سقراطی در زمانه‌ی بی‌سقراطی

سقراطی در زمانه‌ی بی‌سقراطی

وقتی درباره پیامبران می‌اندیشیم نمی‌توانیم مفتون جنبه‌ی نوآورانه زیست آن‌ها نشویم. هر پیامبری مهم‌ترین کنش اجتماعی که دارد درهم‌ریزی عادات فکری و سنت‌های اعتقادی و شیوه‌های زیست مرسوم و مألوف است. پیامبران، هم مرزهای فکری زمانه‌ی خود را جا‌به‌جا کرده‌اند، هم مرزهای اخلاقی جامعه را تعالی بخشیده‌اند، هم مرزهای روحی افراد را گسترده‌ کرده‌اند و […]

نوشتار استفان دیویس با عنوان «بحران بزرگ پِهِن ۱۸۹۴»

نوشتار استیون دیویس با عنوان «بحران بزرگ پِهِن ۱۸۹۴»

هرروز با گزارشات و تحلیل‌هایی مواجه میشویم که ادعا میکنند «اگر فلان روند ادامه یابد بهمان فاجعه بوقوع خواهد پیوست.» موضوع تقریبا هرچیزی میتواند باشد ولی شکل قضیه همواره همین است؛ این گزارشات یک روند جاری را میگیرند و رشدش را به آینده‌ها تعمیم داده و آن را مبنای پیشگویی‌های آخرالزمانی میکنند. نتیجه‌گیری شان این […]

نردبان استنتاج: چرا ما به‌سرعت نتیجه‌گیری می‌کنیم؟

نردبان استنتاج: چرا ما به‌سرعت نتیجه‌گیری می‌کنیم؟

خاطرم هست یکی از سخنرانان حرفه‌ای کشور که در زمینه توانمندسازی فردی و انگیزش، دوره‌های مختلفی را برگزار می‌کند خاطره‌ای را از یکی از سمینارهای خود بیان می‌کرد. در آن سمینار سخنران مثل همیشه باانگیزه و انرژی جلسه خود را شروع می‌کند. تقریباً همه باعلاقه و جدیت مشغول گوش کردن به او می‌شوند. در ابتدای […]

سلبریتیزه شدن روشنفکران و مابقی قضایا

سلبریتیزه شدن روشنفکران و مابقی قضایا

*با توجه به نوع کنشگری روشنفکران، آیا می‌توانیم در ارزیابی جایگاه انها بگوییم که جامعه ما بحران مرجعیت روشنفکری مواجه شده است؛ چه اتفاقی در جامعه افتاده که هنرمندان و ورزشکاران جای روشنفکران را گرفته‌اند؟ به نظرم بله این بحران وجود دارد. اما چرا؟ بحران روشنفکری از زمینه ها و مگاترندها یا کلان روندهایی ناشی […]

نیچه علیه منطق: چگونه «مهملات» نسبی گرایانه‌ی پست‌مدرن ریشه‌ای «منطقی» دارند

نیچه علیه منطق: چگونه «مهملات» نسبی گرایانه‌ی پست‌مدرن ریشه‌ای «منطقی» دارند

از همان ابتدا، سیاق فلسفه ورزی نیچه نسبی گرایی او را مستعد کژفهمی و وازنش کرده است؛ کلام شاعرانه و حماسی نیچه گهگاه عظمت استدلال های «منطقی» بنیان براندازانه اش را فرو می پوشاند. اینگونه است که فیلسوفی تحلیلی در مواجهه با شطحیات منطقی نیچه به ندرت خود را در معرض اقناعی استدلالی می یابد؛ […]

 نگاهی به میراث دکتر علی شریعتی

 نگاهی به میراث دکتر علی شریعتی

 ماکس وبر مدرنیته را تجلی عقلانیت می‌داند و براستی هم انسان مدرن واجد ویژگی‌هایی است که تاریخ بشر در هیچ زمانی بدان نرسیده بود، مدرنیته اولین سرمنزلی است که انسان  بعد از طی دوران ارعاب، وحشت و خشونت بدان رسید و لختی برای خواندن و نوشتن و فکر کردن پیدا کرد.با این همه بعد از […]

ایجاد آرمانشهر حقی از حقوق بشر است (قسمت اول)

ایجاد آرمانشهر حقی از حقوق بشر است (قسمت اول)

اندیشه‌ها نیز مانند کالاهای اجتماعی تحت تآثیر مُد قرار مي‌گیرند. توماس کوهن از واژه «مُد» استفاده نمي‌کند، اما تفسیری که از مفهوم «پارادایم» به دست مي‌دهد، به نظر همان معنای «مُد ِاجتماعی» را در ذهن متبادر مي‌کند. از نظر کوهن یک نظریه، یا یک الگو ، نمونه و یا یک مدل اندیشه، تحت تأثیر زمانه […]

چگونه بازماندگان شما را فریب می‌دهند؟

چگونه بازماندگان شما را فریب می‌دهند؟

در جنگ جهانی دوم، بمباران هوایی یکی از ابزارهای مؤثر متفقین برای از بین بردن زیرساخت‌های صنعتی و نظامی آلمان و درنهایت شکست آن کشور بود؛ اما این رویکرد همراه با تلفات سنگینی برای نیروی هوایی انگلیس و آمریکا بود. برآوردها حاکی است دوره عمر انتظاری خدمه یک بمب‌افکن بین ۱۲ تا ۱۵ مأموریت بود. […]

تأمّلی دربارهٔ «شاعرانگی» و نسبت «خداوند» و «سکوت»

تأمّلی دربارهٔ «شاعرانگی» و نسبت «خداوند» و «سکوت»

شبیه‌ترین چیز به خداوند سکوت است. مایستر اکهارت این سخن مایستر اکهارت، عارف بزرگ مسیحی (قرن ۱۳و۱۴ م) که «شبیه‌ترین چیز به خداوند سکوت است»، گرچه در لفظ و عبارت، بسیار کوتاه، اما از حیث معنا و اشارت، بسیار بلند است. یک تعبیر و تفسیر ممکن از آن، در یک افق تأمّل و تحلیل فلسفی، […]

گریزی به آموزش‌وپرورش، در آستانۀ «مهر»ی دیگر

گریزی به آموزش‌وپرورش، در آستانۀ «مهر»ی دیگر

عشق اول کی ز دل بیرون شود! (مولوی) اگر چه «معلم» بازنشسته نشدم، اما «معلم» استخدام شده بودم و در موقعیت‌های کاری مختلف هیچ‌گاه از پوست معلمی خارج نشدم. پس از سی سال کار؛ جذاب‌ترین لحظه‌های زندگی برایم درخشش برقی بود در چشمانِ دانش‌آموز و دانشجویی که راهی نو برای نگریستنی متفاوت می‌یافت و من […]