همایش سیر تحول نواندیشی دینی در جهان اسلام در نیم قرن اخیر

همایش سیر تحول نواندیشی دینی در جهان اسلام در نیم قرن اخیر

همایش سیر تحول نواندیشی دینی در جهان اسلام در نیم قرن اخیر با حضور عبدالکریم سروش، عبدالعلی بازرگان، حمید انتظام، آرش نراقی، محسن کدیور، احمد صدری ،محمود صدری ،حسن انصاری و فروغ جهانبخش در ۱۱ و ۱۲ نوامبر در موسسه ابن سینا

گفتارهای سیاسی حضرت امیر (ع) و واقعیت حدیث غدیر را چگونه تفسیر کنیم؟

گفتارهای سياسی حضرت امير (ع) و واقعيت حديث غدير را چگونه تفسیر کنيم؟

در این مقاله گفته ام که باید میان سه جایگاه مختلف حضرت امیر (ع) در خصوص امامت و خلافت تفکیک قائل شد: نخست، امامت به معنای پیشوایی دینی و معنوی حضرت امیر به عنوان امام نخست شیعه در فرهنگ کلامی امامیه، دوم، جایگاه امامت و خلافت و جانشینی حضرت امیر به عنوان جانشین بلافصل پیامبر […]

مسئله تقابل تشیع و تسنن نیست؛ مسئله تقابل دو دیدگاه است نسبت به اسلام

مسئله تقابل تشیع و تسنن نیست؛ مسئله تقابل دو دیدگاه است نسبت به اسلام

برخی گمان می کنند اختلاف با وهابیت و اندیشه های سلفی مخصوص تشیع است. روشن است که چنین نیست. نخستین واکنش ها به وهابیت چنانکه می دانیم از سوی عالمان اهل سنت در شکل تدوین آثاری بر رد آنان ابراز شد. مشکل مذاهب تاریخی اهل سنت با سلفی گری البته تنها به دوره جدید و […]

عربستان سعودی و نمایندگی اسلام، حسن انصاری

عربستان سعودی و نمایندگی اسلام، حسن انصاری

عربستان سعودی از همان هنگام که به عنوان یک پادشاهی شکل گرفت برای بخشی از کسانی که آن زمان در پی احیاء گری اسلامی و اصالت مآبی سلفی بودند دلربایی کرد. محمد رشید رضا یکی از نخستین متفکرانی بود که دل به ملک عبد العزیز داد. اما همان زمان نه تنها متفکران جریان اصلاح طلبی […]

ملاحظات حسن انصاری بر کتاب تاریخ اندیشه سیاسی در ایران اثر سید جواد طباطبایی

ملاحظات دکتر حسن انصاری بر کتاب تاریخ اندیشه سیاسی از دکتر سید جواد طباطبایی

آقای دکتر سید جواد طباطبایی ادعا کرده اند ملاحظاتی را در مبانی نظری اندیشه سیاسی عرضه می کنند. از دیدگاه تاریخ نگاری اندیشه یکی از مقدمات چنین رویکردی تحلیل مفهومی است با تکیه بر تحولات تاریخی. این کار نیازمند بررسی دقیق و تحلیل تاریخی متن هاست و تحول مفهومی در دایره اندیشه سیاسی. این کتاب […]

تفسیرهای جدید از دین و ادعای خلوص، حسن انصاری

تفسیرهای جدید از دین و ادعای خلوص، حسن انصاری

یکی از پیامدهای جریانات اسلام گرایی و احیائی در کشورهای عربی در نیمه سده بیستم تغییر جهانبینی اسلامی در میان اقشار وسیعی از طبقه تحصیلکرده متوسط شهری بود. کسانی مانند حسن البناء، سید قطب، عبد القادر عوده. ابو الاعلی مودودی و ابو الحسن ندوی از نوعی نظام جهان شمول اسلامی سخن می راندند که مبتنی […]

نقد نظریه دکتر سروش درباره رؤیاهای نبوی: ناسازگاریها (۴) ، حسن انصاری

نقد نظریه دکتر سروش درباره رؤیاهای نبوی: ناسازگاریها (4) ، حسن انصاری

اینجا چند نکته توضیحی دیگر را مطرح می کنم تا نشان دهم نظریه دکتر سروش از تناقضات درونی رنج می برد: ۱- به فرض که نظریه دکتر سروش را بپذیریم متن قرآن به مثابه متنی ادبی و با زبانی تاریخی عربی نیازمند نقد و فهمی مبتنی بر متن است و نه خوابگذاری و لو آنکه […]

خواب‌گزاری قرآن یا تعطیل تاریخ ادبیات و علوم ادبی (۲) ، حسن انصاری

خواب‌گزاری قرآن یا تعطیل تاریخ ادبیات و علوم ادبی (2) ، حسن انصاری

آقای دکتر سروش در نظریه رؤیاهای رسولانه تصریح می کند که قرآن حاصل رؤیاهای پیامبر است. همچنین ایشان معتقدند متن قرآن حاصل تألیف شخص پیامبر است و او در حقیقت حاصل رؤیاهای خود را به زبان آورده و آن را به شکل یک متن تدوین، بیان و به نظم کشیده است. از دیگر سو، آقای […]

از فهمی تاریخی تا فهمی تئولوژیک (۳) ، حسن انصاری

از فهمی تاریخی تا فهمی تئولوژیک (3) ، حسن انصاری

من معتقدم در نظریه آقای دکتر سروش درباره رؤیایی بودن وحی پیامبر یکی از مشکلات اساسی عدم توجه به دستاوردهای مطالعات تاریخی و به کلی نادیده گرفتن آن نوع مطالعات است. نمونه آن در نوشته اخیر ایشان دیده می شود که لازم دیدم در حاشیه بحث خود درباره نظریه یاد شده مختصری درباره اش اینجا […]

نقد نظریه دکتر سروش درباره وحی (۱) ، حسن انصاری

نقد نظریه دکتر سروش درباره وحی (۱) ، حسن انصاری

در سلسله مقالاتی به بحث درباره نظریه دکتر سروش در خصوص ماهیت وحی و رؤیایی بودن وحی نبوی خواهیم پرداخت. نکاتی که در طول این مقالات تفصیلاً بحث خواهد شد بر این شمار است: ۱- لب سخن من این است که نهایت تلاش آقای دکتر سروش در این نظریه بحث از زبان قرآن است و […]