انتشار ترجمه فارسی کتاب «آزادی حیوانات» اثر پیتر سینگر

انتشار ترجمه فارسی کتاب «آزادی حیوانات» اثر پیتر سینگر
انتشار ترجمه فارسی کتاب «آزادی حیوانات» اثر پیتر سینگر
۵ (۱۰۰%) ۱ vote

کتاب آزادی حیوانات (Animal Liberation) اثر فیلسوف و اخلاقدان شهیر استرالیایی، پیتر سینگر، برای نخستین بار در سال ۱۹۷۵ منتشر، و از آن زمان تاکنون با ویراستهای مختلف و جدیدی به اَشکال متفاوت مورد تجدید چاپ قرار گرفته است. این کتاب تاکنون به بیست زبان دنیا ترجمه شده است، که ترجمۀ فارسی اثر بیست و یکمین زبانی محسوب می‌شود که این اثر بدان برگردانده شده است. نشریۀ تایم در سال ۲۰۱۱ کتاب آزادی حیوانات را در بین فهرستِ ۱۰۰ اثر غیرادبیِ همۀ دوران قرار داد. سینگر در این اثر خود، با متداول ساختن اصطلاح «گونه‌پرستی» (speciesism)، به استدلال علیه شیوه‌هایی می‌پردازد که انسانها به انحاء مختلف حیوانات را مورد سوءاستفاده قرار داده و از آنها بهره کشی می کنند. مطابق استدلال سینگر در مقام یک فیلسوف فایده باور (utilitarian) در کتاب آزادی حیوانات، هر موجودی که «توانایی احساس درد و رنج» را داشته باشد و یا به تعبیری «حساس» (sentience) باشد واجد «منافع» (interest) تلقی شده و برما انسانهاست که به حکم اخلاق، منافعِ آن موجود را درست به اندازۀ منافع هر موجودِ ذی‌نفعِ دیگری، از جمله منافعِ گونه های انسانی خودمان، به شمار آورده و بدانها احترام بگذاریم. ازاینرو، کمتر به شمار آوردن، یا اصلا به شمار نیاوردنِ منافعِ گونه‌های دیگر شکل ناموجهی از تبعیض خواهد بود که سینگر به پیروی از ریچارد رایدر (Richard Ryder)، آنرا «گونه پرستی» می خواند و منطقِ نهفته در پشت آنرا مشابه منطق «نژادپرستی» (racism) و «جنسیت پرستی» (sexism) می داند. وی در این کتاب به برملا ساختن چندین رویۀ اساسی و مهمی می پردازد که ما انسانها با چنین گرایشِ ناموجهی به شکلی نظام مند حیوانات را بدون درنظر گرفتنِ منافعشان مورد سوءاستفاده قرار می دهیم: رویه هایی همچون «دامداری صنعتی» (factory farming) یا استفاده از حیوانات برای خوراک و پوشاک، «استفاده از حیوانات در امر آزمایش». نهایتا ازنظر وی، برما انسانهاست که با ترک این رویه ها و ترک رژیم گوشت خواری و انتخاب گیاهخواری هم مانع از درد و رنجِ بیهودۀ انبوه حیوانات شویم هم بواسطۀ ترک «دامداری صنعتی» به عنوان عامل اصلی گرمایش زمین و آلودگیِ هوا و آبها باعث نجات طبیعت و محیط زیست شده و هم اینکه با افزایش میزان غذاهای گیاهی بواسطۀ حذف دامداری به عنوان منبع اصلیِ مصرف خوراک گیاهی، فقر جهانی را ریشه کن کنیم.

دربارۀ ترجمه:

نسخۀ فارسی کتاب ترجمه و پژوهشی است از بهنام خداپناه که توسط نشر ققنوس منتشر گردیده است. در مقدمۀ مترجم دربارۀ ترجمه آمده است:

“ترجمۀ حاضر در ابتدا بر اساس نسخۀ سال ۲۰۰۲ کتاب با مشخصاتِ ذیل صورت گرفت:

“Animal Liberation,” By: Peter Singer. HarperCollins (2002), 356 pages.

اما، پس از آن، دو نسخۀ جدیدترِ کتاب منتشره به سال ۲۰۱۵، که هر دو نسخه هایی از ناشرانی الکترونیکی بودند، به دستم رسید که سپس ترجمه ها را مطابقِ این نسخه های جدیدتر، مطابقت و بروزرسانی کردم:

“Animal Liberation,” By: Peter Singer. Vintage Digital (2015), 336 pages.

“Animal Liberation,” By: Peter Singer. Open Road Integrated Media, Inc. (2015), 484 pages.

