سودای تفکیک در گفت‌وگو با حسن اسلامی‌اردکانی

سودای تفكیك در گفت‌وگو با حسن اسلامی‌اردكانی

محسن آزموده: هجمه علیه فلسفه، چنان که در گفت‌وگوی حاضر تاکید می‌شود، عمری به درازنای خود این شاخه از معرفت بشری دارد، به دلایل و انحای گوناگون. داستان فلسفه در فرهنگ و تمدن ما نیز از این مخالفت‌ها و ستیزها مبرا نبوده است. مکتب تفکیک، جریانی معرفتی در یک صد سال اخیر است که با […]

فلسفه در آلمان دیر متولد شد اما به سرعت رشد کرد

فلسفه در آلمان دیر متولد شد اما به سرعت رشد کرد

اگرچه کشورهایی مانند فرانسه و انگلیس پیشتر از آلمان به فلسفه جدید رسیدند، اما آلمان، زادگاه فیلسوفان و اندیشمندان بنام جهانی شد. اما چرا آلمان؟ به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، سرزمینی که امروزه آلمان نامیده می‌شود، از قرن هجدهم، زادگاه فلاسفه و اندیشمندان بزرگی شد. در واقع می‌توان گفت شاید بستر فلسفه –که همانند تمدن حرکت می‌کند- […]

نشست «فیلسوف کیست ؟»

فیلسوف کیست ؟

نشست «فیلسوف کیست ؟» پنجم شهریورماه ۱۳۹۷ در سالن اندیشه پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی برگزار شد. در این نشست دکتر سعید ناجی و دکتر روح الله کریمی به عنوان مدافعان طرح فلسفه برای کودکان و دکتر پگاه مصلح و دکتر محمدمهدی اردبیلی به عنوان منتقد این طرح سخنرانی کردند.

مردان اندیشه: گفتگوی برایان مگی با فلاسفه

مردان اندیشه: گفتگوی برایان مگی با فلاسفه

برنامه مردان اندیشه (Men of Idea) گفتگو های برایان مگی با فلاسفه بزرگ جهان، از سال ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۷ در شبکه BBC در دو فصل پانزده قسمتی (مجموعا ۳۰ قسمت) پخش شده است. بعدها متن تمام این برنامه‌ها در دو کتاب (Talking Philosophy: Dialogues with Fifteen Leading Philosophers) و (The Great Philosophers: An Introduction to […]

رابطهٔ «علم» و «فلسفه» و نسبت آنها با اندیشیدن «پیش‌روانه» و «پس‌روانه»

تأمّلی دربارهٔ رابطهٔ «علم» و «فلسفه» و نسبت آنها با اندیشیدن «پیش‌روانه» و «پس‌روانه»

۱- دانایی‌های کوچک، جزئی و دقیق ما، یعنی «علم»٬ محصور میان نادانی‌های بزرگ، کلی و عمیق ما٬ یعنی «فلسفه»، است. بدین معنا، ۲- کارِ «علم» توسعهٔ دانایی از طریق «تعویق» و «تقلیل» در حیطهٔ پرسش‌ها، و همچنین «تحقیق» و «تطبیق» و «تدقیق» در حیطهٔ پاسخ‌ها است. و ۳- کارِ فلسفه توسعهٔ نادانی از طریق «تعلیق» […]

مقاله «چگونه فیلسوف شویم؟» نوشته‌ی برتراند راسل

مقاله «چگونه فیلسوف شویم؟» نوشته‌ی برتراند راسل

برتراند راسل در این رساله ویژگی های زندگیِ فیلسوفانه را واضح بیان میکند و تصویری روشن از فلسفی زیستن ارائه میدهد. راسل مخاطبش را ترغیب میکند که فیلسوف شود تا خوب زندگی کند. « اگر میخواهید فیلسوف شوید، اولین چیزی که باید فهمید این است که بیشترِ مردم با اعتقاداتی زندگی میکنند که هیچگونه توجیهِ […]

در بارۀ «کلکسیون»

در بارۀ «کلکسیون»

اواخر جمعه شب، ۱۸ اسفند، به لطف دوستی خبردار شدم که مروری یا نقدی بر ترجمۀ من از کتاب «فلسفۀ فرانسوی و آلمانی»، نوشتۀ رابرت چ. سالومون، به قلم آقای محمد مهدی اردبیلی، با عنوان «کلکسیونی از اشتباهات در ترجمه»، در «روزنامۀ شرق»، شنبه ۱۲ اسفند ۹۶، منتشر شده است و سپس در یکی دو سایت‌ فرهنگی و […]

فلسفه به‌مثابه بازی و بازیچه

در نقد ترجمه فارسی بین کانت و هگل: تقریراتی درباره ایدئالیسم آلمانی

هدف من از نگارش این نقد تخریب مترجم یا طرح ادعای غیرممکنی درباره میزان توانایی‌های بالقوه مترجم در ترجمه و فهم فلسفی نیست. هدف، بر خلاف، هشدار و تلنگری است به خودم در وهله اول و به مترجم این اثر در وهله دوم و در وهله سوم به همه جوانانی که سودای ترجمه آثار فلسفی […]

درس‌گفتار فلسفه کانت از دکتر سید حمید طالب‌زاده

درس‌گفتار فلسفه کانت از دکتر سید حمید طالب‌زاده

کانت را به عنوان نقطه ی عطفی در فلسفۀ جدید می شناسیم. کانت فیلسوفی است که همۀ فلسفۀ ما قبل او و فلسفۀ ما بعد او با او شناخته می شود. می شود. شاید بتوان گفت بزرگترین فیلسوف دوره ی مُدرن غرب، کانت است. اهمیت فلسفۀ او این قدر است که در همه یشؤون فکری […]

فلسفه چه اهمیتی در آموزش علم دارد؟

فلسفه چه اهمیتی در آموزش علم دارد؟

در هر ترم تحصیلی، من در دانشگاه نیوهمپشایر به دانشجویان دوره‌ی کارشناسی، «فلسفه‌ی علم» درس می‌دهم. اکثر دانشجویانی که این درس را بر می‌دارند دلیل انتخاب‌شان فقط گذراندن واحدهای عمومی اجباری است، و بیشترِ آن‌ها پیش از این هرگز به یک کلاس فلسفه نرفته‌اند.