درس‌گفتارهای عدالت، مایکل سندل ، دانشگاه هاروارد با زیرنویس فارسی

درس‌گفتارهای عدالت، مایکل سندل ، دانشگاه هاروارد با زیرنویس فارسی
Print Friendly
درس‌گفتارهای عدالت، مایکل سندل ، دانشگاه هاروارد با زیرنویس فارسی
۴٫۴ (۸۸%) ۱۰ votes

درس‌گفتارهای عدالت همراه با مایکل سندل
Justice with Michael Sandel

.


.

جلسه اول: جنبه اخلاقی قتل

اگر شما در برابر یکی از دو انتخاب زیر قرار بگیرید چه می کنید؟
۱- یک نفر را بکشید و جان پنج نفر دیگر را نجات دهید
۲- هیچ کاری نکنید حتی اگر بدانید آن پنج نفر جلوی چشمتان می‌میرند.

چه می کنید؟ کار درست چیست؟ مایکل سندل، استاد دانشگاه هاروارد، درس اخلاق خود را با طرح این موقعیت فرضی شروع می‌کند. بعد از اینکه اکثریت دانشجویان رای به کشتن یک نفر برای نجاتِ پنج نفر دیگر دادند، سندل سه مثال مشابه و پیچیده اخلاقی را مطرح می‌کند. هر کدام ازمثال‌ها به طرز ماهرانه‌ای تصمیم‌گیری را سخت‌تر می‌کنند. وقتی که دانشجویان به دفاع از انتخاب‌های متناقض می‌پردازند، روشن می‌شود که فرضیاتی که در پشت تصمیمات ما قرار دارد اغلب تناقض دارند و سوال اینکه چه چیزی درست است و چه چیز غلط است همیشه سفید و سیاه نیست.

.


.

جلسه دوم: پرونده قضاییِ آدم خواری

سندل بحث بنیادهایِ فلسفه‌ی فایده‌گراییِ جرمی بنتهام را با طرح یک پرونده‌ی قضایی در قرن نوزدهم شروع می‌کند. چهار نفر از خدمه‌ی یک کشتی غرق شده در این پرونده دخیل هستند. بعد از ۱۸ روز سرگردانی در دریا، کاپیتان تصمیم می‌گیرد که کارگر جوانی را که از همه ضعیف‌تر است بکشد تا دیگران بتوانند از بدن و خون او تغذیه کنند و زنده بمانند. این مثال باعث بحث در کلاس درباره‌ی صدق اخلاقیِ فایده‌گرایی و مشی اصلی آن که “کار درست کاری است که فارغ از آنچه که تولید می‌کند باعث بیشترین خوشنودی برای بیشترین تعداد شود.”

.


.

جلسه سوم: قیمت گذاشتن بر روی زندگی

امروزه کمپانی‌ها و دولت‌ها اغلب منطق فایده‌گرایی جرمی بنتهام را به نام تحلیل هزینه-فایده استفاده می‌کنند. مایکل سندل برخی از پروندهای قضایی معاصر را مطرح می کند که تلاش کرده‌اند با محاسبه هزینه-فایده، ارزش دلاری برای جان انسان تعیین کنند. این پرونده‌ها باعث شدند مخالفت‌های زیادی با منطق فایده‌گرایی (بیشترین شادی برای بیشترین افراد) برانگیخته شود. آیا ما همیشه باید به شادی اکثریت، وزن بیشتری بدهیم حتی اگر اکثریت بیرحم و فرومایه باشند؟ آیا می‌توان همه‌ی ارزش‌ها را با مقیاس مشترکی مثل پول سنجید و مقایسه کرد؟

.


.

