معرفی کتاب انسان خردمند اثر یووال نوح هراری

هفتاد هزار سال پیش گونه ی انسان خردمند  همچون آواره ای مهجور در علفزار های آفریقا تنها به خود مشغول بود . اما امروز او می تواند بر جهانی حکمرانی کند .چگونه موجودی ” بی اهمیت ”  که از راه خوردن حشرات و پس مانده ی لاشه های شکار شده ی گوشتخواران بزرگ روزگار می گذراند ، فرمانروای عالم و خدایگونه شد ؟

ادامه مطلب “معرفی کتاب انسان خردمند اثر یووال نوح هراری”

معرفی جدیدترین شماره «اطلاعات حکمت و معرفت»

معرفی جدیدترین شماره «اطلاعات حکمت و معرفت»

 پیش از این دو شماره دیگر با موضوع اخلاق فضیلت در این ماهنامه منتشر شده بود. مهدی اخوان دبیر این شماره در معرفی اخلاق فضیلت چنین نگاشته است: «اخلاق فضیلت در یونان باستان آغاز و پس از دوره فترت خود در دوره مدرن، در نیمه دوم قرن بیستم با پیش‌کشیدن «احوال» درونی فاعل درعوض نگریستن فعل او در تبیین «امر اخلاقی» احیا شده و ادعای برتری می‌کند.

به زعم فضیلت‌گرایان فعل اخلاقی هر چند به جهت بیرونی پسندیده باشد اما این شرط اصلی و معیار محوری «خوب دانستن» آن نیست بلکه «حال»/ انگیزش/ نیّت [تعابیر روان‌شناختی] و به زبان اخلاق، فضیلت یا رذیلتی که در پس و پشت آن فعل (و از منظر ناظر پنهان) است مؤلفه تعیین کننده «خوب/حَسَن» بودن آن عمل است.» دبیر این مجموعه در ادامه مهم­ترین مسئله این حوزه را ربط و نسبت این مفاهیم با هم برشمرده است. به این معنا که «مفاهیم مهم نظریه‌های رقیب، یعنی «فایده»، «وظیفه» و «فضیلت»، کدام‌یک دیگری را تعیین می‌کند و مقدم است. و به تعبیری دیگر کدام‌ یک بر دیگری مبتنی است، کدام اصل و کدام تکمیل‌کننده است.

ادامه مطلب “معرفی جدیدترین شماره «اطلاعات حکمت و معرفت»”

مصاحبه اروین یالوم با مجله آتلانتیک در بستر بیماری

مصاحبه اروین یالوم با مجله آتلانتیک در بستر بیماری

آنها که اهل مطالعه هستند، «اروین یالوم» را کم و بیش می‌شناسند، بواسطه‌ی اینکه اکثر کتاب‌های او به فارسی ترجمه شده‌اند. معروفترین کتاب‌اش برای غیر روانشناس‌ها «وقتی نیچه گریست» است در حالی‌که برای روانشناس‌ها، او دو کتاب درسی بسیار تاثیرگذار دارد، یکی «رواندرمانی اگزیستانسیال» و دیگری «رواندرمانی گروهی». اما مهمترین دلیلی که موجب شده اروین یالوم در چند سال اخیر مورد توجه رسانه‌ها قرار گیرد، موضوع یکی از کتاب‌های او با عنوان «خیره به خورشید» است که درباره‌ی اضطراب مرگ نوشته شده است. او در این کتاب اشاره دارد که آدم‌ها به دو چیز نمی‌توانند مستقیماً خیره شوند؛ یکی به خورشید و دیگری به مرگ، و در این کتاب توضیح می‌دهد که چطور می‌شود با این اضطراب مرگ کنار آمد. ادامه مطلب “مصاحبه اروین یالوم با مجله آتلانتیک در بستر بیماری”

نقدی بر مواضع توطئه‌اندیشانه در آسیب‌شناسی عزاداری

نقدی بر مواضع توطئه‌اندیشانه در آسیب‌شناسی عزاداری

🔻یک.
«انگلوفوبیا» (Anglophobia) اصطلاحاً‌ به نوعی مواجهه‌ی روانی ـ ذهنی مبتنی بر ترس از انگلستان، سیاست‌ها و مردمش گفته می‌شود؛ برداشتی ذهنی که انگلیسی‌ها را به‌مثابه‌ی هدایت‌کنندگان اصلی و پشت پرده‌ی جهان تصور می‌کند و در بسیاری از وقایع اجتماعی و فرهنگی و سیاسی دنبال ردپای دخالت آن‌هاست.
در کشورهایی که روزگاری مستعمره‌ی بریتانیا بوده‌اند (نظیر عراق) این تفکر زمینه‌ی قبول و رواج بالایی دارد. در ایران نیز گرچه سابقه‌ی مستعمراتی نداشته، اما دخالت‌های دولت انگلیس در سیاست این کشور به‌ویژه از عهد قاجار به بعد، زمینه‌ساز شکل‌گیری و رشد فرهنگ انگلوفوبیا شده است. فرهنگی که هم در بین عوام و هم در بین نخبگان هنوز هم هوادارانی دارد. ادامه مطلب “نقدی بر مواضع توطئه‌اندیشانه در آسیب‌شناسی عزاداری”

ارسطو، آکویناس، دکارت و کانت در مورد «رنج حیوانات» چگونه می‌اندیشند؟

ارسطو، آکویناس، دکارت و کانت در مورد «رنج حیوانات» چگونه می‌اندیشند؟

۴۰ سال پیش «پیتر سینگر» کتابی با عنوان «آزادی حیوانات» نوشت؛ این کتاب آغازی برای «بازبینی روابط بین انسان و حیوان» و نقدی اخلاقی بر «دامداری صنعتی» بود. خانواده سینگر که اصالتاً اتریشی بودند، در زمان به قدرت رسیدن نازی ها، اتریش را به مقصد استرالیا ترک کردند و سینگر در شهر ملبورن استرالیا به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایی و دانشگاهی خود را در رشته فلسفه همانجا ادامه داد. او سپس در انگلستان تحصیلاتش را تکمیل کرد و از آن زمان در دانشگاه های استرالیا و امریکا مشغول تدریس بوده است. او در حال حاضر استاد اخلاق زیستی دانشگاه پرینستون امریکا است. سینگر از جمله افراد پیرو مکتب «فایده گرایی» است. به تعبیر بسیار ساده، «فایده گرا» شخصی است که نتیجه اعمال انسان ها در بررسی های اخلاقی برایش اصالت دارد. در صورتی که نتیجه مطلوب باشد، آن عمل صحیح است و در غیر این صورت آن عمل قابل دفاع نیست.

ادامه مطلب “ارسطو، آکویناس، دکارت و کانت در مورد «رنج حیوانات» چگونه می‌اندیشند؟”

نقدی بر نگاه مصطفی ملکیان به تطورات اندیشگی در قرآن

نقدی بر نگاه مصطفی ملکیان به تطورات اندیشگی در قرآن

در قرآن تطور اندیشگی نیست، تطور بیانی است.

ادامه مطلب “نقدی بر نگاه مصطفی ملکیان به تطورات اندیشگی در قرآن”

نمونه هایی از تطورات اندیشگی در قرآن

نمونه هایی از تطورات اندیشگی در قرآن

مصطفی ملکیان: موردی که در قرآن به خاطر تقدیم و تأخیر مشکل به وجود می‌آید مشکل تطورات اندیشگی قرآن است. بعضی می‌گویند اصلاً در قرآن تطورات اندیشگی وجود ندارد و سخن خدا را از روز اول تا روز آخر یک سخن بوده. معلوم نیست در قرآن اول این اندیشه گفته شده بعد آن اندیشه، یا اول آن اندیشه گفته شده و بعد این اندیشه. با فرض اینکه این تطورات اندیشگی در قرآن وجود دارد ما نمی‌دانیم آخرین اندیشه‌ی قرآن کدام مورد است. کتاب‌های یک متفکر را زمان‌بندی می‌کنند تا بفهمند این کتاب‌ها را کی نوشته تا آخرین کتاب را آرای او بدانند. اگر ترتیب این کتاب‌ها به هم بخورد شما نمی‌دانید آخرین رای شخص چه بوده است. ادامه مطلب “نمونه هایی از تطورات اندیشگی در قرآن”

سخنرانی مهدی نسرین با عنوان «مروری بر مقاله «تقویت نظریه‌ها» اثر هیلاری پاتنم»

سخنرانی مهدی نسرین با عنوان «مروری بر مقاله «تقویت نظریه‌ها» اثر هیلاری پاتنم»

در مقاله «تقویت نظریه‌ها» هیلاری پاتنم به نقد آرای پوپر درباره روش‌شناسی علمی می‌پردازد. وی دیدگاه پوپر درباره استقراء را تبیین و سپس آن را نقد می کنند. به اعتقاد پوپر اگر چه دانشمندان از استقراء استفاده نمی‌کنند، اما نظریه های علمی می‌توانند از راه استقراء تقویت شوند. بدین سان پوپر، نظرگاه خاصی درباره استقراء دارد و تا اندازه ای نقش آن را در علم می‌پذیرد.

ادامه مطلب “سخنرانی مهدی نسرین با عنوان «مروری بر مقاله «تقویت نظریه‌ها» اثر هیلاری پاتنم»”

درس‌گفتار «جبر و اختیار» از کاوه بهبهانی

درس‌گفتار «جبر و اختیار» از کاوه بهبهانی

آدمی موجودی مختار است یا مجبور؟ آنچه می‌کنیم را خود از سر ارادۀ آزاد برمی‌گزینیم یا مقدّر است که چنان کنیم؟ آیا ما لعبتکانی هستیم که لعبت‌باز چیره‌دستی ما را به بازی گرفته است؟ هزاران سال است که اندیشمندان به پرسش‌هایی ازاین‌دست می‌پردازند. در دورۀ «جبر و اختیار» نگاهی خواهیم انداخت به نظریه‌های گوناگونی که از عهد باستان تاکنون در پاسخ به این پرسش داده‌شده است. هرچند مباحثی که در این دوره طرح خواهند شد کاملاً فنی و نظری و صلب و سَردند آشنایی با این مباحث بر توان سنجشگرانۀ تفکر خواهد افزود و مخاطب از رهگذر رویارویی با شماری از هوشمندانه‌ترین پاسخ‌ها به یکی از مسائل دانه‌درشت فلسفی فرایند فلسفه‌ورزی را بیشتر خواد شناخت.

ادامه مطلب “درس‌گفتار «جبر و اختیار» از کاوه بهبهانی”

به سوی شادکامی ماندگار

به سوی شادكامی ماندگار

هنگام تجسم یک روز شاد و یا یک زندگی شاد، چه تصاویری به ذهن می‌آید؟  این تصاویر در نظر بعضی افراد ممکن است غذا خوردن با دوستان و یا اعضای خانواده، زمانیکه در کنار همند، می‌خندند، داستان می‌گویند و سرشار از احساس محبت هستند، باشد. دیگران ممکن است شادکامی را در تحقق بخشیدن به اهداف مهم و بالیدن به انجام کاری به نحو احسن بدانند. و همچنان در نزد بعضی افراد شادکامی ممکن است پیامد فرعی انجام اعمال نیک باشد، مثلا کمک به دیگران و باور به اینکه جهان به سبب آن، مکانی بهتر خواهد بود. اگر درباره اینکه چه چیزی آنان را به شادکامی می‌رساند اختلاف فراوان دارند، اکثریت قاطع ساکنان کشور آمریکا شادکامی را یکی از اصلی‌ترین اهداف زندگی خود می‌دانند (Diener,suh,smith,&shao,1995). ادامه مطلب “به سوی شادکامی ماندگار”