تحلیلی از نقش سرمایه‌های نمادین در توسعه: از دختران شین‌آباد تا رهبران جنبش سبز

تحلیلی از نقش سرمایه‌های نمادین در توسعه: از دختران شین‌آباد تا رهبران جنبش سبز

تنها یک کشته داد. یکی از غواصان که برای نجات بچه‌ها رفته بود در مسیر برگشت بی‌هوش شد و جان سپرد. اما ۱۲ نوجوان فوتبالیست و مربی آنها که دو هفته بود به‌خاطر وقوع سیل و انباشت آب در مسیر غار، در انتهای غار به دام افتاده بودند نجات یافتند. یک هفته بود فعالیت‌های نجات در غاری در کشور تایلند در صدر اخبار جهان بود؛ خبرگزاری‌های بزرگ جهانی لحظه‌به‌لحظه اخبار غار را پوشش می‌دادند. اکنون ظرف یک ‌هفته و با یک ‌حادثه‌ی ساده، نام این غار به شهرت جهانی رسیده است و چه فرصتی بهتر از این برای مقامات تایلند – که گردشگری یکی از مهم‌ترین منابع درآمدی کشورشان است – که بدونِ‌زحمت یک جاذبه‌ی گردشگری جدید با شهرت جهانی در کشورشان ایجاد کنند؟ آیا اکنون شما که این نوشته را می‌خوانید و دو هفته پیش اخبار به ‌دام ‌افتادن ۱۲ نوجوان فوتبالیست تایلندی را از خبرگزاری‌های مختلف شنیده بودید، نام این غار را به خاطر دارید؟ احتمالاً نه. آری در مورد غار «تام لوانگ نانگ نون» سخن می‌گویم. خوب چه اهمیتی دارد؟ حادثه‌ای بود در غاری که با نجات نوجوانان، تمام شد و رفت. اما اگر مقامات کشوری مسئله‌شان توسعه باشد و نگران ارتقاء‌ جایگاه اقتصاد ملی‌شان باشند از هیچ فرصتی برای کشف و ایجاد فرصت‌های توسعه در نمی‌گذرند. ادامه مطلب “تحلیلی از نقش سرمایه‌های نمادین در توسعه: از دختران شین‌آباد تا رهبران جنبش سبز”

نقدی بر پروژۀ «علم دینی» و اسلامی سازی دولتی علوم ودانشگاه ها در ایران

نقدی بر پروژۀ «علم دینی» و اسلامی سازی دولتی علوم ودانشگاه ها در ایران

در ابتدای بحث در مورد امکان و امتناع تعبیر  علم دینی توضیح بفرمایید.

در ابتدا بگویم که من تعبیر «علم دینی» را پذیرفتنی نمی­دانم. به نظر من «علم دینی» نه معقول است، نه مفید و نه اصرار به علم دینی، امری اخلاقی است. پروژۀ «علم دینی» وجه اخلاقی ندارد، نیکو و شایسته نیست و  بلکه زیانبار وغیر اخلاقی است. افزون بر این اصولا «علم دینی»  ادعایی غیرمنطقی است، وقتی مدعی علمی هستیم که دینی است، مانند این است که بگوییم، علمی داریم که «ناعلم» است. یعنی مشتمل یک تناقض است. پروژۀ «علم دینی»  مفید هم نیست، چرا که ما با آن از علم رانده می­شویم و از دین هم می­مانیم. اخلاقی هم نیست چرا که آقایان با علم دینی عملا هرچند نیز ناخودآگاه به یک حوزه معرفتیِ  مستقل بشری لطمه می­زنند. در تاریخ بشری یک حوزه معرفتی وجود دارد که الان همه جای عالم به  آن علم می­گویند واز آن برای تقلیل مرارتها بهره می گیرند. این حوزه به آسانی به دست ما نرسیده، بلکه نتیجه قرن­ها تلاش و میراث مشاع بشری است و آنچه در دوران جدید به نام علم یا ساینس به وجود آمده است، میراث مشترک انسانی است و ما به نام «علم دینی»  این میراث را مخدوش می­کنیم. به جریان علم آموزی و علم ورزی صدمه می زنیم و به حقوق دانشمندان و محققان و به نهاد علم   وبه کنش علم ورزی لطمه می­زنیم و آزادی متفکران ومنتقدان ودانشمندان را خصوصا در علوم انسانی واجتماعی وفرهنگی از آنها سلب می کنیم و علاوه بر این، مانع یک خیر عمومی نیز می­شویم که قرار است با علم به مردم برسد. دلیل اصلی دیگری هم که پروژۀ «علم دینی» را خلاف اخلاق می کند، این است که «علم دینی»  یک فریب است.

ادامه مطلب “نقدی بر پروژۀ «علم دینی» و اسلامی سازی دولتی علوم ودانشگاه ها در ایران”

سیدحسین نصر زیر ذره‌بین روزنامه شرق

سیدحسین نصر زیر ذره‌بین روزنامه شرق

صفحات ۸ و ۹ روزنامه شرق شماره ۳۱۹۸ – پنج شنبه ۲۸ تیر ۱۳۹۷ – به بررسی آثار سیدحسین نصر و نقد آنها پرداخته است. عطا کالیراد (پژوهشگر زیست‌شناسی تکاملی در پژوهشگاه دانش‌های بنیادی)، ، امیرمحمد گمینی (استادیار پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران)، عرفان خسروی (دیرینه‌شناس)، محمدرضا توکلی‌صابری (نویسنده و مترجم آثار علمی) نویسندگانی هستند که در این شماره از روزنامه شرق درباره نظرات سیدحسین نصر پیرامون علم و تاریخِ علم نوشته‌اند. که در ادامه می‌آید. در پایان این مطلب می‌توانید فایل pdf این مطالب را دریافت کنید.

ادامه مطلب “سیدحسین نصر زیر ذره‌بین روزنامه شرق”

The Purpose Of Life Is Not Happiness: It’s Usefulness

The Purpose Of Life Is Not Happiness: It’s Usefulness

The Purpose Of Life Is Not Happiness: It’s Usefulness

For the longest time, I believed that there’s only purpose of life: And that is to be happy.

Right? Why else go through all the pain and hardship? It’s to achieve happiness in some way.

And I’m not the only person who believed that. In fact, if you look around you, most people are pursuing happiness in their lives.

That’s why we collectively buy shit we don’t need, go to bed with people we don’t love, and try to work hard to get approval of people we don’t like.

Why do we do these things? To be honest, I don’t care what the exact reason is. I’m not a scientist. All I know is that it has something to do with history, culture, media, economy, psychology, politics, the information era, and you name it. The list is endless. ادامه مطلب “The Purpose Of Life Is Not Happiness: It’s Usefulness”

نقد مقاله «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران» آرش نراقی‎

نقد مقاله «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران» آرش نراقی‎

آرش نراقی، روشنفکر و نواندیش ایرانی، اخیراً مقاله‌ای خواندنی تحت عنوان «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران» نوشته است که در آن، ضمن بیان آرا و نظرات عبدالکریم سروش و محسن کدیور درباره سیاست و حکومت و بررسی آنها،  مدعی شده است که سروش، مخالف لیبرالیسم و لیبرال‌دموکراسی است و حکومت مطلوبِ او، لیبرال نیست. آرش نراقی در این مقاله، گفته است:”دموکراسی مورد نظر سروش گرچه سکولار است اما لیبرال نیست…سروش همواره قاطعانه از مخالفت با لیبرالیسم گفته است…او در سالهای اخیر هم همچنان به نگاه منفی خود نسبت به لیبرالیسم وفادار مانده است،‌ و معتقد است که امروزه نشانه های آشکاری از بیماری و زوال لیبرالیسم در غرب به چشم می خورد”. معرفی حکومتِ مطلوب سروش در این مقاله، جای بحث و مناقشه دارد. به گمانم، آقای نراقی در بیان رای سروش درباب حکومت، خطا کرده است و ادعای او درباره لیبرال نبودن سروش و مخالفتش با لیبرالیسم، موجه به نظر نمی‌‌رسد. آرش نراقی در این مقاله، نه به درستی رای سروش درباب لیبرالیسم و لیبرال‌دموکراسی را آورده است و نه به تغییر و تحول فکری او توجهی داشته است. ادامه مطلب “نقد مقاله «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران» آرش نراقی‎”

تاملی در روشنفکری دینی

تاملی در روشنفکری دینی نویسنده: محمود رضوانی

در مورد روشنفکریِ دینی مساله‌ی شایسته‌ی تامل این نیست که روشنفکری با دین جور در می‌آید یا نه؛ این که یکی از آن سو بگوید روشنفکریِ دینی خودمتناقض است و دیگری از این سو آن را به ریشخند بگیرد که چیزی در مایه‌ی آبغوره‌ی فلزی است و کسی از موضعی کاملا متفاوت روشنفکرِ دینی را در کارِ دین‌زدایی و قربانی کردنِ دین به پای عصرِ جدید و ریاکاری که در پیِ اغوای دینداران و تبدیل و تحریفِ حقایقِ آسمانیِ دینی و تبلیغِ آموزه‌های مدرن در لباسِ آموزه‌های دینی است، تلقی و معرفی کند.

اگر شما به هر دلیل قائل به ضرورتِ اصلِ دین باشید و تجربه‌ی دینی را وجهی اصیل از جوهره‌ی انسانی تلقی کنید که به ساحتی نافروکاستنی به گرایش‌های سکولارِ انسانی نظیرِ صیانتِ ذات، انتفاعِ شخصی، سیطره‌طلبی، لذت گرایی و … تعلق دارد؛ اگر جستجویِ معنا را نه تفننی عارضی و اتفاقی یا نوعی روان-نژندی یا واکنشی غریزی برای احساسِ امنیت و غلبه بر پیش‌بینی-ناپذیریِ زندگیِ انسانی و مخاطراتِ آن، بلکه نمودارِ وجهی اصیل در حقیقتِ انسانی تلقی کنید و از آن سو، احساس کنید که در صورت‌های اجتماعیِ شکل‌یافته و بیرونی‌شده‌ و نهادهای مرتبط با این گرایشِ معنوی و دینی و حتی نمودارها و دستورهایِ فردیِ متصل به آموزه‌های معنویِ دینی، چیزی از جنسِ کهنگی و ناسازگاری با عقلِ سلیم و مصالح عمومی و زایده‌هایی خلافِ طبع و ناجور و خِردرَمَنده وجود دارد، خواه ناخواه به سمتِ نوعی دین-پیرایی و نواندیشی در مبانی و متفرعات آموزه‌های دینی کشیده خواهید شد و این برای شما یک مساله‌ی واقعی و اندیشه‌برانگیز خواهد بود نه یک شبه‌مساله یا معمای پوچ و خودمتناقض که ناشی از خلطِ مبحث و نفهمیدنِ حدودِ مفهومی است. ادامه مطلب “تاملی در روشنفکری دینی”

بررسی کتاب «مفاهیم قدیم و اندیشه جدید» در سلسله نشست های گفتار و اندیشه

بررسی کتاب «مفاهیم قدیم و اندیشه جدید» در سلسله نشست های گفتار و اندیشه

کتاب «مفاهیم قدیم و اندیشه جدید» بر آن است تا به شکلی انضمامی سرچشمه فضای عمومی اندیشه در دوره قاجار و تأثیر این اندیشه بر ساختار فکری مشروطه ایران را واکاوی کند. این اثر را همچنین می‌توان تأملی نظری درباره نحوه حضور مفاهیم قدیم فکری در عصر مشروطیت و بررسی توان این مفاهیم برای انتقال آگاهی از وضعیت دوران جدید دانست. ادامه مطلب “بررسی کتاب «مفاهیم قدیم و اندیشه جدید» در سلسله نشست های گفتار و اندیشه”

مقاله «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران» از آرش نراقی

مقاله «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران» از آرش نراقی

روشنفکران یا نواندیشان دینی در ایران پس از انقلاب اسلامی از جمله گروه های فکری و سیاسی بودند که کوشیدند در برابر نظریه ولایت مطلقه فقیه نظریه بدیلی برای یک حکومت مطلوب در جامعه ایرانی پیشنهاد کنند.

در این نوشتار مایلم به اختصار نکات برجسته نظریه حکومت روشنفکران یا نواندیشان دینی را توضیح دهم،‌ و بر آن مبنا درباره نقش ایشان در آینده سیاسی ایران پیشنهادهایی را در میان بگذارم. در بخش نخست به اختصار به نظرات دو تن از چهره های این جریان، عبدالکریم سروش و محسن کدیور، اشاره می کنم، در بخش دوم نظرات ایشان را به کوتاهی مورد بررسی قرار می دهم،‌ و در بخش سوم درباره جایگاه و نقش روشنفکری دینی در آینده سیاسی ایران پیشنهاداتی را مطرح خواهم کرد. ادامه مطلب “مقاله «روشنفکری دینی و نقش آن در آینده سیاسی ایران» از آرش نراقی”

افراط گرایی و ترور

افراط گرایی و ترور

تری ایگلتون، دانشور بریتانیایی، تروریسم را یک «عقیده-کنش» معرفی می نماید. بدین معنا که ترور ، عملی آگاهانه و مبتنی بر نوعی پیشینه و عقبه فکری است. به همین خاطر است که به قول این نویسنده، یک شخص به دلیل خشم آنی ناشی از بلندی صدای تلویزیون همسایه و بدون داشتن زمینه فکری پیشین، خانه او را منفجر نمی کند. (ایگلتون و دیگران،۱۳۹۰: ۹) من در این گفتار، ابتدا به هستی شناسی و گونه شناسی تروریسم می پردازم و سپس عقبه های فکری افراط گرایی در خاورمیانه را مورد کنکاش قرار خواهم داد. ادامه مطلب “افراط گرایی و ترور”

سخنرانی آذرخش مکری در سمپوزیوم رشک و حسد

سخنرانی آذرخش مکری در سمپوزیوم رشک و حسد

هشتمین نشست از سلسله نشست‌های ماهیانه‌ی انجمن علمی روان‌درمانی ایران، از ساعت ۹:۰۰ تا ۱۳:۰۰ روز پنج‌شنبه ۷ تیرماه ۱۳۹۷، در سالن آمفی‌تئاتر بیمارستان روزبه برگزار شد. بر اساس تصمیم هیأت مدیره‌ی انجمن برای پربار کردن نشست‌های ماهیانه‌ی انجمن، تلاش خواهد شد تا این جلسات به شکل سمپوزیوم‌های موضوعیِ یک‌روزه، با امتیاز بازآموزی، برنامه‌ریزی شوند، و در این سمپوزیوم‌ها صاحب‌نظران و متخصصان از جنبه‌های مختلف به موضوع سمپوزیوم بپردازند. موضوع سمپوزیوم تیرماه انجمن علمی روان‌درمانی ایران «رشک و حسد» بود. ادامه مطلب “سخنرانی آذرخش مکری در سمپوزیوم رشک و حسد”