مقاله ساسان حبیب‌وند با عنوان «مولانا و فلسفه»

مقاله ساسان حبیب‌وند با عنوان «مولانا و فلسفه»

     فلسفی خود را ز اندیشه بکشت            گو بدو کاو راست سوی گنج پشت

گو بدو، چندان که افزون می دود     از مُراد دل جداتر می شود   (د. ششم/۴-۲۳۶۳)

فلسفی را زَهره نَه تا دم زند              دم زند، دین حقش بر هم زند    (د. اول/۲۱۶۲)

 

“فلسفی” کیست؟ آیا می‌توان مولوی را به‌معنای دقیق کلمه یک فیلسوف دانست؟ آیا، گذشته از نگاه عرفانی و عاشقانه مولوی، اندیشه‌ی او دارای جنبه‌ی فلسفی و پرسش‌گری‌های حکمی و منطقی نیز هست؟ در آن صورت، علت فروکوفتن فلسفه از سوی وی چیست؟ مولوی چرا مکررا تفلسف را تخطئه کرده و از فلسفه به‌مثابه دانشی ناتوان و تکیه‌ناپذیر سخن گفته است؟ در گفتار پیش‌رو به‌اختصار به این پرسش‌ها خواهیم پرداخت.

ادامه مطلب “مقاله ساسان حبیب‌وند با عنوان «مولانا و فلسفه»”

کلاس درس فلسفه: مجموعه درس‌گفتار های سایت صدانت

کلاس درس فلسفه: مجموعه درس‌گفتار های سایت صدانت

در این پست لینک مجموعه درس‌گفتار های سایت صدانت قرار خواهد گرفت. ادامه مطلب “کلاس درس فلسفه: مجموعه درس‌گفتار های سایت صدانت”

سلسله جلسات اخلاق سیاسی از کاوه بهبهانی

درس‌گفتارهای اخلاق سیاسی از کاوه بهبهانی

سلسله جلسات اخلاقِ سیاسی با عناوین گوناگون و با نیم‌نگاهی به وضع سیاست واقعی در کشور نامنظم و بی‌برنامه در دست اجراست. جلسۀ اول آن در تاریخ نمادین دوم خرداد ۹۸ بانام «سیاستِ عذرخواهی و عذرخواهی سیاسی» و جلسۀ دوم آن بانام «آیا مأمور معذور است؟» پانزدهم مرداد ۹۸ اجرا شدند. غَرَض از این جلسات پرسیدن از نسبت‌هایی میان سیاست و اخلاق است. خطیبِ هر جلسه دست‌و‌پایی می‌زند تا بگوید هنوز به لحاظ اخلاقی به‌تمامی کرخت و کودن نشده‌ایم و خرده هوشی برای اخلاق ورزیدن برایمان باقی‌مانده است که با آن مات‌و‌مبهوت به سیاستِ روز خیره بمایم. امید می‌رود در این نشست‌های هرازگاه در روزگار چیرگی ابزار و آلات با صدایی نحیف و بی‌جان از اهداف و غایات بپرسیم. هرچند ماهی نحیفی را می‌مانیم که در تنگ بلورِ «بازار و آزارِ» روزگارمان نه بی‌امان که گهگاه لبی می‌زنیم با این خیال خام که کسی تفسیر کلاممان را از نون و قلم بپرسد. ادامه مطلب “سلسله جلسات اخلاق سیاسی از کاوه بهبهانی”

نوشتار محمدرضا واعظ شهرستانی با عنوان «قصۀ پرغصۀ سلبریتی‌های ما!»

نوشتار محمدرضا واعظ شهرستانی با عنوان «قصۀ پرغصۀ سلبریتی‌های ما!»

قصۀ پرغصۀ سلبریتی‌های ما!

تأملی اخلاقی در باب مورد رامبد جوان و ستاره اسکندری در شبکه‌های اجتماعی

محمدرضا واعظ شهرستانی[۱]

سفر رامبد جوان و نگار جواهریان به کانادا برای به دنیا آوردن فرزندشان، ناسزا گفتن به ستاره اسکندری در خارج از کشور به خاطر کشف حجاب و همسر دوم مهدی هاشمی، همه و همه ماجراها و قصۀ پرغصۀ سلبریتی‌های ما در شبکه‌های اجتماعی این روزهاست. مسائلی که هم موجی از انتقادها و واکنش‌های تند و حتی گستاخانه‌ را در مقابل آن‌ها به راه انداخته است و هم افرادی به حمایت از آن‌ها برخاسته‌اند. در واکنش به این رفتارها، دسته‌ای که اقلیت هستند معتقدند که زندگی خصوصی افراد فقط و فقط به خودشان مربوط است و دخالت در زندگی خصوصی افراد و قضاوت کردن آن‌ها و یا انتشار هر گونه فیلم و عکسی از زندگی شخصی افراد در مکان‌هایی که به طور موقت و یا دائم به سر می‌برند، صریحا نقص حریم خصوص آن‌هاست؛ چنین عملی، نه اطلاع‌رسانی، بلکه پرده‌دری و امری غیر‌اخلاقی است. بنابراین، از نظر این دسته باید به حریم شخصی و زندگی خصوصی سلبریتی‌ها احترام گذاشت. دستۀ دوم که تقریبا اکثریت منتقد را در بر می‌گیرند بر این باورند که اساسا تاکید بر مفهوم «حریم خصوصی»، نکته‌ای انحرافی در چنین مسائلی است و انگیزۀ اصلی در افشای چنین تصاویری،  افشای «دروغ و دورویی و ریاکاری» است و این‌گونه افشاگری‌ها، رسالت اصلی روزنامه‌نگاران و شبکه‌های اجتماعی است. ادامه مطلب “نوشتار محمدرضا واعظ شهرستانی با عنوان «قصۀ پرغصۀ سلبریتی‌های ما!»”

حریم سلبریتی؛ مصطفی ملکیان و طناز طباطبایی در گفتگو با ماهنامه حق ملت

حریم سلبریتی؛ مصطفی ملکیان و طناز طباطبایی در گفتگو با ماهنامه حق ملت

در فیلم خشم و هیاهو، ساخته هومن سیدی، حنا، دختری است جوان که به خواسته یک هنرمند، مرزهای زندگی خصوصی وی را پشت سر نهاد و به عشق او تا اتهام جنایت پیش رفت… . وقتی قرار شد در شماره دوم «فصل حق ملت» به‌ حق حریم خصوصی بپردازیم، روشن بود که از موضوع حریم خصوصی در زندگی شخصی هنرمندان و ورزشکاران و…. خلاصه آن‌چه این روزها سلبریتی می‌نامیم، نمی‌توان گذشت.

با باد کردن فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی، سلبریتی های هنری، ورزشی، سیاسی و …. ایرانی گرچه از این فضاهای تازه برای هر چه بیشتر دیده شدن بهره گرفته‌اند در همان حال از این‌که مخاطبان، طرفداران و کاربران این شبکه‌ها حد و حدود حریم خصوصی آن‌ها را مراعات نمی‌کنند گله و انتقاد دارند؛ روسری یکی را باد برده و فیلمی منتشر شده؛ از عروسی آن‌یکی فیلمی درآمده؛ چت‌های یکی دیگر علنی شده و … پس تصمیم گرفتیم ماجرا را با یک سلبریتی در میان بگذاریم و نظرات‌اش را بشنویم و البته برای این‌که به وادی تکرار نیفتیم، هنرمند شناخته‌شده را در کنار «مصطفی ملکیان» نظریه‌پرداز اخلاق بنشانیم. ملکیان درباره حریم خصوصی هر جا گفته و نوشته، بر این موضع پای فشرده که مدام حریم خصوصی ما با منافع اجتماعی در برخورد است؛ می‌شد حدس زد میان دغدغه‌های هنرمندان درباره حریم خصوصی‌شان با ایده‌های ملکیان یک گفت‌وگو درگیرد… «طناز طباطبایی» بازیگر نقش حنا در خشم و هیاهو خودش هنرمندی است اگرچه در سینما خیلی گزیده کار کرده، اما این سال‌ها از پرطرفدارترین بازیگران زن بوده ولی جالب است که او می‌گوید از چالش سلبریتی‌ها و حریم خصوصی‌شان در امان مانده؛ حتی می‌گوید در ۱۵سال کارنامه هنری‌اش، از سوی مخاطبان و مردم با نگاه‌ها و آزارهای جنسی و جنسیتی روبه‌رو نشده، اما چطور؟ طباطبایی با دغدغه  نگرش ویژه‌اش درباره حریم خصوصی سلبریتی‌ها در کنار مصطفی ملکیان نشست تا درباره حریم خصوصی یک سلبریتی حرف بزنند؛ گفت‌وگویی در مرز تجربه زیسته یک هنرمند، ایده‌های اخلاقی و نکته‌های حقوقی …. ادامه مطلب “حریم سلبریتی؛ مصطفی ملکیان و طناز طباطبایی در گفتگو با ماهنامه حق ملت”

مجموعه نشست‌های «دوشنبه‌های عدالت»

مجموعه نشست‌های «دوشنبه‌های عدالت»

 نشست‌های «دوشنبه‌های عدالت» هر هفته از ساعت ۱۵ الی ۱۷ در سالن اندیشگاه سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار خواهد شد. ادامه مطلب “مجموعه نشست‌های «دوشنبه‌های عدالت»”

سخنرانی امیرحسین ترکاشوند با عنوان «ابعاد مبارزه با گناه در نگاه سنتی»

سخنرانی امیرحسین ترکاشوند با عنوان «ابعاد مبارزه با گناه در نگاه سنتی» در نشست «نابودیِ گناه»

امیرحسین ترکاشوند در سخنرانی‌ای با عنوان «ابعاد مبارزه با گناه در نگاه سنتی» به تعریف گناه و حوزه‌های دربرگیرنده گناه از نگاه قدما می‌پردازد و سپس مجازات گناهکاران در نگاه سنتی را مورد بررسی قرار می‌دهد.

ادامه مطلب “سخنرانی امیرحسین ترکاشوند با عنوان «ابعاد مبارزه با گناه در نگاه سنتی»”

فضل‌الرحمان و ابرمساله تجدد در جهان اسلام در گفت‌وگو با مهرداد عباسی

فضل‌الرحمان و ابرمساله تجدد در جهان اسلام در گفت‌وگو با دكتر مهرداد عباسی

فضل‌الرحمان یکی از مهم‌ترین متفکران جهان اسلام است . او در سال ۱۹۱۹ در هزاره پاکستان (البته در دورانی که هنوز این کشور از هند جدا نشده بود) به دنیا آمد. مقدمات علوم اسلامی را نزد پدرش مولانا شهاب الدین که از بزرگان فقهای اهل سنت در پاکستان بود، آغاز کرد. برای ادامه تحصیلات خود به دانشگاه آکسفورد رفت و در مقطع دکتری فارغ‌التحصیل شد او سپس در دانشگاه‌های مختلفی چون مک‌گیل، دورهام و… به تدریس پرداخت و بر زبان‌های یونانی، لاتین، آلمانی و فرانسوی تسلط پیدا کرد.

مدتی پس از جدایی پاکستان از هند و تشکیل این کشور به دعوت مسؤولان در کشور خود سکنی گزید و ریاست مؤسسه تحقیقات اسلامی را بر عهده گرفت، اما نتوانست با پیروان تفکر سنتی اسلامی در پاکستان میانه خوبی برقرار کند و ناچار به بازگشت به نظام آکادمیک غربی شد. او در سال ۱۹۸۸ درگذشت.دو کتاب او با عناوین «مضامین اصلی قرآن» و «اسلام و مدرنیته: تحول یک سنت فکری» به ترتیب با ترجمه فاطمه علاقه‌بندی و زهرا ایران‌بان در سال گذشته در مجموعه اسلام پژوهی نشر کرگدن منتشر شدند. این مجموعه را مهرداد عباسی سرپرستی می‌کند. عباسی دارای مدرک دکترای رشته علوم قرآن و حدیث است و هم‌اکنون به عنوان عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات و همچنین پژوهشگر بنیاد دایره‌المعارف اسلامی به تدریس و پژوهش اشتغال دارد. ازجمله مهم‌ترین کتاب‌های منتشر شده با ترجمه و ویراستاری او می‌توان به «نگرش‌هایی به اسلام در مطالعات ادیان»، «رویکردهایی به تاریخ تفسیر قرآن» و «رهیافت‌هایی به قرآن» اشاره کرد. به مناسبت طرح دوباره اندیشه‌های فضل‌الرحمان در ایران با مهرداد عباسی به گفت‌وگو نشستیم. ادامه مطلب “فضل‌الرحمان و ابرمساله تجدد در جهان اسلام در گفت‌وگو با مهرداد عباسی”

درس‌گفتارهای «درآمدی بر هرمنوتیک» از مسعود علیا

درس‌گفتارهای «درآمدی بر هرمنوتیک» از مسعود علیا

اصطلاح هرمنوتیک هم فن و هم نظریۀ فهم و تفسیر بیان‌های زبانی و غیرزبانی را در بر می‌گیرد. پیشینۀ سنت هرمنوتیکی، به مثابۀ نظریه‌ای در باب تفسیر، به فلسفۀ یونان باستان بر می‌گردد. در سده‌های میانه و دورۀ نوزایی، هرمنوتیک به منزلۀ شاخۀ بسیار مهمی از مطالعات مربوط به کتاب مقدس پدیدار می‌شود. بعدها مطالعۀ فرهنگ‌های باستانی و کلاسیک را نیز در بر می‌گیرد.
با پیدایی ایده‌باوری و رمانتیسم آلمانی، وضعیت هرمنوتیک دستخوش تغییر می‌شود. هرمنوتیک فلسفی می‌شود. بدون این دیگرسانی، که به دست شلایرماخر، دیلتای و برخی دیگر آغاز شد، نمی‌توان تصوری از چرخش هستی‌شناختی در هرمنوتیک داشت که در اواسط دهۀ ۱۹۲۰ با «هستی و زمان» هایدگر شروع شد و به دست شاگرد وی، گادامر ادامه یافت. ادامه مطلب “درس‌گفتارهای «درآمدی بر هرمنوتیک» از مسعود علیا”

سخنرانی مصطفی ملکیان؛ «زندگی اصیل در مقابل زندگی غیر اصیل و عاریتی»

سخنرانی مصطفی ملکیان با موضوع «زندگی اصیل در مقابل زندگی غیر اصیل و عاریتی»

با عرض سلام محضر خانم‌ها و آقایان و ابراز خوشحالی از حضور در این جمع. موضوع بحث، زندگی اصیل با توجه به قطعاتی از نهج‌البلاغه و قطعاتی از تأملات مارکوس اورلیوس فیلسوف رواقی است. برای پرداختن به این بحث، الزامی است که ابتدا به این مسئله بپردازم که چرا مکتب رواقی از نیمه دوم قرن بیستم به این‌طرف، این‌چنین مورد اقبال مجدد در جهان قرار گرفته است؛ زیرا با نپرداختن بدان، این اشکال مطرح است که اولویت توجه به مارکوس اورلیوس نسبت به دیگر فرزانگان چیست؟ برای بیان این مسئله به چند نکته می‌پردازم. ادامه مطلب “سخنرانی مصطفی ملکیان؛ «زندگی اصیل در مقابل زندگی غیر اصیل و عاریتی»”