میدانیم که هیتلر از طرفداران پروپاقرص ترویج و انتشار آثار نیچه بود و در این زمینه از همکاری خواهر نیچه بیشترین بهره را برد. حتی گفته میشود که هیتلر در اولین دیدار خود با موسولینی، نسخهای از آثار نیچه را به او هدیه داد. با این وجود بسیارند کسانی که اعتقاد دارند تفکر نیچه نه تنها مؤید اندیشههای فاشیستی نیست، بلکه در تضاد با آن قرار میگیرد. شاهد مدعیان این باور این است که نیچه در برخی از آثارش صراحتاً یهودستیزی در اروپا را مذموم شمرده و مورد انتقاد قرار داده است؛ اما آیا مخالفت با اشکالی از نژادپرستی یا نژادستیزی توسط نیچه برای طرد هر گونه نسبت میان او و اندیشههای فاشیستی کافی است؟ از سوی دیگر میبینیم که برخی از مفسران میل دارند فلسفۀ نیچه را گونهای طفره رفتن از مواجهۀ تمامعیار با امر سیاسی تلقی کنند. بنابراین این پرسش که فلسفۀ نیچه او را در کجای طیف آرای سیاسی قرار میدهد بسیار جدی است. ادامه مطلب “سیمای نیچه در اندیشۀ سیاسی امروز”







