امیلی اصفهانی اسمیت: زندگی چیزی بیش از خوشبخت بودن است

امیلی اصفهانی اسمیت: زندگی چیزی بیش از خوشبخت بودن است

فرهنگ ما نگاهی وسواس‌گونه به خوشبختی دارد، ولی اگر مسیر رضایت‌بخش‌تری وجود داشته باشد چه؟ امیلی اصفهانی اسمیت نویسنده می‌گوید خوشبختی می‌آید و می‌رود، ولی داشتن معنا در زندگی — خدمت به چیزی فراتر از خود و پرورش بهترین در درون خود — به شما چیزی برای محکم نگه داشتن برای خودتان می‌دهد. با پیشنهادهای اسمیت برای چهار ستون یک زندگی معنادار در مورد تفاوت خوشبخت بودن و داشتن معنا در زندگی بیشتر بیاموزید. ادامه مطلب “امیلی اصفهانی اسمیت: زندگی چیزی بیش از خوشبخت بودن است”

آیا هر عقیده‌ای محترم است؟

آیا هر عقیده‌ای محترم است؟

حرف اول: جنجال!

آیا عقیده هر کس محترم است؟ آیا باید به هر عقیده‌ای هر چه که باشد، احترام گذاشت؟ یا می‌توان به بعضی عقاید بی احترامی کرد؟‌ حرمت یک عقیده در چیست…؟ به گمان من یک سخن بی معنا در فرهنگ و زبان ما (و شاید در همه زبان های دنیا) رواج دارد که می‌گویند: عقیده هر کس محترم است. یا: باید به عقاید همدیگر احترام گذاشت و سخنانی مانند آن. خیلی ها هم استدلال می‌کنند که: هر عقیده‌ای محترم نیست و فقط عقاید درست (!) محترم هستند و غیره. و شاهد هستیم که بر سر آنچه مردم آن را احترام یا بی‌احترامی به عقاید یکدیگر تلقی می کنند چه بحث ها و جنجال ها و دشمنی ها و حتی جنگ ها و کشتارهای هولناکی به راه افتاده است. به گمان من «احترام به عقیده» هم از جمله حرف های بی معنا و فکر نشده است که همه آن را تکرار می کنیم و هیچکدام به آن فکر نمی کنیم. عقیده محترم نیست؛ انسان محترم است. به عقیده احترام نگذاریم؛ به همدیگر احترام بگذاریم.

ادامه مطلب “آیا هر عقیده‌ای محترم است؟”

سخنرانی یاسر میردامادی با عنوان «مسأله‌ی تبیین فلسفیِ تنوعِ ادیان»

مسأله‌ی تبیین فلسفیِ تنوعِ ادیان

 دورنمای گفتار: ارائه‌ی دسته‌بندی‌ای از دیدگاه‌های مختلف در پاسخ به این پرسش که: چه تبیین‌های فلسفی‌ای در عصر مدرن از پدیده تنوع ادیان ارائه شده است؟ و پاسخ به این پرسش که: کدام یک از این دیدگاه‌ها پدیده‌ی تنوع ادیان را، از نظر فلسفی، بهتر تبیین می‌کند؟ ادامه مطلب “سخنرانی یاسر میردامادی با عنوان «مسأله‌ی تبیین فلسفیِ تنوعِ ادیان»”

لااَدری کیست؟

لااَدری کیست؟ برتراند راسل

یادداشت مترجم: این رساله مشتمل است بر پاسخ‌های برتراند راسل به ۲۰ پرسش درباب لااَدری گرایی (agnosticism)، خداناباوری (atheism)، و دین که بقلم سردبیران مجلۀ «نگاه» (Look) طرح شده؛ و نخستین بار در نوامبر سال ۱۹۵۳در آن نشریه منتشر شده و سپس در چند کتاب مختلف تجدید چاپ شده است.

ادامه مطلب “لااَدری کیست؟”

درس‌گفتارهای «فلسفه‌ی تحلیلی، مروری بر موضوعات» از سید محمود خاتمی

فلسفه ی تحلیلی یکی از جریان های مهم و پویا در فلسفه ی غرب است. این مکتب فلسفی از ابتدای پیدایش تا به امروز، مراحل و تطوراتی را از سر گذرانده است. به چند روش می توان یک مکتب فلسفی را مرور کرد که یکی از آن ها بررسی مسایل و موضوعات مهم آن است. در درسگفتار پیش روی، مروری بر مکتب فلسفه ی تحلیلی بر اساس سه موضوع محوری معنی، صدق و توجیه می شود و در ذیل هر موضوع به نظریات مهم در این مکتب فلسفی اشاره می شود. در خلال بحث ها، بسیاری بررسی های تطبیقی میان فلسفه تحلیلی و دیگر فلسفه ها نیز بیان می شود. ادامه مطلب “درس‌گفتارهای «فلسفه‌ی تحلیلی، مروری بر موضوعات» از سید محمود خاتمی”

رشکِ فلسفه

رشکِ فلسفه

هنگامی که فیلسوفانی همچون اُرتگا ایی. گاسِت می گویند که ما انسان ها نه یک طبیعت که یک تاریخ داریم، منظورشان این نیست که ما الواحی سپید  (Tabula Rasa) هستیم. [چنین فیلسوفانی] شک ندارند که زیست شناسان سرانجام عوامل ژنتیکی [دخیل] در اُتیسم، استعداد موسیقایی، محاسبات [ریاضی] برق آسا و بسیاری دیگر ویژگی هایی که انسان ها را از هم متمایز می سازند را کشف خواهندکرد. آنها همچنین شک ندارند که طی زمانی که گونه ی ما در دشت های آفریقا در حال تکامل بود برخی از ژن ها غربال و برخی دیگر حفظ شدند. [این فیلسوفان] شادمانه با دانشمندی همچون استیون پینکر موافق اند که ژن ها ی متأخر، بدون در نظر گرفتن[فرایند] فرهنگ پذیری، تبیین گر بسیاری از انواع رفتار های مشترک میان تمام انسان ها هستند.

آنچه که برای این فیلسوفان محل شک است این است که مشخص کردن نقش ژن ها در متفاوت ساختن ما از همدیگر و[یا] ردیابی اشتراکات ما به نیاز های  تکاملی اجدادمان چیزی به عنوان «نظریه‌ی طبیعت بشری» به دست خواهد داد. زیرا که این چنین نظریه هایی می بایست هنجاری باشند—[بدین معنا که] رهنمود هایی فراپیش نهند. [این نظریه ها] باید به ما بگویند که با خود چه کنیم. آنها باید [بتوانند] تبیین کنند که چرا برخی از [گونه های] زندگی برای انسان ها بهتر از گونه ها ی دیگرند و چرا برخی جوامع برتر از دیگر جوامع اند. نظریه ای در باب طبیعت بشری باید به ما بگوید که می بایست تبدیل به چه انسان هایی شویم.

نظریه های فلسفی و دینی در باب طبیعت بشری از آن روی که از جزئیات تجربی دوری گزیدند شکوفا شدند. [این نظریه ها] به احتمال ابطال از طریق رویداد های [تجربی] تن در نداند. نظریه ها ی افلاطون و ارسطو در باره ی اجزای نفس از این قبیل نظریه ها بودند، و همچنین اند نظریه ی مسحیَت [ مبنی بر این] که ما همه فرزندان خدایی مُحب هستیم، نظریه ی کانت که ما  مخلوقانی نمودی هستیم تحت سیطره ی بود یا شی فی نفسه (Noumena) و روایت ها ی طبیعی سازنده ی (Naturalizing) هابز و فروید درباره ی خاستگاه جامعه پذیری و اخلاق. چنین نظریه ها یی، به رغم ابطال ناپذیر بودن و نداشتن قدرت پیش بینی، بسیار سودمند بودند—نه ازآن جهت که روایت هایی بسنده از آنچه که انسان ها حقیقتاً در ذات خود بودند ارائه می دادند، بلکه بدین دلیل که این نظریه ها مخاطراتی برای  اجتناب و آرمان هایی برای خدمت فراپیش [مردم] می نهادند. [این نظریه ها] نصایح مفید اخلاقی و سیاسی را در قالب بسته بندی ای  پر طمطراق و قا بل عرضه بازاریابی می کردند. ادامه مطلب “رشکِ فلسفه”

تجربه‌های نزدیک به مرگ: واقعیت یا تخیل؟

تجربه‌های نزدیک به مرگ: واقعیت یا تخیل؟

خدیجه حسینی: مقاله‌ای که در پیش رو دارید، پدیده‌ی تجربه‌های نزدیک به مرگ را از دیدگاه علم عصب‌شناسی تحلیل می‌کند و از عوامل احتمالی فیزیولوژیکی و روان‌شناختی این‌گونه تجربه‌ها سخن به میان می‌آورد. نویسنده مقاله‏ تیم نیومن (Tim New man) بر آن است که این پدیده ناشی از عواملی فیزیولوژیکی و روان‌شناختی است و برای تبیین آن نیازی به توسل به عوامل ماورائی و غیرمادی نیست. این البته یک دیدگاه در میان دیدگاه‌های رقیب است. در مقاله‌ای دیگر که در دست ترجمه دارم دیدگاه رقیب مطرح می‌شود. لازم به ذکر می‌دانم که هیچ‌کدام از این نظریات لزوما مورد تایید اینجانب نیست و هدف از ترجمه‌ی دیدگاه‌های مختلف در این مورد فقط و فقط فراهم آوردنِ فضایی برای تضارب آراء است.

اما آنچه مرا به این موضوع علاقمند می‌کند، از سر گذراندن همین تجربه توسط خودم در هنگام تولد تنها فرزندم است. سال‌هاست از آن تجربه‌ی عجیب می‌گذرد و من همچنان در حسرت فهم درست آنم. به زودی آنچه را که خودم در این تجربه‌ی شگفت انگیز دیدم، با خواننده‌ی ارجمند در میان خواهم گذاشت ادامه مطلب “تجربه‌های نزدیک به مرگ: واقعیت یا تخیل؟”

کلاس درس فلسفه: مجموعه درس‌گفتار های سایت صدانت

کلاس درس فلسفه: مجموعه درس‌گفتار های سایت صدانت

در این پست لینک مجموعه درس‌گفتار های سایت صدانت قرار خواهد گرفت. ادامه مطلب “کلاس درس فلسفه: مجموعه درس‌گفتار های سایت صدانت”

سخنرانی محمدمهدی اردبیلی با عنوان «چرا فلسفه ؟»

سخنرانی محمدمهدی اردبیلی با عنوان «چرا فلسفه ؟»

فایل صوتی مختصر زیر، بخش اول سخنرانی دکتر محمدمهدی اردبیلی با عنوان “چرا فلسفه ؟” در دانشگاه شهید چمران اهواز است که به همت انجمن علمی-دانشجویی “کتاب و اندیشه” در تاریخ ۱۹ مهرماه ۱۳۹۶ برگزار شد و به بررسی و تحلیل ضرورت فلسفه اختصاص داشت. در این سخنان ابتدا به انتقادات مخالفان فلسفه مبنی بر بیهوده یا بی‌ثمر بودن آن پاسخ داده می‌شود و در انتها به امکانات و رسالت فلسفه در جهان امروز اشاره می‌شود. ادامه مطلب “سخنرانی محمدمهدی اردبیلی با عنوان «چرا فلسفه ؟»”

اندیشیدن برای مقابله با شر

اندیشیدن برای مقابله با شر

الیزابت مینیچ در کتاب جدیدش، با طرح دوباره‌ی این دیدگاه‌ هانا آرنت که بی‌اندیشگی و بی‌‌فکری می‌تواند قابلیت و تمایلِ تبدیل شدن به مخوف‌ترین جنایتکاران را در آدم‌های عادی به وجود بیاورد، نتیجه می‌گیرد که باید ابزار اندیشیدن را در اختیار مردم بگذاریم، نه این که فقط برای بهره‌وری اقتصادی آن‌ها را آموزش دهیم. ادامه مطلب “اندیشیدن برای مقابله با شر”