جلسه چهارم: چگونه لذت را اندازه بگیریم؟

در این بخش سندل، فیلسوف فایده‌گرا جان استوارت میل را معرفی می کند. میل تلاش کرد تا از فایده‌گرایی در برابر انتقادات دفاع کند. میل معتقد است که جستجوی بیشترین شادی برای بیشترین افراد با حفظ حقوق فردی مغایرتی ندارد و فایده‌گرایی بین لذایذ عالی و پست تمیز قائل می‌شود. میل معتقد است که لذت‌های والاتر همیشه لذت‌هایی هستند که توسط یک اکثریتی که به خوبی آگاه باشند انتخاب می‌شوند. سندل این نظریه را با نمایش قسمت‌هایی از سه نوع بسیار متفاوت از یرنامه‌های سرگرم کتتده آزمایش می‌کند. این برنامه‌ها عبارتند از : اجرای شکسپیر، عامل ترس، و سیمپسونها. دانشجویان درباره‌ی اینکه کدام تجربه لذت والاتری را ایجاد می‌کند و اینکه دفاع میل از فایده‌گرایان موفقیت آمیز بوده است، بحث می‌کنند.

.


.

جلسه پنجم: آزادی انتخاب

سندل مفهوم حقوق فردی را از دیدگاه آزادی گرایان معرفی می کند. با توجه به اینکه در این دیدگاه فقط دولت حداقلی قابل قبول است، آزادی گرایان بحث می کنند که دولت نباید قدرت قانونی برای اعمال در موارد زیر را داشته باشد:
۱-محافظت مردم از خودشان با بستن کمربند ایمنی. ۲-تحمیل کردن ارزشهای اخلاقی تعدادی از مردم بر روی کل جامعه.
۳-بازتوزیع درآمد از طریق گرفتن از ثروتمندان و دادن به فقرا.
سندل ضمن آوردن مثال از بیل گیتس و مایکل جردن به اندیشه ی آزادی گرایان در مورد گرفتن مالیات می پردازد. آزادی گرایان معتقدند گرفتن مالیات به منظور باز توزیع ثروت (گرفتن از ثروتمندان و دادن به فقرا) برابر است با اعمال کار اجباری.

.


.

جلسه ششم: چه کسی مالک من است؟

رابرت نوزیک فیلسوف آزادی‌گرا گرفتن مالیات از افراد ثروتمند برای پرداخت اجاره خانه، سلامت و تحصیلاتِ فقرا را نوعی زورگویی می داند. ابتدا دانشجویان در مورد پدیده ی مالیات گیری به منظور بازتوزیع ثروت بحث می کنند. آیا بیشتر افراد فقیر جامعه برای ادامه زندگی به خدمات اجتماعی نیاز ندارند؟ اگر شما در جامعه ای زندگی می کنید که سیستم مالیات گیری پیشرفته ای دارد آیا ملزم به پرداخت مالیات خود نیستید؟ آیا بسیاری از افراد ثروتمند صرفا به دلیل خوش شانسی یا موقعیت خانوادگی به چنین ثروتی نرسیده اند؟ گروهی از دانشجویان به عنوان تیم آزادی گرایان داوطلب می شوند تا از فلسفه ی آزادی گرایی در مقابل این ایرادات دفاع کنند.

.


.

جلسه هفتم: این زمین متعلق به من است.

فیلسوف بزرگ، جان لاک، معتقد است که تک تک افراد از حق زندگی، آزادی و مالکیت خصوصی برخوردارند و این حقوق از ابتدای امر در “وضع طبیعی” به انسانها داده شده است. از نظر او، “وضع طبیعی” زمانی است که هنوزهیچ گونه دولتی تشکیل نشده و هیچ قانونی وضع نشده است. بر اساس نظریه لاک، حقوق طبیعیِ ما توسط قانون طبیعت، تحت عنوان “مفهوم عقل”، تبیین شده است که می گوید ما نمی‌توانیم این حقوق جداناپذیر را از دیگری سلب یا به دیگری واگذار کنیم.

.


.

جلسه هشتم: رضایتِ فرد بالغ

اگر همه ما از حقوق جداناپذیرِ زندگی، آزادی و مالکیت خصوصی برخوردار هستیم، پس چگونه یک دولت قادر خواهد بود قوانین مالیاتی را که توسط نمایندگان یک اکثریت محض تصویب شده است، اجرا کند؟ آیا مصداق این نیست که مال مردم را بدون رضایتشان از آنها بستانیم؟ پاسخ لاک این است که ما وقتی می پذیریم در یک جامعه زندگی کنیم، به گونه‌ای “رضایت ضمنیِ” خود را برای پیروی از قوانین مالیاتی اذعان کرده‌ایم.

