تفاوت‌های رفتاری فقرا و اغنیا

تفاوت‌های رفتاری فقرا و اغنیا

به‌نظر می‌رسد فقر آتشی خانمانسوز میان خانواده‌ها، محله‌ها، روستاها، شهرها و تمام کشورها است که از نسلی به نسل دیگر کشیده می‌شود و افراد را در گودال‌های اجتماعی-اقتصادی رها می‌کند، گودال‌هایی که امکان بالا آمدن از آنها گاه غیرممکن است. محققان دریافته‌اند که رابطه‌‌ای میان فقر و رفتارهای مشکل‌ساز همچون مدیریت مالی ضعیف و تولید کمتر وجود دارد. یکی از مهم‌ترین سوالاتی که در این حوزه مطرح می‌شود آن است که چه عاملی باعث می‌شود تا فرد فقیر، فقیر باقی بماند یا نتواند از دام فقر خارج شود؟ ادامه مطلب “تفاوت‌های رفتاری فقرا و اغنیا”

نقد و بررسی «فلسفه در دادگاه ایدئولوژی» اثر رضا داوری اردکانی

نقد و بررسی «فلسفه در دادگاه ایدئولوژی» اثر رضا داوری اردکانی

رضا داوری اردکانی با اتهاماتی از جمله نظریه‌پردازی برای خشونت، ضدیت با حقوق بشر، آزادی، علم، تجدد و غیره مواجه بوده است. او در کتاب «فلسفه در دادگاه ایدئولوژی» سعی دارد نشان دهد که این اتهام‌ها بی‌اساس هستند و در واقع او فیلسوفی واقعی است و نه آلت دست قدرت. عنوان این کتاب هم در واقع باید «داوری اردکانی در دادگاه برخی روشنفکران ایرانی» می‌بود که نویسنده ترجیح داده به جای «رضا داوری اردکانی» از واژه فلسفه و به جای «برخی روشنفکران ایرانی» از واژه ایدئولوژی استفاده کند. او در مقدمه کتاب خاطرنشان می‌کند «در این نوشته‌ها گرچه دفاع از خود ظاهرتر است، اما در حقیقت از فلسفه دفاع شده است» (ص ۹) ولی با خواندن کتاب، خواننده در می‌یابد که این کتاب ربط چندانی به فلسفه ندارد و همان «دفاع از خود» اساس این کتاب را تشکیل می‌دهد، به استثنای یک فصل که او در آن فصل به کتاب «چرندیات پست مدرن» و ماجرای سوکال می‌پردازد.

ادامه مطلب “نقد و بررسی «فلسفه در دادگاه ایدئولوژی» اثر رضا داوری اردکانی”

کتاب صوتی کلیدهای پرورش هوش اخلاقی در کودکان و نوجوانان

کتاب صوتی کلیدهای پرورش هوش اخلاقی در کودکان و نوجوانان

نویسنده به هفت فضیلت اساسی اشاره می‌کند که پایه های اخلاقیت و انسانیت هستند و عبارتند از همدلی، وجدان، خویشتن‌داری، احترام به دیگران، مهربانی، بردباری و انصاف. او نقش خانواده را در پرورش فرزندان بر اساس این فضایل بسیار مهم می‌داند و معتقد است اولین الگوهای کودکان، والدین هستند.
ادامه مطلب “کتاب صوتی کلیدهای پرورش هوش اخلاقی در کودکان و نوجوانان”

ماجرای من و کلاسهای فلسفه

ماجرای من و کلاسهای فلسفه

تذکر: پیشاپیش تاکید می کنم که این متن در صدد بیان مطلق نیست بلکه وضعیت اکثری دانشگاه ها و اساتید را مد نظر دارد

امروز ۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۴ که مشغول تدریس  کتاب بدایه الحکمه برای دانشجویان فلسفه در مقطع کارشناسی بودم.داشتم احکام سلبی وجود را درس میدادم. در اواخر کلاس بحث به اینجا رسید که این ترم زیاد درس دادیم و صد صفحه جلو رفتیم  لذا بهتر است که کلاسها را برای فرجه امتحانی زودتر تعطیل کنیم. من در پاسخ گفتم که نه باید بیشتر جلو بریم و هنوز خیلی زود است که تعطیل کنیم. یکی از دانشجویان گفت: چه تفاوتی دارد که مثلا بیست صفحه دیگر بخوانیم. ما که این صد صفحه را خواندیم برایمان هیچ سؤالی طرح نشده گیرم که بیست صفحه ی دیگر بخوانیم! ادامه مطلب “ماجرای من و کلاسهای فلسفه”

چرا نخبه ها می روند و نمی آیند ؛ به جای اینکه بروند و بیایند

چرا نخبه ها می روند و نمی آیند ؛ به جای اینکه بروند و بیایند

برای اینکه بحث ما برای مخاطبان‌، بیش‌تر قابل فهم شود، از یک اتوپیایی آغاز می‌کنیم که رایج است؛ هم بین عوام هم بین نخبگان و آن شیفتگی‌ست بر مبنای یک باور چندین قرنی که یک کشورهایی تولید‌گر نخبه هستند و نخبه‌گرا و یک کشورهایی هرگز نخبه‌پرور نبوده‌اند و نیستند. برای نمونه می شود از شیفتگی نخبگان ما به فرانسه و آلمان نام برد که در برابر سرخوردگی استوار و تاریخی ما نسبت به ایران وجود دارد. چه تفاوت‌هایی وجود دارد میان کشورهایی که نخبه‌پرور می‌شود و کشورهایی که این ویژگی در آن‌ها روشن و قابل لمس نیست؟ ادامه مطلب “چرا نخبه ها می روند و نمی آیند ؛ به جای اینکه بروند و بیایند”

«خوب» و «بد» منتقد فیلم در ورطه ی فلسفه

«خوب» و «بد» منتقد فیلم در ورطه ی فلسفه

هدف از این نوشته انکار منطقی وجود هر گونه معیار عینی برای صدور ارزش داوری های زیباشناختی به ویژه در عرصه ی سینما است. این گفته ابدا به معنای انکار وجود هر گونه معیاری نیست؛ هدف این نوشته صرفا نمایاندن سرشت ذهنی، و یا به عبارتی شخصی این گونه معیارهاست. تنها در پس زمینه و در رابطه با فرهنگ، پیش داوری ها و علقه های مکتبی شخص منتقد است که دوربین-رو-دست «زیبا» و یا «مستهجن» به نظر می رسد. و این در حالیست که  منتقد تلویحا اقتدار نظری خود را مرهون عقلانی و استدلالی بودن—و بدین طریق عینی بودن—ارزش داوری های خود می داند و طبعا هر ادعایی مبنی بر «شخصی» بودن  اظهار نظر هایش را نوعی توهین تلقی خواهد کرد. ادامه مطلب “«خوب» و «بد» منتقد فیلم در ورطه ی فلسفه”

درباره‌ی رمان ، گفت‌گو الفیا با مصطفی ملکیان

درباره‌ی رمان ، گفت‌گو با مصطفی ملکیان

گفتگوی الفیا با مصطفی ملکیان، نویسنده، مترجم، فیلسوف و روشنفکر معناگرای ایرانی در یک عصر پنجشنبه‌ی بهاری در دفتر او انجام شد. مثل همیشه نقطه‌ی جذاب در بیان ملکیان، دسته‌بندی و نظم‌دهی مفاهیم و نظریات توسط اوست. امری که همانقدر که برای منتقدان ملکیان سهل می‌نماید ممتنع نیز هست. ملکیان در این گفتگو ترکیبی از تعاریف، نظریات، کارکردها و سلایق شخصی خود در درباره‌ی رمان را ارائه کرده است. درباره‌ی ملکیان از هرچه بگذریم، از فضائل اخلاقی او نمی توان گذشت. ما نیز همچون همه‌ی تجربه‌های قبلی‌مان در مواجهه با مصطفی ملکیان از حسن خلق او بهره بردیم و به زیست اخلاقی‌اش غبطه خوردیم.

ادامه مطلب “درباره‌ی رمان ، گفت‌گو الفیا با مصطفی ملکیان”

هله برخیز و گُشا دامن عشق

پرسش پیش روی این مقال این است که در دنیای مدرنِ راز زدایی شده‌ای که علم و دین متواضع گشته‌اند، سراغ گرفتن از یقینِ خلل‌ناپذیر بسیار دشوار می‌نماید، انسان خود را بسی بیش از گذشته مختار و حق‌مدار قلمداد می‌کند و نه تنها وسایل و غایات این جهان برای او دگرگون گشته، بل تصوّرات و تصدیقات نوینی پیش چشم دارد، و از طرف دیگر، با تحول درک بشر از کیهان‌شناسی، فضا بر متافیزیک ستبر و پیچیده افلاطونی سخت تنگ آمده، چگونه می‌توان سلوکی معنوی و عارفانه ترسیم نمود و از مؤلّفات آن سراغ گرفت؟ ادامه مطلب “هله برخیز و گُشا دامن عشق”

درس‌گفتار مراد فرهادپور پیرامون نیهیلیسم

درسگفتار مراد فرهادپور پیرامون نیهیلیسم

نیهیلیسم ، مفهومی است که جدا از دلالت­‌های فلسفی­ و پیچیدگی­‌های نظری­‌اش، در تجربه­‌ی روزمره و شخصی افراد نیز معنادار است. به بیان ساده، و همانطور که نیچه اظهار می­‌کند، می­‌توان نیهیلیسم را بی­‌ارزش شدن ارزش­‌ها تعریف کرد. تقریباً همه­‌ی افراد (حتی اگر اصطلاح نیهیلیسم به گوششان نخورده باشد) به طریقی با تجربه­‌ی بی­‌معنایی و تزلزل نظام­‌های ارزشی­‌شان رویارو می­‌شوند. نسل­‌های پیشین، همواره از به محاق رفتن ارزش­‌ها و راه و رسم گذشته دم می­‌زنند، اینکه چطور چیزهای «باارزش» گذشته از دست رفته­‌اند و معنای خود را از دست داده­‌اند و دیگر اخلاق وجود ندارد و جوانان گستاخ شده­‌اند و… . در واقع هر نسلی در قبال نسل­‌های پس از خود و در قبال وضعیت فعلی ارزش­‌ها چنین احساسی دارد. یا آنطور که زوپانچیچ اشاره می­‌کند، این اصلاً خصلت ارزش­‌هاست که همواره دچار بحران باشند.[۱]
اتمیزه­‌شدن افراد، سرد شدن روابط، دخالت نیروهای انتزاعی (دولت و سرمایه) در حیات شخصی­ انسان­‌ها، شکاف نسل­‌ها، ازدست رفتن ارزش­‌ها و راه و رسم گذشته، همگی نمونه­‌هایی از تجربه­‌ی نیهیلیسم در مفهوم فراگیر کلمه هستند، و بدین ترتیب با مفهومی انتزاعی سروکار داریم که باید برای بخشیدن تعین بیشتر به آن، مباحث تاریخی و فلسفی در خصوص نیهیلیسم را مطرح کرد؛ خواست قدرت، تبارشناسی اخلاق (نیچه)، کوتاهترین سایه (زوپانچیچ)، نیچه و فلسفه (دلوز)، ازجمله متونی هستند که در این جلسات به آن­ها خواهیم پرداخت و بحث درباره­‌ی نیهیلیسم را از رهگذر آن­ها پیش می­‌کشیم. ادامه مطلب “درس‌گفتار مراد فرهادپور پیرامون نیهیلیسم”

درس‎گفتار حقیقت و روش گادامر از دکتر سیدمحمدرضا بهشتی

درس‎گفتار حقیقت و روش گادامر از دكتر سيدمحمدرضا بهشتی

هانس-گئورگ گادامر (زادهٔ ۱۱ فوریه ۱۹۰۰ – درگذشتهٔ ۱۳ مارس ۲۰۰۲) فیلسوف برجستهٔ آلمانی در سنت قاره‌ای و نویسندهٔ اثر مشهور حقیقت و روش (۱۹۶۰) بود. گادامر در ماربورگ به دنیا آمد. پدرش شیمیدان بود. او بعدها در فرایبورگ با هایدگر آشنا شد. در آن زمان هایدگر دانشجو بود و هنوز به سمت استادی دانشگاه درنیامده بود.

گادامر از پیشگامان هرمنوتیک فلسفی است. آن زمان که شلایرماخر به شیوه‌ای تأثیر گرفته از کانت رسالت هرمنوتیک را از تعیین دستورالعمل‌هایی برای فهم به کشف شرایط عامی که اساساً فهم را امکان‌پذیر می‌سازد تغییر داد تصوری تازه از هرمنوتیک حاصل شد.

گادامر هرمنوتیک را فلسفی کرد و آن را به کمال رساند. او آن را از نظریه ادبی جدا کرد. اگر نظریه ادبی را به قاعده درآوردن تاویل به مفهومی عام از ادبیات باشد در این صورت هرمنوتیک گادامر نظری یا نظرپردازانه نیست. ادامه مطلب “درس‎گفتار حقیقت و روش گادامر از دکتر سیدمحمدرضا بهشتی”