تاملاتی فلسفی-اخلاقی بر پورنوگرافی

تاملاتی فلسفی-اخلاقی بر پورنوگرافی
Print Friendly
تاملاتی فلسفی-اخلاقی بر پورنوگرافی
۴٫۲۵ (۸۵%) ۴ votes

پورنوگرافی (pornography) یک عنوان مملو از ارزش (value-laden) است. با رجوع به فرهنگ لغتِ آکسفورد و ریشه این کلمه می خوانیم، این واژه که قدمت آن به اواسط قرن نوزدهم بر میگردد، مرکب از دو واژه یونانیِ porne به معنای «فاحشه ها یا روسپیان» و graphein به معنای «نوشتن» است که روی هم رفته به معنای «نوشتن درباره روسپیان» بوده است. در اینجا قصد بدست دادن تعریفی جامع و مانع از این واژه را ندارم که خود محل منازعه و بحث بسیار است. پرسش اصلی این گفتار این است که دلایلِ ارائه شده بر غیراخلاقی بودنِ تماشای پرونوگرافی تا چه اندازه به لحاظ عقلی و به تبع آن اخلاقی موجه هستند. دلایلی که علیه تماشای فیلمهای پورن ارائه میشود، در یک دسته بندی کلی به شرح ذیل است:

۱٫ دلایل دینی:

بر اساس این نوع از دلایل، سکس نه هدف که وسیله است. سکس وسیله ای است برای تشکیل خانواده و تولیدمثل، که به خودیِ خود امر ارزشمندی نیست، خصوصا زمانیکه از آن در جهت لذت بردن استفاده گردد. فیلمهای پورن بر این اساس غیراخلاقی تلقی میشوند زیرا این شکل -مطابق تعبیرِ دینی- فطری از رابطه را از میان می برند و سکس را به خودیِ خود به عنوان امری ارزشمند بر ما عرضه میکنند. با سکس باید به مثابه وسیله برخورد کرد نه هدف. موجه بودنِ این دیدگاه مبتنی بر چند فرض است: الف) موجه بودنِ عقلانیِ یک دین، ب) اینکه تولیدمثل امری اخلاقی است. که هر کدام از این فروض با چالشهای بسیاری مواجه هستند.

۲٫ دلایل غیردینی:

براساس این نوع از دلیل تماشای فیلمهای پورن غیراخلاقی است زیرا این نوع از فیلمها مروج خشونت جنسی (خصوصا علیه زنان) هستند. این فیلمها غیراخلاقی هستند زیرا افراد را به مثابه ابژه هایی جنسی نشان میدهند که به هر نوعی میتوان از آنها بهره کشی جنسی کرد. این فیلمها غیراخلاقی اند زیرا با جهت دهی نادرست به امیال جنسیِ ما، ذائقه های جنسی ما را به آن صورتی که سازندگانِ آنها میخواهند تغییر میدهند و به نوعی ما را به انسانهایی معتاد به سکس تبدیل میکنند. و این فیلمها غیراخلاقی اند زیرا فرد و به تبع آن جامعه را به فساد و تباهی می کشانند. در حالیکه قسمتِ بزرگی از این انتقادات وارد است، اما منتقدان در لحاظ کردن آنها چندین پیشفرض را وارد میکنند که قابل تامل و قابل نقد هستند:

الف) برچسبهای کلی زدن به این فیلمها: بر اساس این پیشفرض، فیلمهایی از این دست به خودیِ خود مروج خشونت جنسی علیه زنان و در مواردی کودکان هستند. این پیشفرض درست به نظر نمیرسد زیرا در رجوع به واقعیت ما با تنوعِ گسترده ای از ژانرهایِ اینگونه فیلمها مواجه هستیم. در حالیکه کم نیستند مواردی از این ژانرها که علنا خشونت جنسی را تبلیغ و ترویج میکنند (که البته در میان همین ژانرها میتوان شاهد خشونت جنسی علیه مردان نیز بود)، کم هم نیستند مواردی از این ژانرها که نمایشگر سکسهای معمول و متعارفی هستند که انعکاس دهنده یک رابطه جنسیِ معمولی هستند، یعنی اگر تلاش شود تا یک رابطه جنسیِ معمولی به نمایش درآید (اگر چنین رابطه ای اصلا ممکن باشد) غیر از این ممکن نیست. از اینرو، در حالیکه برخی از این فیلمها مروج خشونت جنسی علیه زنان هستند، برخی نیز خشونت جنسی علیه مردان را تبلیغ میکنند و برخی هم سوءاستفاده های جنسی از کودکان را.

