برتراند راسل در تمامی عرصههای مذهبی، اجتماعی، فلسفی و سیاسی قرن بیستم مطرح است. شاید کمی بیانصافی است که فکر کنیم دیگر تأثیر تفکرات وی در جامعه پدیدار نیست. هنوز میتوان در بسیاری از مباحث آکادمیک و اجتماعی، ردپای سخنان وی را جستجو کرد. گاه نیز جملات قصار او مانند حدیثی از یک قدیس، دستبهدست […]
اشاره. طی سالیانِ اخیر، در برخی از مقالاتم در حوزۀ نواندیشی دینی، با وام کردنِ مفهوم « شباهت خانوادگی»[1] از فلسفۀ ویتگنشتاین و برکشیدنِ آموزه های نومینالیستی، به نقد تلقیِ ذات گرایانه از دین همت گمارده ام.[2] در این میان، خصوصا در ماه های اخیر، با پرسش های متعددی دربارۀ حدود و ثغور موضع نومینالیستیِ […]
اصغر فرهادی در واکنش به یک گزارش متأثرکننده اجتماعی، نامهای سرگشاده به رئیس جمهور روحانی منتشر کرده است. او در نامه خود نوشته: «آرمان» گم شدهای است که در گور پیدایش کردهاند. شرم بر ما…انگ سیاهنمایی فراریست رو به جلو برای عدم پذیرش مسئولیت سیاهیها.
حقیقتاً برای من پاسخ به این پرسش دشوار به نظر میرسید. من تنها مصطفی ملکیان را از طریق آثار مکتوب و منقولش میشناختم. نه با او حشر و نشری داشتهام و نه مستقیماً در رکاب او شاگردی کردهام. مصطفی ملکیان برای من حقیقتاً در مقام استاد نادیدهایست. استادیست که تنها به واسطهی بودنِ معنویاش با […]
وقتی فرهادی برای توجه به رنج اجتنابپذیر «گورخوابها» به رئیسجمهور نامه نوشت، عدهای از تحلیلگران در گروههای تلگرامی طرح کردند که در نامهی او یک نوع «پاپولیسم خفیف» میبینند. چون او در نامهاش به عنوان یک هنرمند متعهد از یک طرف از دردهای اجتماعی گفته بود و از طرفی «بازیهای انتخاباتی» را دست انداخته بود. […]
اخیرا در فضای نشر و فضای مجازی مطالبی با مضمون نسبت دادن بیماری دو قطبی به فروغ فرخزاد منتشر شده است. میخواهم در این نوشته ابتدا به نقد یکی از مقالات تقریر شده در این زمینه بپردازم و سپس با ذکر دلایلی نشان دهم که حداقل با توسل به اشعار فروغ، نمیتوانیم ثابت کنیم که حمل […]
در یکی دو ماه اخیر، دعوا و جار و جنجال بر سر سریال شهرزاد یکی از مسائل فرهنگی جامعۀ ایران بوده است. ابتدا مارکسیستهای افراطی و غوغاسالار به سازندگان “شهرزاد” تاختند، سپس جریان راست رادیکال علیه این سریال محبوب قد برافراشت. در واکنش به این فشارها، حسن فتحی (کارگردان سریال) از هنرمندان و فرهیختگان جامعۀ ایران […]
دین در شکل گیری باورها، احساسات و عواطف نقش تاثیرگذاری دارد و در بسیاری از وقایع تاریخی نقش دین را می توان به عنوان یک نقش غیر قابل تردید به حساب آورد. از جنبش تنباکو تا انقلاب اسلامی هرچه به پیش رفته ایم نقش سیاسی و اجتماعی دین در جامعه ما پررنگ تر و جدی تر شده […]
بارانشهر؛ هومان دوراندیش – جریان روشنفکری دینیِ لیبرال، با محوریت آرای دکتر عبدالکریم سروش، اکنون تقریباً سی ساله شده است. سروش اگرچه مرید مولاناست، ولی فردوسیوار در این سالسی، پی افکنده از عقل کاخی بلند! او با قرائتی عقلانی و انساننواز از دین، ذهنیت بخش قابل توجهی از دینداران جامعۀ ایران را دموکراتیک کرده است. بسیاری از […]
علی ورامینی/ ازمیان نظریات عمده و اصلیای که در فلسفه اخلاق وجود دارد، مصطفی ملکیان بیش از همه به اخلاق فضیلتگرایی اقبال دارد. در میان رویکردهای مختلفی هم که به این نظریه میتوان داشت، به نظر میرسد که وی رویکرد عرفانی را بیش از دیگر رویکردها میپسندد. از دیگر سو این فیلسوف اخلاق بارها تاکید کرده که آن چیزی در […]