به لحاظ محتوایی، تفاوتی بین متنِ نسخۀ سال ۲۰۰۲ با نسخه های اخیر وجود نداشت. تفاوتها تنها مربوط بودند به پیشگفتارها و مقدمه هایی که در ابتدای کتاب آمده اند، و برخی نکات و مواردِ تکمیلی تری همچون زندگی نامۀ نویسنده و مواردی از این دست. بر همین اساس، مقدمه ها و پیشگفتارهایی را که در نسخۀ سال ۲۰۰۲ نبودند اما در نسخه های سال ۲۰۱۵ آمده بودند به ابتدای ترجمه اضافه کردم، زیرا بسیاری از آنها حاوی اطلاعاتِ بروزرسانی شده ای راجع به محتوای کتاب بودند.”

همچنین مترجم در مقدمه ای مجزا در ابتدای کتاب به بررسی جایگاهِ حیوانات در ایران و همچنین نظامِ حقوقیِ ایران پرداخته و برخی از رویه های مغفول و سیستماتیکِ حیوان آزاری را بر اساس مستندات مورد نقد و بررسی قرار داده است: مواردی همچون سگ کشی ها توسط مراکز دولتی و شهرداریها.

علاوه بر پیشگفتارهای مختلف کتاب که در ترجمۀ فارسی آمده است، پیشگفتارِ اختصاصیِ نویسنده به مناسبت ترجمۀ فارسیِ اثر، پیشگفتار نویسنده به مناسبت چهلمین سال انتشار اثر و همچنین مقدمه ای به قلم یووال نوح هِراری نویسنده کتاب معروف اندیشه ورز (Sapiens) نیز در ترجمۀ فارسی به چشم می خورد.

استدلال اصلی اثر:

پیتر سینگر پیشگفتار سال ۱۹۷۵ را اینگونه آغاز می کند:

“این کتاب دربارۀ خودکامگیِ انسان نسبت به حیوانات است. این خودکامگی از دورانِ گذشته تاکنون همچنان باعث وسعتی از درد و رنجی میشود که تنها میتوان آنرا با درد و رنجی مقایسه کرد که از قرنها خودکامگیِ سفیدپوستان بر سیاهپوستان ناشی شده است. نزاع علیه این خودکامگی نزاعی است به اهمیتِ هر مسئلۀ اخلاقی و اجتماعی یی که در سالهای اخیر بر سر آن مبارزه صورت گرفته است.”

مطابق استدلال سینگر در مقام یک فیلسوف فایده‌باور در کتاب آزادی حیوانات، هر موجودی که «توانایی احساس درد و رنج» را داشته باشد و یا به تعبیری «حساس» (sentient) باشد واجد «منافع» (interests) تلقی شده و برما انسانهاست که به حکم اخلاق، منافعِ آن موجود را درست به اندازۀ منافع هر موجودِ ذی‌نفعِ دیگری، از جمله منافعِ گونه‌های انسانیِ خودمان، به شمار آورده و بدانها احترام بگذاریم. از نظر سینگر، «دردْ درد است، و از اهمیتِ پیشگیری از درد و رنجِ غیرضروری به این خاطر که موجودی که رنج میکشد عضوی از گونۀ ما نیست کاسته نمی شود». ازاینرو، کمتر به شمار آوردن، یا اصلا به شمار نیاوردنِ منافعِ گونه‌های دیگر شکل ناموجهی از تبعیض خواهد بود که وی به پیروی از ریچارد رایدر، آنرا «گونه‌پرستی» می‌خواند و منطقِ نهفته در پَسِ آنرا مشابه منطق «نژادپرستی» و «جنسیت پرستی» می‌داند:

“نژادپرستها، زمانیکه میان منافع طبقۀ خود و منافعِ افرادی از نژادهای دیگر تصادمی بوجود می آید، با در نظر گرفتن ارزش بیشتری برای منافعِ اعضای نژاد خود اصل برابری را نقض میکنند. جنسیت پرستان نیز اصل برابری را با طرفداری از منافعِ جنسیّتِ خود نقض میکنند. به همین ترتیب، گونه پرستان نیز اجازه میدهند که منافعِ گونه های مختص به خودشان بیشترِ منافعِ اعضای گونه های دیگر را پایمال کند. هر یک از این موارد الگوی مشابهی دارند.”

وی منظور خود از «اصل برابری» را اینگونه شرح می‌دهد:

“اصل برابریِ انسانی توصیفی از یک برابری واقعی منتسب به انسانها نیست: بلکه چنین اصلی عبارتست از توصیه به اینکه ما باید با انسانها چگونه رفتار کنیم.”

به این معنا که وقتی که گفته می شود انسانها برابرند، این نه به معنای آن است که انسانها عملا از تواناییهای یکسانی برخوردارند، مثلا اینطور نیست که همۀ انسانها از ضریب هوشیِ یکسانی برخوردار باشند، بلکه منظور این است که به منافع انسانها، صرفنظر از نژاد، جنس، طبقه و …، باید «توجه برابر و یکسانی» داده شود. این مسئله درخصوص «گونه» نیز صادق است و صرفنظر از تعلق یک موجود به گونه ای غیر از گونۀ انسانی، و بر اساس ملاک «حساس» بودن، باید به منافعِ آن موجود نیز توجهی برابر شود.

وی در این کتاب به برملا ساختن چندین رویۀ اساسی و مهمی می‌پردازد که ما انسانها با چنین گرایشِ ناموجهی به شکلی نظام‌مند حیوانات را بدون درنظر گرفتنِ منافعشان مورد سوءاستفاده قرار می‌دهیم: رویه‌هایی همچون «دامداری صنعتی» یا استفاده از حیوانات برای خوراک و پوشاک، «استفاده از حیوانات در امر آزمایش». نهایتا ازنظر وی، برما انسانهاست که با ترک این رویه ها و ترک رژیم گوشت خواری و روی آوردن به گیاهخواری هم مانع از درد و رنجِ بیهودۀ انبوه حیوانات شویم هم بواسطۀ ترک «دامداری صنعتی» به عنوان عامل اصلی گرمایش زمین و آلودگیِ هوا و آبها باعث نجات طبیعت و محیط زیست شده و هم اینکه با افزایش میزان غذاهای گیاهی بواسطۀ حذف دامداری به عنوان مصرف کنندۀ اصلیِ خوراک گیاهی، فقر جهانی را ریشه کن کنیم.

نگاهی اجمالی به فصلهای کتاب:

ترجمۀ فارسی کتاب آزادی حیوانات دارای ساختار ذیل است:

«مقدمۀ مترجم» که شامل عناوین زیر می شود:
ضرورت طرح حقوق حیوانات/ گرایشهای اصلی در زمینۀ حقوق حیوانات / وضعیت حقوق حیوانات در ایران

حیوان آزاری های ما/ چگونه منشاء اثر میشویم؟/ دربارۀ نویسنده/ دربارۀ ترجمه

«پیشگفتار نویسنده به مناسبت ترجمۀ فارسیِ کتاب»

«مقدمه به قلم یووال نوح هِراری»

«پیشگفتارِ نویسنده به مناسبت ویراستِ چهلمین سالگردِ انتشار کتاب»

«پیشگفتارهای ویراستهای ۱۹۷۵، ۱۹۹۰، ۲۰۰۲»

«فصل ۱: همۀ حیوانات برابرند: یا چرا اصلِ اخلاقی یی که برابریِ انسانی بر آن مبتنی است ما را به بسط توجهِ برابر نسبت به حیوانات نیز ملزم میسازد»

«فصل ۲: ابزار پژوهش: مالیاتهای شما موثرند»
سینگر در این فصل به استفاده از حیوانات در امر آزمایش با توصیف انواع آزمایشاتِ روانشناختی، پزشکی، نظامی و علمی گوناگون روی حیوانات مبادرت کرده و براساس گزارشاتِ خودِ همین آزمایشات، اکثر آنها را غیرضرروی و غیراخلاقی دانسته که خودِ این رویه ها را حاکی از نگرشها و تمایلاتِ گونه پرستانۀ آزمایشگران، و همچنین خودِ ما انسانها، می داند.

«فصل ۳: درون دامداریِ صنعتی: یا چه بر سر غذای شما آمد وقتی هنوز یک حیوان بود»
وی در این فصل به توصیف «دامداری صنعتی» یا استفاده از حیوانات برای خوارک اقدام کرده و در کنار آزمایش روی حیوانات، این رویه ها را به عنوان یکی دیگر از رویه های سیستماتیک و نظام مندی توصیف میکند که به اَشکال گوناگون با وارد ساختن درد و رنجی غیرقابل توصیف روی حیوانات «منافع» آنها را پایمال میکنند.

«فصل ۴: گیاهخواری: یا چگونه رنج کمتر و غذای بیشتری با هزینۀ کمتری برای محیطزیست تولید کنیم»
سینگر در این فصل کتاب راهکار عملیِ خود را برای خاتمه بخشیدن به اصلی ترین رویه های گونه پرستانۀ مذکور ذکر میکند: گیاهخواری. از نظر وی، ما با اخذ گیاهخواری هم مانع از درد و رنجِ بیهودۀ انبوه حیوانات میشویم هم بواسطۀ ترک «دامداری صنعتی» به عنوان عامل اصلی گرمایش زمین و آلودگیِ هوا و آبها باعث نجات طبیعت و محیط زیست شده و هم اینکه با افزایش میزان غذاهای گیاهی بواسطۀ حذف دامداری به عنوان مصرف کنندۀ اصلیِ خوراک گیاهی، فقر جهانی را ریشه کن میکنیم.

«فصل ۵: سلطۀ انسان: تاریخچۀ گونه پرستی»
سینگر در این فصل، تاریخچۀ مختصری از گونه پرستی را از زمان کتاب مقدس تا دوران معاصر پیگیری کرده و علیه آن به استدلال می پردازد.

«فصل ۶: گونه پرستی در جهان معاصر: دفاعیه ها، دلیل تراشی ها، و اعتراضات نسبت به آزادیِ حیوانات و پیشرفتهای حاصل آمده در غلبۀ بر آنها»
نهایتا در این فصل نیز اعتراضات مختلف نسبت به آزادی حیوانات را مورد بررسی قرار داده و به ارائۀ گزارشی از پیشرفتهای صورت گرفته در این حوزه در سالیان اخیر اقدام میکند.

.


.

انتشار ترجمه فارسی کتاب «آزادی حیوانات» اثر پیتر سینگر

«آزادی حیوانات»
نویسنده: پیتر سینگر
ترجمه و اضافات: بهنام خداپناه
تعداد صفحات: ۴۸۸
نوبت چاپ: اول
ناشر: ققنوس

.


.

خرید اینترنتی کتاب آزادی حیوانات

.


.

2 نظر برای “انتشار ترجمه فارسی کتاب «آزادی حیوانات» اثر پیتر سینگر

  1. ۱) «حقوق» ، در تحلیل نهایی، یا فراورده ی اجماع بین موجودات «حساس» ناظق(انسان) است و یا فرموده ی یک مرجع نا انسانی، خدا و یا طبیعت.

    ۲) سینگر خداناباور است و نمی تواند به «حق الهی» حیوانات معتقد باشد؛ از دیگر سو، هیچ جای طبیعت درج نشده که «فلان حیوان را نکش». «حق طبیعیِ»، اگر چنین چیزی وجود داشته باشد، هر حیوانیست که برای زنده ماندن دست به هر کنشی بزند.

    ۳) با فرض طرد حق «طبیعی» و «الهی» در مورد حیوانات، تنها گزینه «حق» به منزله ی «قرارداد» ی بین الاذهانی معنا خواهد داشت: دو انسان طی قرار دادی «قول» می دهند که مثلا جان هم دیگر را محترم بشمارند.

    ۴) بدیهی است که هیچ گونه مفاهمه و قراردادی میان انسان و حیوان متصور نیست.

    ۵)پس، حیوانات تا بدانجا «حقی» دارند که انسانها طی قراردادی صرفا تصمیم بگیرند که چنین «حقی» وجود داشته باشد.

    ۶) مفهوم «قرارداد» متضمن اختیار تام طرفین در ورود و یا عدم ورود به «قرارداد» است–اگر چه در مورد فسخ و یا خروج از «قرارداد» ممکن است که این گونه نباشد.

    ۷)کسی که به «حقوق حیوانات» قائل نیست صرفا از اختیار خود مبنی بر عدم ورود به یک «قرارداد اجتماعی» ( «قراردادی» نه چندان ضروری و نه چندان «طبیعی» و نه چندان مسبوق به سابقه در تاریخ طبیعی) استفاده می کند.

    بنابراین

    ۸) کسی که به «حقوق حیوانات» قائل نیست باوری غیر عقلانی ندارد.

    ۱)

    ۳)

  2. با سلام.
    به نظر در این مورد می بایست دیدگاهی عادلانه ارائه داد.
    بعنوان یک حکم کلّی و یک ایده ی پذیرفته شده نزدِ عقلاء، اذیت و آزار حیوانات منافی با حفظ و گرامیداشتِ حقوقِ آنهاست و هرگونه تعدّی و شکنجه دادنِ آنها امری ناپسند و مذموم بشمار می رود.
    منتها مسلمانان عقیده دارند که می توان از گوشتِ حیواناتِ حلال گوشت (گاو، گوسفند و…) خورد.
    گیاهخواران هم بر این عقیده اند که ذبح و کُشتن حیوانات برای تناول ایراد دارد، چون آنها روح دارند و احساس درد می نمایند. البته اینجا سؤالی پیش می آید:
    پس چرا گیاهخواران گیاه را می خورند؟ مگر گیاه روح ندارد و غذای حیوانات نیست؟ اگر آن ستم باشد پس این هم ستم محسوب می شود.
    در هر حال بحث گسترده هست، امّا بطور عام هیچ صاحب خردی موافق با اذیت و آزار و نامهربانی با حیوانات نیست، شاید برخی با جنبه ی ذبحِ آن مشکل داشته باشند، که البته اسلام هم خوردنِ گوشت را واجب ندانسته و در عین حال هر کس خواست می تواند گیاه بخورد و از خوردنِ گوشت پرهیز نماید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *