات» و «عواطف» آنان را شناخت؛ چراکه هسته اصلی شخصیت و منش هر فرد احساسات و عواطف او است. دانش روانشناسی در میان مجموعه احساسات و عواطف آدمی، نزدیک به ۹۰ احساس و عاطفه را برمی شمارد که در آن میان، ۱۲ احساس و عاطفه اهمیت بیشتری دارند که به شش دسته تقسیم می شوند: ادامه مطلب “شاعر رنج ، «رنج های قیصر در قصر تنهایی اش» به روایت مصطفی ملکیان”