یادداشت «تاملی در مواجهه خصمانه با صوفیان» از وحید حلاج

یادداشت «تاملی در مواجهه خصمانه با صوفیان» از وحید حلاج

با درگذشت دکتر نورعلی تابنده، قطب سلسله دروایش گنابادی، باز هم نزاع قدیمی ‌میان فقیهان و صوفیان سرباز کرد و احادیث منتسب به امامان شیعه در ذم و لعن صوفیه به میان کشیده شد. در این میان کسانی از مسلمانان غالبا بنیادگرا سعی کرده‌اند تا با توسل به این احادیث، دروایش گنابادی را مطرود و […]

روشنفکری دینی چه می‌گوید؟

روشنفکری دینی چه می‌گوید؟

صدیق قطبی: به نظر می‌رسد در میان روشنفکران دینی به رغمِ همه‌ی اختلاف‌نظرها و تنوع تعابیر، می‌توان خطوط مشترک و جان‌مایه‌های یگانه‌ای یافت. در اینجا تلقّی خودم را از مشخصه‌های روشنفکری دینی تقریر می‌کنم:

مجله کیان

مجله کیان به عنوان مهم ترین و تاثیرگذارترین مجله روشنفکری دینی در اواخر دهه شصت و اوایل دهه هفتاد هجری شمسی شناخته می شود. در ۲۶دی ماه ۱۳۵۷ جمعی از جوانان انقلابی که دل در گرو آموزه های شهید مطهری داشتند اقدام به تشکیل کانونی به نام “کانون فرهنگی نهضت اسلامی” کردند که رضا تهرانی […]

تزریق امید به مثابه امری غیر اخلاقی

تزریق امید به مثابه امری غیر اخلاقی

عقلانیت امیدواری به عوامل زیادی بستگی دارد. عواملی مانند متعلَّق امید -چیزی که به آن امید می‌بندیم-؛ میزان امیدواری، شرایط، هدف و شخص امیدوار؛ احتمال به ثمر نشستن نتایج مثبت آن امیدواری و …. اساسا امید عقلانی، امید به نتیجه‌ی مثبتی است که علی‌رغم نداشتن یقین به وقوع آن، چنین اتفاقی را احتمال می‌دهیم. حال […]

خدا و امر متعالی در نگاه کریستین بوبن

خدا و امر متعالی در نگاه کریستین بوبن

کریستین بوبن به دنبال باورهای یقینی و ارائه‌ی تعاریف مشخص از خدا و امر متعالی نیست. تعاریف پژمرده می‌کنند. عقیده، می‌خُشکاند. خدا، امر متعالی یا امر مقدس در نگاه کریستین بوبن امری است که به تجربه در می‌آید، احساس می‌شود، بساویده می‌شود، اما تن به منطق عقیده و قرنطینه‌‌ی تعریف نمی‌سپارد. خدا دانستنی نیست، دوست […]

تصمیم سال نو

حاشیه نمی روم! وقت آن را ندارم، چون کمتر از ۱۲ ساعت به تحویل سال مانده است و همه چیز به سرعت پیش می رود. کسی حوصله ی حاشیه رفتن هم ندارد. در لحظات تحویل سال، وقتی تنها چند دقیقه مانده است تا زمین یک بار دیگر دور خورشید بگردد، معمولا کمی تا قسمتی احساساتی […]

تأمّلی دربارهٔ «انفعال» و «انقلاب» و نسبت آنها با «تفرّد» و «تفکّر»

تأمّلی دربارهٔ «انفعال» و «انقلاب» و نسبت آنها با «تفرّد» و «تفکّر»

امانوئل کانت، فیلسوف بزرگ آلمانی عصر روشنگری اروپا، «روشنگری» را عبارت از «برون‌رفت آدمی از وضعیتِ صغارت به تقصیر خویش» می‌داند. بدین معنا، «روشنگری» توانایی دستیابی به بلوغ فکری و فرهنگی است.

بهترین خیابان دنیا

بهترین خیابان دنیا

«هیچ چیز نمی­تواند جالب­تر از بلوار نفسکی باشد حداقل در سن پترزبورگ که این­طور است در واقع این بلوار همه چیز و همه چیز است درخشش اش خیره کننده است نگین پایتخت ماست» جمله بالا از داستان “بلوار نفسکی” نیکلای گوگول آورده شد کافی است به جای سن پترزبورگ، بگذارید تهران؛ و به جای بلوار نفسکی، […]

فلسفه و فلسفه‌ورزی در زندگی به چه کار ‌آید؟

فلسفه و فلسفه‌ورزی در زندگی به چه کار ‌آید؟

تلقی غالب زمانهٔ ما از «فلسفه»، بیشتر، یک رشتهٔ دانشگاهی است که می‌تواند به مثابهٔ یک «امکانِ انتخاب» فرارُوی افرادی باشد که قصد فراگیری یک دانش، یا به اصطلاح، گذران آموزش عالی را دارند. اما، به واقع، آیا فلسفه یک گزینهٔ دانشگاهی و اساساً یک «امکان» است؟ آیا نمی‌توان گفت فلسفه، فراتر از یک «انتخاب […]

جهنم، یعنی دیگران ؟

جهنم، یعنی دیگران؟

چه وقت دیگران دوزخ می‌شوند؟ وقتی که با نگاه‌شان می‌خواهند تو را در قاب تصویری که از تو دارند، بخشکانند. تویی که ماهیتی سیّال و همیشه جاری داری، تویی که جایی بند نمی‌شوی، تویی که هویت‌‌ات در بستر زمان شکل می‌گیرد،‌ دیگر می‌شود و هر بار رنگی جدید می‌پذیرد. دیگری «چو آبگینه‌ی شکسته‌ای است» که […]