درجهبندی مسائل از حیث اهمیت و اولویت و تشخیص مسائل اصلی و زیربنایی و تفکیک آنها از مسائل فرعی و روبنایی و اولویت بخشیدن به حل و فصل مسائلی که در دستهی نخست جای میگیرند یکی از فرایض عقلانی ما آدمیان است. یعنی عقلانیت از ما میخواهد که در مقام تحقیق و بررسی مسائل آنها […]
مهدی ایرانمنش: در دو سوی گفتمانهای دینی و سكولار، و گاه در درون بازه وسیع قرائتهای متنوع دینی جدالهایی را شاهد هستیم. از یکسو فیلسوفان سكولار با اندیشه دینی به مقابله برخاسته اند. آنان اصالت را به انسان میبخشند و تاریخ دین را تاریخ سوءتفاهم میدانند. از سوی دیگر برخی متولیان متشرع دینی هر گونه […]
در میان اندیشهورزیها، نقش فلسفه و فیلسوفان سیاسی جلوه و شاید تأثیر بیشتری داشته است. با اندیشهٔ سیاسی مدرن بود که تمرکز قدرت در سلطنت مطلقه به توزیع آن در مشروطیت یا جمهوریت فرجامید و با همین اندیشه بود که لیبرالیسم، سوسیالیسم، آنارشیسم، کمونیسم، و…، با طرح موضوعات و مسائلی چون آزادی/برابری، غنا/فقر، ملت/دولت، وطن/بیگانه، […]
پاسخ های متفاوت به حکم مرتد نویسنده: محمدحسن قراملکی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی مقاله حاضر به ارزیابی و طبقه بندی دیدگاه های فقها درباره مسأله «حکم مرتد» می پردازد. بر این اساس، هشت رویکرد در موضوع ارتداد و مرتد احصا شده است. پذیرش توبه مرتد، علم مرتد، علنی بودن ارتداد، عناد مرتد، […]
توضیح سروش دباغ پیرامون جلسات بازخوانی آثار مجتهد شبستری : بازخوانی میراث فکری روشنفکران معاصر ایرانی از دلمشغولی های جدی من در دهۀ گذشته بوده است. در این راستا، طی دوسال گذشته، دوره های «میراث فکری شریعتی و روشنفکری ایرانی» ، «میراث فکری عبدالکریم سروش»، « شایگان شناسی» و « مطهری شناسی» را در شهر تورنتو […]
در این مقاله، پیشفرضِ مرسومِ برابری و ترادفِ وطندوستی ایرانی و ناسیونالیسم مدرن نقد و واسازی میشود. سیر تحول چارچوب ناسیونالیستیِ فهمِ هویت جمعی در اروپا و به موازات آن مسیر تکامل مفهوم هویت ایرانی در بسترهای تاریخی متمایز این دو حوزهی تمدنی وارسی میشود و پیشداشتها و ارکان نظری این دو از منظر نظریهی سیستمها با هم […]
رسم قربانی کردن، رسمی دیرین و دیرپا در میان ادیان و ایین ها و اسطوره هاست. خلاصه عمل “قربانی” این است که من، موجود دیگری ( غالبا یک حیوان) را در پیشگاه خدا یا خدایان قربانی می کنم تا آن خدا/خدایان خرسند شوند و از جانب آن/آن ها به من آسیب و گزندی نرسد. این […]
آداب و مناسک دینی برای سالک طریق دست کم چهار نقش اساسی ایفا میکند و البته التزام به آن با آفاتی هم همراه است. آداب و مناسک دینی برای سالک طریق دست کم چهار نقش اساسی ایفا میکند: نقش ابرازی، نقش محافظتکننده، نقش هویتبخش، و سرانجام نقش ابزاری. در این میان، نقش ابرازی این آداب […]
در دنیای پرشتاب کنونی که بسیاری از مفاهیم و هنجارها وارزش ها دگرگون شده اند، انسان زمانِ حال با خلایی روبروشده است. بسیاری از آنچه که به آنها متکی بوده وبه آنها جهت آرامش چنگ می زد، یا ضعیف شده اند و یا آنکه از بین رفته اند. لذا برای انسان در عصر پرشتاب کنونی، […]
برخی گمان می کنند اختلاف با وهابیت و اندیشه های سلفی مخصوص تشیع است. روشن است که چنین نیست. نخستین واکنش ها به وهابیت چنانکه می دانیم از سوی عالمان اهل سنت در شکل تدوین آثاری بر رد آنان ابراز شد. مشکل مذاهب تاریخی اهل سنت با سلفی گری البته تنها به دوره جدید و […]