ب) سکس به خودیِ خود امر خنثایی است: بر اساس این پیشفرض، نوعی از رابطه جنسی به مثابه امری خنثی و عاری از هرگونه ارزشگذاری فرض گرفته میشود که فیلمهای پورن انحراف از چنین رابطه ای انگاشته میشوند. که این پیشفرض نیز درست به نظر نمیرسد. اگر سکس در شکل طبیعی آن را دستکم آنگونه که در گونه های حیوانیِ نزدیک به انسان هم متداول است در نظر بگیریم، رابطه ای عاری از ارزشگذاری نیست. در بیان دلیل به نفع این ساختارِ مملو از ارزش همین بس که فاعلیت با جنس نر و مفعولیت با جنس ماده است و یک رابطه جنسی با ارضای جنسی طرفِ نرِ رابطه به پایان میرسد. بر اساس همین ساختار در یک رابطه جنسیِ طبیعی، ساختاری از قدرت شکل میگیرد که یک طرف (طرف ماده) مادون طرفِ دیگر رابطه (طرف نر) است. آنچه در بسیاری از موارد به عنوان مثال خشونت علیه زنان در این فیلمها انگاشته میشود چه بسا ناشی از ساختارِ خود سکس باشد، و اگر قرار بر نقد باشد ساختار سکس به شکل کلی آن باید به چالش کشیده شود. به دیگر بیان، هر شکلی از رابطه جنسی مبتنی بر ارزشگذاری های خاص خود است ولو این رابطه سکس در معنای طبیعیِ آن باشد. حال اینکه اصولا چه نوعی از رابطه جنسی مبتنی بر ارزشهای درست است به درستی توسط منتقدانِ آن ارائه نمیشود.

ج) این فیلمها انسانها را به «ابژه های جنسی» فرو میکاهند: بر اساس این پیش فرض، فیلمهای پورن غیراخلاقی اند زیرا ما انسانها را به صرفِ ابژه ها یا اشیای جنسی فرو میکاهند. اگر در اینجا مراد از شیء جنسی، دستگاهِ لذت و عیش و نوشی باشد که عملا ترجیحات و خواسته های آن توسط طرفِ دیگر رابطه نادیده انگاشته شده تا او به خوشیهای یک طرفه خود برسد، این چیزی نیست که موضوع تمامیِ فیلمهایی از این دست باشد. در حالیکه فیلمهایی با ژانرهایی از این دست بسیارند، اما موارد نقض هم در اینباره کم نیستند. اما اگر مراد از ابژه جنسی عبارت باشد از اینکه هر دو طرفِ روابطی از این دست، برمبنای ترجیحات و خواسته های خود آنچنان خود را بر طرف دیگرِ رابطه به مثابه امری جنسی نمودار سازد که باعث برانگیختگیِ جنسی او شود، به نظر نمیرسد که امر غیراخلاقی یی در اینباره وجود داشته باشد. اصولا سکس بدون ابژه گری جنسی چندان متصور نیست. خواه این ابژه گری یک طرفه و غیراخلاقی باشد و خواه دو طرفه و اخلاقی. نقد فیلمهای پورن بر این اساس که آنها انسانها را به ابژه های جنسی فرومیکاهند در واقع نقدی است بر خودِ رابطه جنسی، که اگر قرار بر این باشد که فیلمهای پورن بر این اساس که انسانها را به ابژه های جنسی فرو میکاهند محکوم شوند، رابطه جنسی نیز بر همین مبنا باید محکوم شود. فیلمهای پورن انعکاس دهنده این ابژه گری های گوناگون هستند.

د) فیلمهای پورن ذائقه های جنسی ما را شکل میدهند: قصه قدیمی «مرغ و تخم مرغ». فرض بسیاری از منتقدان صنعت پورنوگرافی بر این است که فیلمهای پورن با شکل دادن به ذائقه های جنسیِ ما، ذائقه ما را معیوب ساخته اند. اما یک نکته ظاهرا در اینجا نادیده گرفته میشود و آن اینکه فیلمهای پورن با تنوعِ گسترده شان که سعی میکنند طیف گسترده ای از مخاطب را به خود اختصاص دهند بر اساس امیال صرف یک نفر یا یک گروه خیلی خاص ساخته نمیشود. اگر اصل بر سودآوری است که هدف اصلی این صنعت هم همین است، پس چنین صنعتی هیچگاه اینچنین به سود نمیرسید مگر اینکه با یک روانشناسیِ دقیق از مخاطبان خود (که در حال حاضر بخش گسترده ای از افراد جوامع مختلف از طبقات و طیفهای مختلف را شکل میدهد) آغاز میکرد. عیان ساختنِ امیالِ سرکوب شده جنسیِ انسانهایی که در واقعیت بنا به دلایل مختلف امکان بروز آنرا ندارند در ژانرهای مختلف برای سلیقه های مختلف کاری است که این صنعت به انجام آن مبادرت ورزیده است.

ه) فیلمهای پورن فرد و جامعه را به فساد و تباهی میکشانند: اینکه چرا فیلمهایی از این دست فرد و به تبع آن جامعه را به تباهی میکشانند به همان پیشفرضهای سابق باز میگردد. یعنی به این صورت که این فیلمها افراد را به تباهی میکشانند زیرا انگیزه تشکیل خانواده و زاد و ولد را در افراد می خشکانند، زیرا مروج خشونت جنسی هستند، زیرا افراد را به ابژه های جنسی فرو میکاهند، و زیرا ذائقه های جنسی ما را معیوب و تباه میسازند. همان نقدهایی که بر موارد قبل جاری است بر این مورد نیز صادق است.

نهایتا اینکه، اگر دیدن فیلمهای پورن به خاطر دلایل ارائه شده بالا غیراخلاقی است، این دلایل دلایلِ محکم و متقنی نیستند و در بسیاری از موارد بیش از آنکه نقد پورنوگرافی باشند نقد خود سکس هستند.

.


.

تاملاتی فلسفی-اخلاقی بر پورنوگرافی

بهنام خداپناه

.


.

مطالب مرتبط:

پورن و اخلاق ؛ لذت جنسی یا صنعتی تجاری؟

پورنوگرافی با اندازه مغز چه ارتباطی دارد؟

.


.

5 نظر برای “تاملاتی فلسفی-اخلاقی بر پورنوگرافی

  1. اقای بهنام خدا پناه شما بعد از اینکه این تاملات فلسفی ر راجع به پرنوگرافی کردی یه سر به انجمن معتادان جنسی گمنام هم بزن ، تامل فلسفی یه طرف تجربه ی زیسته یه طرف ! برو عمیق تر با پوست و گوشت و استخونت ببین این فیلم با تماشاگرش چه کرده . ممنونم

  2. سپاسمندم و البته با شما موافقم.
    علاوه بر آنکه دلایل ضعیفی در رد پورنوگرافی وجود دارد لااقل دو دلیل قدرتمند برای سودمندی این فیلم ها به ذهن من می رسد.

    دلیل اول اینکه این فیلم ها باعث می شوند که افراد رابطه ی جنسی را بهتر بیاموزند و با انواع ظرایف رابطه ی جنسی آشنایی بیشتری پیدا کنند و از این لحاظ رابطه ی جنسی با کیفیت تری را تجربه کنند.
    باید توجه کرد که عدم رابطه ی درست جنسی یکی از علل مهم جدایی روابط زوجین است.

    دلیل دوم این است که اگر بپذیریم که خودارضایی بعد از دیدن این فیلم ها لازمه ای اجتناب ناپذیر است و بعد از هر بار دیدن این فیلم ها فرد ناچار به خود ارضایی می شود باید گفت که این یک کارکرد خوب برای این دست فیلم ها به شمار می آید.
    در زمانی که رابطه ی جنسی سالمی برای فرد وجود ندارد، خودارضایی بهترین گزینه است و فرد را از گزند انواع بیماری های مقاربتی که در روابط جنسی ناسالم روی می دهد، مصون نگه می دارد.
    با وجود تقبیح فراوانی که در فرهنگی عرفی و دینی کشور ما از خودارضایی شده است اما هنوز هم سالم ترین و راحت ترین و در عین حال کم خطرترین روش برای ارضای غریزه ی جنسی، خودارضایی است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *