الهیات دوبُنی برای اسلام مدنی: پیشنهادی برای پروژه اجتماعی نواندیشی دینی‎

الهیات دوبُنی برای اسلام مدنی: پیشنهادی برای پروژه اجتماعی نواندیشی دینی‎

در طول تاریخ دو نوع مستحیل شدن و نفی اراده برای نوع انسان وجود داشته است؛ مستحیل شدن کهنه و نو. مستحیل شدن کهنه در دینداری سنتی به صورت مستحیل شدن در خدا و خدایان و همچنین ذوب شدن در مراد و مرشد، ولی و مولا، کاهن و مرجع و مانند آنها و در سیاست […]

آگاهی رهایی‌بخش و انرژی اوتوپیایی در اندیشه شریعتی و اقبال

آگاهی رهایی‌بخش و انرژی اوتوپیایی در اندیشه شریعتی و اقبال

در مقاله پیشین، به مقوله دین خادم، نهادمحوری و همکاری اجتماعی در اندیشه و عمل امام صدر و مهندس بازرگان پرداخته شد و تاکید شد برای دستیابی به توحید و سلوکی انسان‌گرا باید ابتدا قرائتی انسان‌گرایانه از خود دین داشت و اینکه برای “عبادت خدا از طریق خلق” در جهان مدرن توجه به نهادگرایی و […]

دین خادم، نهادگرایی و همکاری اجتماعی در اندیشه و عمل امام موسی صدر و مهندس بازرگان

دین خادم، نهادگرایی و همکاری اجتماعی در اندیشه و عمل امام موسی صدر و مهندس بازرگان

در مقاله پیشین مدلی برای الاهیات رهایی­بخش تعاونی ارائه شد و گفته شد که این الاهیات دارای جهان­بینی و سلوک معنوی (توحید و عرفان) انسان‌گرا می‌باشد. اما این رویکرد انسان‌گرایانه در صورتی اتفاق میفتد که نگاهی انسان‌گرایانه به دین داشته و دین را نه مخدوم که خادم انسان بدانیم. در این مقاله به آموزه‌های امام […]

الهیات رهایی‌بخش ِتعاونی؛ طرح یک الاهیات دوبُنیِ انسان‌گرا

الهیات رهایی‌بخش ِتعاونی؛ طرح یک الاهیات دوبُنیِ انسان‌گرا

در فصل نخست و در مجموعه نوشتار “توحید اجتماعی-سیاسی“، به جهان‌بینی توحیدی دوبعدی (توحید ذهنی-فلسفی در جهان شخصی و توحید اجتماعی-سیاسی در جهان پیرامونی) و در فصل دوم و مجموعه نوشتار “عرفان اجتماعی” به سلوک معنوی دوبعدی (سلوک فردی در جهان شخصی و عرفان اجتماعی در جهان پیرامونی) مبتنی بر آن جهان‌بینی پرداخته شد. در […]

عنصر فعال هستی و رفیق رهگشا: عرفان اجتماعی در بینش، روش و منش هدی صابر

عنصر فعال هستی و رفیق رهگشا: عرفان اجتماعی در بینش و روش و منش هدی صابر

در سه مقاله اول از مجموعه مقالات عرفان اجتماعی در بستر توحید اجتماعی-سیاسی که اسپین‌آف (Spin-Off) و مقالات فرعی مجموعه مقالات چهارگانه ضرورت تجدید حیات توحید اجتماعی-سیاسی محسوب می‌شوند، به مباحثی نظیر اهمیت عرفان اجتماعی در مقاله اول، مسلمان تمام و تثلیث “خدا، خلق، خود” و اهمیت نقش “خود” انسانی در سلوک معنوی در آموزه‌های […]

عشق پیش‌رونده و عشق بالارونده چریک عارف

عشق پیش‌رونده و عشق بالارونده چریک عارف: عرفان اجتماعی در بینش و روش و منش مصطفی چمران

در مقاله پیشین از مجموعه مقالات عرفان اجتماعی بر بستر توحید اجتماعی-سیاسی پس از بررسی عرفان اجتماعی شریعتی و اقبال گفته شد که آنچه که اقبال و شریعتی به عنوان “مسلمان تمام” رونمایی کرده‌اند را می‌توان در شمایل در چمران و هدی صابر دید. در این مقاله به بررسی عرفان اجتماعی دکتر مصطفی چمران و […]

خدا، خلق، خود : عرفان اجتماعی در اندیشه شریعتی و اقبال

خدا، خلق، خود : عرفان اجتماعی در اندیشه شریعتی و اقبال

در ادامه‌ی مجموعه نوشتار توحید اجتماعی-سیاسی و در نخستین مقاله از مجموعه نوشتار عرفان اجتماعی تحت عنوان “عرفان اجتماعی بر بستر توحید اجتماعی سیاسی” گفته شد که موحد چندساحتی، از آن رو که توحیداش تک‌ساحتی نیست، سلوک معنوی او نیز در بعد فردی خلاصه نشده و سلوکی مبتنی بر عرفان اجتماعی است. همچنین بر این […]

عرفان اجتماعی بر بستر توحید اجتماعی-سیاسی

عرفان اجتماعی بر بستر توحید اجتماعی-سیاسی

مجموعه مقالات چهارگانه ضرورت تجدید حیات توحید اجتماعی-سیاسی که پیشتر در وبسایت فرهنگی صدانت انتشار یافته‌اند و مجموعه مقالات چهارگانه جدید که به صورت اسپین‌آف (Spin-Off) و مقالات فرعی مجموعه مقالات پیشین تحت عنوان عرفان اجتماعی در بستر توحید اجتماعی-سیاسی به تدریج در همین وبسایت انتشار خواهند یافت، مقدماتی در راستای تبیین یک نظریه الاهیاتی […]

شریعتی و کارکردهای دوگانه توحید اجتماعی-سیاسی

شریعتی و کارکردهای دوگانه توحید اجتماعی-سیاسی

با بررسی مجموعه آثار شریعتی می‌توان از دیدگاه او برای توحید اجتماعی-سیاسی دو کارکرد برشمرد : الف) نفی هرگونه تبعیض (نژادی، فرهنگی، قومی، دینی و..) انسان به انسان. ب) نفی هرگونه سلطه و اربابی (دینی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و..) انسان بر انسان.  نوشته پیش رو که سومین قسمت از مقالات تجدید حیات توحید اجتماعی-سیاسی می‌باشد […]

طالقانی و رهایی‌بخشی توحید اجتماعی-سیاسی

طالقانی و رهایی‌بخشی توحید اجتماعی-سیاسی

در یادداشت‌های پیشین به ضرورت تجدید‌ حیات توحید اجتماعی-سیاسی و ضرورت بازخوانی آرای نسل اول نواندیشان دینی درباره آن پرداختیم و سپس دیدگاه‌های مهندس بازرگان و دکتر شریعتی را درباره توحید اجتماعی-سیاسی مورد بررسی قرار دادیم. در این مقاله به توحید اجتماعی-سیاسی در دیدگاه آیت‌الله طالقانی می‌پردازیم. دیدگاه طالقانی درباره توحید اجتماعی-سیاسی در کلیت و در […]