.


.

جلسه نهم: سلاح‌های اجاره‌ای

در دوران جنگ داخلی آمریکا، مردانی که اسمشان در قرعه کشی برای جنگ در آمده بود، می توانستند افرادی را استخدام کنند که به جای آنها به جنگ بروند. بسیاری از دانشجویان آنرا سیاستی ناعادلانه دانستند، با این استدلال که غیر منصفانه خواهد بود اگر اجازه دهیم قشر مرفه، با پرداخت پول به شهروندان فرو دست تر، از خدمت سربازی و به خطر انداختن جانشان سر باز زنند. این مطلب به مباحثه ای در مورد جنگ و سربازگیری در کلاس منجر می شود. آیا چنین ایرادی به ارتش داوطلبانه امروزی نیز وارد است؟

.


.

جلسه دهم: مادرانگی

استاد سندل، قانون بازار آزاد داد و ستد را در ارتباط با حقوق تولید مثل می سنجد. سندل با بحث طنزآمیزی در مورد تجارت تخمک و اسپرم آغاز می‌کند و سپس داستان بچه “م” را توصیف می‌کند. این داستان، دعوی قضایی معروفی است که سئوالات تکان دهنده‌ای را مطرح می‌کند: “بچه متعلق به کیست؟” دانشجویان ماهیت رضایت با اطلاعات کافی، جنبه اخلاقی فروش زندگی یک انسان، و مفهوم حقوق مادرانگی را مورد بحث قرار می دهند.

.


.

جلسه یازدهم: متوجه انگیزه کارتان باشید.

استاد سندل، امانوئل کانت را معرفی می‌کند که فیلسوفی چالش برانگیز و در عین حال تاثیرگذار است. کانت فایده گرایی را نفی می‌کند. او اینگونه استدلال می‌کند که هر یک از ما وظایف و حقوق اساسی مشخصی داریم که بر هر گونه منفعتی مقدم هستند. کانت این تفکر را که اخلاقی بودن یک عمل برمبنای پی‌آمدهای آن تعیین می‌شود، رد می‌کند. تنها زمانی که به وظیفه خود عمل می‌کنیم و به عبارتی عملی را انجام می‌دهیم که درست است، عملمان ارزش اخلاقی پیدا می‌کند. کانت مثال مغازه داری را می‌زند که تنها بدین علت به یکی از مشتریانش کم فروشی نمی کند که در صورتیکه دیگر مشتریان بفهمند، ممکن است به کسب و کارش خدشه‌ای وارد شود. بر اساس نظریات کانت، عمل مغازه‌دار هیچ ارزش اخلاقی ندارد چون این کار درست را به دلیل غلطی انجام داده است.

.


.

جلسه دوازدهم: اصلِ عالیِ اخلاق

امانوئل کانت می‌گوید آنچه که به اعمال‌مان ارزش اخلاقی می‌بخشد، میزان ظریفتی است که ما در گذشتن از منافع شخصی و تمایلاتمان بخرج می‌دهیم و به وظیفه ای عمل می‌کنیم که صحیح است. سندل داستان واقعی پسر بچه سیزده ساله‌ای را نقل می‌کند که برنده مسابقه “زنبورعسل املایی” در هجی کردن می‌شود، ولی خودش به داوران اذعان می‌کند که آخرین کلمه را اشتباهی هجی کرده است. سندل با استفاده از این داستان و چند داستان دیگر، آزمون کانت را برای تعیین اینکه یک عمل از نظر اخلاقی صحیح است یا نه، توضیح می دهد: شناخت اصل اخلاقی نهفته در عمل‌مان و پرسش اینکه آیا این اصل اخلاقی می تواند به یک قانون فراگیر تبدیل شود که دیگر انسانها نیز بدان عمل کنند.

.


.

قسمت اول (جلسه اول و دوم) :

عدالت با مایکل سندل ، جلسه اول و دوم، همراه با زیرنویس فارسی (دانلود)

عدالت با مایکل سندل، جلسه اول و دوم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در آپارات)

عدالت با مایکل سندل، جلسه اول و دوم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در یوتوب)

.


.

قسمت دوم (جلسه سوم و چهارم) :

عدالت با مایکل سندل ، جلسه سوم و چهارم، همراه با زیرنویس فارسی (دانلود)

عدالت با مایکل سندل، جلسه سوم و چهارم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در آپارات)

عدالت با مایکل سندل، جلسه سوم و چهارم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در یوتوب)

.


.

قسمت سوم (جلسه پنجم و ششم) :

عدالت با مایکل سندل ، جلسه پنجم و ششم، همراه با زیرنویس فارسی (دانلود)

عدالت با مایکل سندل، جلسه پنجم و ششم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در آپارات)

عدالت با مایکل سندل، جلسه پنجم و ششم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در یوتوب)

.


.

قسمت چهارم (جلسه هفتم و هشتم) :

عدالت با مایکل سندل ، جلسه هفتم و هشتم، همراه با زیرنویس فارسی (دانلود)

عدالت با مایکل سندل، جلسه هفتم و هشتم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در آپارات)

عدالت با مایکل سندل، جلسه هفتم و هشتم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در یوتوب)

.


.

قسمت پنجم (جلسه نهم و دهم) :

عدالت با مایکل سندل ، جلسه نهم و دهم، همراه با زیرنویس فارسی (دانلود)

عدالت با مایکل سندل، جلسه نهم و دهم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در آپارات)

عدالت با مایکل سندل، جلسه نهم و دهم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در یوتوب)

.


.

قسمت ششم (جلسه یازدهم و دوازدهم) :

عدالت با مایکل سندل ، جلسه یازدهم و دوازدهم، همراه با زیرنویس فارسی (دانلود)

عدالت با مایکل سندل، جلسه یازدهم و دوازدهم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در آپارات)

عدالت با مایکل سندل، جلسه یازدهم و دوازدهم، همراه با زیرنویس فارسی (مشاهده در یوتوب)

.

ادامه دارد…

.


.

درس‌گفتارهای عدالت، مایکل سندل ، دانشگاه هاروارد با زیرنویس فارسی

تهیه و بازبینی زیرنویس‌ها: سینا کجباف، مهربد مهاجر، بهنوش عامری، و نجمه راد
گروه مترجمان: مهربد مهاجر، سینا کجباف، امید اردکانیان، محمدرضا فخرآبادی، کیوان باخدا، محسن جاودانی و فرشید زغالچی.

لطفا هر اشکالی در ترجمه و یا در نوشتار فارسی وجود دارد به ایمیل زیر پیغام بدهید:

UWaterloo.Iranians@gmail.com

.


.

17 نظر برای “درس‌گفتارهای عدالت، مایکل سندل ، دانشگاه هاروارد با زیرنویس فارسی

  1. لطفا جلسات بعدی این درسگفتار را نیز برای دانلود و مشاهده قرار دهید. سندل در پایان جلسه‌ی ششم می‌گوید که ما در جلسه‌ی آینده (هفتم) به بحث درباره‌ی جان لاک و ایده‌ی مالکیت خصوصی و مالکیت بر خویشتن که توسط او مطرح می‌شود می‌پردازیم. به نظر می‌رسد که ایرادات وارد شده در آن جلسه بر این دو اصل جالب توجه باشند.

  2. فوق العاده بود…
    علاوه بر مطالب فلسفه ی اخلاق یک دوره روش تدریس عملی هم بود.
    امیدوارم ادامۀ این دوره و همچنین از این سری دوره ها مخصوصا فلسفه ی دین رو همواره در سایت خوبتون بزارید.
    تشکر فراوان

  3. عالی بود. به فضای نظریه پردازی همین الان غرب برویم با تلاش شما و ارائه آن در قالب صوت و فیلم که در اختیار علاقه مندان قرار میگیرد و این حرکت را ادامه دهید.خسته نباشید.

  4. بسیار عالی است.
    کتاب “عدالت” با ترجمه آقای خاکباز و همچنین ترجمه ی دیگری نیز به چاپ رسیده که دقیقا همین مباحث است که توسط سندل در طی ۳۰ سال در هاروارد مطرح شده است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *